میکائیل یعنی فرشته خدا؛ هر کس آرزویی دارد به من بگوید
شهید میکاییل میر دورقی در بیست و یکم دیماه ۱۳۹۵ در شهر مقاوم و شهیدپرور اندیمشک دیده به جهان گشود. پدرش جواد از نیروهای مخلص نظام و مادرش شکیبا، مادری خانهدار و متعهد بود که فرزندان خود را با آموزههای دینی و فرهنگ ایثار و مقاومت پرورش دادند. میکاییل فرزند دوم خانواده و برادر کوچکتر کورش بود که شور و نشاط کودکانه او، محفل گرم خانواده را روشنتر میکرد. سرانجام در نهم اسفندماه ۱۴۰۴، در پی حملات وحشیانه و جنایتکارانه رژیم صهیونیستی و آمریکا به مدرسه میناب، کلاس درس این دانشآموز معصوم به کربلایی کوچک تبدیل شد. میکاییل در این حادثه دلخراش به فیض عظیم شهادت نایل آمد و به کاروان شهدای مظلوم کودک و دانشآموز پیوست. پیکر مطهر و پاکش در زادگاهش، شهرستان اندیمشک آرام گرفت.

در میناب، هنوز صبحها بوی نان و صدای قدمهای کوچک در کوچهها میپیچد؛ اما برای مادرانی که عزیزانشان را در مدرسه شجره طیبه به آسمان سپردند، هر صبح با جای خالی فرزندی آغاز میشود که روزی با کیف مدرسه از خانه بیرون رفت و دیگر بازنگشت.
مادر، فرزندش را با امید به کلاس فرستاده بود؛ به شوق آموختن، به رویای فردایی روشنتر. شاید هنگام بدرقه، دستی بر موهایش کشیده و گفته بود: «مواظب خودت باش.» نمیدانست آن خداحافظی ساده، به خاطرهای بدل میشود که تا همیشه در دلش تکرار خواهد شد.
اکنون نام شجره طیبه برای مادران میناب تنها نام یک مدرسه نیست؛ یادآور شاخههای نازکی است که در خاک این سرزمین ریشه دواندند و در بهار زندگی، به سوی آسمان پر کشیدند. مادران، با دلی شکسته، اما قامتی استوار، جای خالی فرزندانشان را در آغوش میگیرند و یاد آنان را، چون چراغی روشن در خانه و در جان شهر زنده نگه میدارند.
داغ فرزند واژه پذیر نیست؛ هیچ مرثیهای نمیتواند اندازه سکوت مادری را روایت کند که هنوز صدای خنده فرزندش را از گوشههای خانه میشنود. با این همه مادران میناب به ما آموختهاند که عشق حتی در اندوه، خاموش نمیشود. آنان ریشههای استوار شجره طیبهاند؛ مادرانی که با اشک نام عزیزانشان را مینویسند و با صبر یادشان را به فردا میسپارند؛ و میناب هر بار که نام آن دانشآموزان را به یاد میآورد، در برابر مادرانشان سر فرود میآورد؛ مادرانی که فرزندانی از جنس روشنایی پروراندند و حالا با دلتنگی، چراغ یادشان را روشن نگه میدارند.
در همین راستا، خبرنگار نوید شاهد خوزستان به سراغ شکیبا دریکوند مادر شهید میکاییل میر دورقی تنها شهید دانش آموز خوزستانیمدرسه شجره طیبه میناب رفته است تا از عطر یاد این لالههای پرپر شده و روایتهای ناگفته این مادر صبور، حکایتی ماندگار به تصویر بکشد.

تولد میکاییل و کاشت نهال
چهار سال از تولد فرزند بزرگم کوروش، گذشته بود که خدا میکائیل را به من هدیه داد. وقتی برای تعیین جنسیت به پزشک مراجعه کردم، با خودم گفتم: «خدایا، پسر باشد تا اسمش را میکائیل بگذارم؛ چون این اسم را خیلی دوست دارم.» وقتی فهمیدم فرزندم پسر است، این بار از خدا خواستم تپل و درشت باشد. میکائیل با وزن پنج کیلوگرم به دنیا آمد؛ نوزادی درشت و تپل که دیدنش دلم را پر از شادی میکرد.
پدرش هم از خوشحالی تولد او، نهالی کاشت تا یادگاری از آمدن میکائیل باشد. سه ماه بعد، وقتی برای سر زدن به نهال رفتیم، دیدیم آن را از ریشه درآوردهاند. آن روز که جای خالی نهال را دیدم، حال بدی پیدا کردم و نگرانی عجیبی به دلم افتاد؛ انگار چیزی درونم خبر از آینده میداد. نمیدانم چرا، اما دلشوره و اضطرابی به جانم افتاده بود؛ گویی به من الهام شده بود که روزی اتفاقی برای میکائیل خواهد افتاد.
از اندیمشک پرخاطره تا کلاسهای پیشدبستانی میناب؛ سایه مأموریتهای نظامی بر زندگی ما
پدر میکائیل نظامی بود. وقتی میکائیل ششساله شد و آماده رفتن به پیشدبستانی، بهخاطر شغل همسرم از اندیمشک به میناب نقل مکان کردیم و دوران تحصیل او از همانجا آغاز شد.
چهار سال از روزهای زندگیمان در میناب گذشت تا اینکه پارسال قبل از حمله آمریکا نامرد همسرم به آبادان منتقل شد. او برای کار به آبادان رفت و مقرر شد پس از پایان سال تحصیلی، ما نیز اسبابکشی کنیم و زندگیمان را به خوزستان بیاوریم. از آن پس، زندگیمان شکل تازهای به خود گرفت؛ همسرم بیست روز در آبادان سر کار بود و ده روز برای سر زدن به ما به میناب بازمیگشت.
راز و نیازهای پنهانی میکائیل با خدا و رؤیای شیرین قهرمان شدن روی صفحه تلویزیون
میکائیل میگفت:« اسم من میکاییل یعنی فرشته خدا، هر کس آرزویی دارد به من بگویید » او عادت داشت یک گوشه خلوت بنشیند و با خدا راز و نیاز کند. با کنجکاوی و محبت میپرسیدم: «عشق مامان، با خدا چی میگی؟» لبخند میزد و میگفت: «این راز بین من و خداست؛ اما هر وقت آرزویتان برآورده شد، بگویید میکائیل و خدای میکائیل بود که آن را برآورده کرده است.»
او همیشه در عالم کودکیاش در آرزوهای بزرگ سیر میکرد و میگفت: «مامان، کی بزرگ میشم که برم تو تلویزیون، همه منو ببینن و بشناسن و قهرمان بشم؟» من هم با مهربانی جوابش میدادم: «مامان جان، باید درست را خیلی خوب بخوانی تا بزرگ بشی، افتخار همه بشی و همه تو رو به خوبی بشناسن.»
«غذایت مزه بهشت میدهد»؛ آخرین شب میکائیل با آرزوی افتخارآفرینی برای ایران
شب آخر برای میکائیل ساندویچ مرغ درست کرده بودم. بعد از خوردن آن با ذوق گفت: «مامان، غذات مزه بهشت میده!» همیشه وقتی غذا میخورد از من تشکر میکرد، اما آن شب نمیدانم چرا اینطور از غذا تعریف میکرد. پرسیدم: «مامان، چرا اینجوری میگی؟» گفت: «انگار دارم توی بهشت غذا میخورم؛ غذات خیلی خوشمزه است.»
آنقدر از ساندویچ تعریف کرد که برادرش گفت: «این همه تعریف برای چیه؟ مامان که فقط ساندویچ درست کرده!» میکائیل گفت: «مامان ازش بذار فردا هم ببرم مدرسه» هوای میناب گرم بود و نگران شدم مرغ خراب شود. گفتم: «هوا گرمه، مرغ بو میگیره و خراب میشه؛ فردا دوباره برات درست میکنم.» آنقدر خورده بود که شکمش حسابی برآمده شده بود.
بعد رو به برادرش کرد و گفت: «بیا با هم بریم توی اتاق نقاشی بکشیم.» برادرش گلی کشید و میکائیل نقاشیای از جنگ کشید؛ مدرسه، پرچم ایران، سه موشک و یک تانک را در آن تصویر کرد. زیر نقاشی هم نوشته بود: «بچهها همشون مردن.» من مشغول کارهای خانه بودم که نقاشیاش را آورد و نشانم داد. پرسید: «مامان، قشنگه؟» حواسم به نوشتهاش نبود و گفتم: «آره مامان، قشنگه.» بعد نشست و نقاشی را برای برادرش توضیح داد.
معلمشان از بچهها خواسته بود سوره بروج را حفظ کنند. میکائیل همیشه قرآن کوچکش را برمیداشت، اما آن شب قرآن بزرگ را آورد. نمیدانم چطور سوره بروج را پیدا کرد و حفظش کرد. با خوشحالی گفت: «مامان، حفظش کردم. فردا میخوام برم بخونم تا مردم بهم افتخار کنن.» گفتم: «مامان، مردم که اونجا نیستن؛ فقط معلم و دوستات هستن» جواب داد: «اگه فردا مردم بهم افتخار نکردن، هرچی میخوای بگو» با خودم گفتم: «بچه است، چیزی میگوید»
بعد از برادرش خواست با هم توپ و تانک بازی کنند، بالشتکهای مبلها را چیدند و میکائیل وسط نشست. گفت: «من ایرانم، داداش تو بشو آمریکا.» مشغول بازی شدند و ناگهان میکائیل فریاد زد: «ایران پیروز شد! ایران پیروز شد!» به او گفتم: «مامان، ایران همیشه پیروزه.»
آخرین نگاه در آستانهی پرواز؛ وقتی میکائیل خانه را با دل تنگی نگاه میکرد
همیشه وقتی میکائیل میخواست به مدرسه برود، دکمههای پیراهنش را خودم برایش میبستم. وقتی هم از مدرسه بر میگشت، خودم دکمهها را باز میکردم؛ چون بچم تپل بود و دلم نمیخواست لباس اذیتش کند.
آن صبح، برای رفتن به مدرسه بیدارش کردم. نگاهش به خانه بود. با خودم گفتم شاید هنوز خوابآلود است یا خسته است. چهرهاش خیلی نورانی شده بود. صبحها که بیدار میشد، معمولاً با برادرش شیطنت میکرد؛ اما آن روز ساکت بود و فقط خانه را نگاه میکرد.
فکر کردم خسته است. جوراب هایش را پایش کردم و حتی کفشهایش را هم خودم پوشاندم. گوشی دستم بود و دم در منتظر تماس سرویسش بودم که ناگهان گفت: «مامان، ازم عکس میگیری؟» گفتم: «آره مامان، ازت عکس میگیرم» بعد بهش گفتم: «مامان، برو؛ سرویس اومده»
میکائیل از آسانسور میترسید و همیشه از پلهها استفاده میکرد. چند پله پایین رفته بود که دوباره برگشت. گفتم شاید چیزی جا گذاشته است. نگاهم کرد و گفت: «مامان، باید برم؟» انگار میدانست؛ انگار دلش نمیخواست برود. گفتم: «آره مامان، سرویس منتظره، باید بری»

تماس معلم، پیش از آن که خبر حمله برسد
ساعت یازده و سه دقیقه بود که معلم میکائیل تماس گرفت و گفت: «بیایید بچههایتان را ببرید.» پرسیدم: «مگر چه شده؟» گفت: «جنگ شده»
با راننده سرویس تماس گرفتم و گفتم: «برو بچهها را بیاور» گفت: «باشه، الان میروم.» با خودم گفتم با همسرم تماس بگیرم و ببینم چه اتفاقی افتاده است.
با او تماس گرفتم و پرسیدم: «چی شده؟» گفت: «هیچی نیست، نگران نباشید» آنقدر سرش شلوغ بود که یادش رفته بود بچهها در مدرسهاند، گفت: «شما بیرون نروید در خانه بمانید و به بچهها هم بگو جایی نروند.»
همان موقع که داشتم با او صحبت میکردم، موشک اول به کارواش کنار مدرسه برخورد کرد. بچههایی باز مانده ب بعدها تعریف کردند گفتند: «فکر کرده بودیم زلزله آمده است؛ بعضی زیر میزها پناه گرفته بودند.» خانم زمانی، معلم میکائیل، بچهها را به سالن برد تا در جای امنتری پناه بگیرند.
بچهها در میناب جنگ را ندیده بودند. در جنگ دوازده روزه هم خبری از جنگ در شهر ما نبود. آنها نه صدای موشک را میشناختند، نه پهپاد و جنگنده را.
موشک دوم و خبری که هیچکس باور نمیکرد
دو نفر از همکلاسیهای میکائیل در کلاس مانده بودند. خانم زمانی در راهرو برگشت تا آن دو را هم بیرون بیاورد، اما موشک دوم به مدرسه اصابت کرد. خانم زمانی همانجا شهید شد. یک ماه بعد، پارهای از پیکر او با آزمایش دی انای شناسایی شد.
با شنیدن صدای موشک دوم، لباس پوشیدم و بیرون رفتم. تاکسی گرفتم و دو مادر دیگر را هم سوار کردیم. آنها در بازار بودند و بچههایشان در مدرسه شجره طیبه. راه افتادیم، اما ترافیک سنگینی شکل گرفته بود. با معلمها و مدیر تماس میگرفتیم؛ تلفنها خاموش بود. نمیدانستیم چه شده و فکر میکردیم شاید جایی نظامی را زدهاند. اصلاً احتمال نمیدادیم مدرسه هدف قرار گرفته باشد.
راننده تاکسی تماسی دریافت کرد و فهمیدند مدرسه را زدهاند، اما چیزی به ما نمیگفت. بخشی از مسیر را پیاده و دوان دوان رفتیم. از مردی پرسیدیم: «تو را خدا، چه شده؟» گفت: «همه پسرهایی که در مدرسه شجره طیبه بودند، مردهاند.»
همانجا روی زمین افتادم. پاهایم از حرکت ایستاد و نمیتوانستم بلند شوم. مردی که مرا در خیابان دید، گفت: «خانم، بلند شو. بعضی از بچهها زخمی و زندهاند. برو ببین، شاید بچه تو هم بین آنها باشد.» با شنیدن این حرف، انگار دوباره توان راه رفتن پیدا کردم.
جستوجوی میکائیل میان آوار و بیمارستان
به سمت مدرسه رفتم هیچ بچهای با لباس سبز نبود آنجا کربلا شده بود. به سمت کلاس میکائیل دویدم و روی کوهی از آوار ایستاده بودم. به مردی گفتم: «آقا تو را خدا بچهام تپل است؛ الان زیر آوار خفه میشود زود درش بیاورید» گفت: «خانم برو پایین زیر پات موشک الان منفجر میشود» مرا از آنجا پایین آوردند و پاهایم دوباره سست شد.
میدیدم که تکهتکه از پیکرها را از زیر آوار بیرون میآورند. پیکر بچهها را دیدم و دخترها را که از طبقه بالا به پایین میافتادند نمیدانستم باید چه کار کنم.
یک دفعه مردی آمد و گفت: «مادرها بلند شوید؛ زخمیها را به بیمارستان بردهاند. بروید آنجا.» دوباره امیدوار شدم و با خودم گفتم: «نکند میکائیل آنجاست و من اینجا نشستهام؟»
ماشینها در ترافیک تکان نمیخوردند. از یک موتور سوار خواستم مرا به بیمارستان برساند. گفت: «خواهرم هم نیست؛ معلم بوده» با هم راه افتادیم.
در بیمارستان از مسئول بخش پرسیدم: «تو را خدا، بچهام را ندیدهاید؟ بچهای تپل است.» انگار از روی مشخصاتی که داده بود فهمیده بود میکائیل جزو زخمیها نیست، اما چیزی نگفت. فقط گفت: «خانم نمیدانم؛ خودت برو نگاه کن.»
بخش پر از خون بود. تختها را یکییکی نگاه کردم. هر بار دست و پای بچهای را میدیدم، از لاغری اش میفهمیدم میکائیل نیست. صورتها را نمیتوانستم ببینم؛ صحنهها بسیار دردناک بود. همه تختها را گشتم، اما میکائیل آنجا نبود.
دوباره سراغ پرستار رفتم و پرسیدم: «بچهام را به اتاق عمل نبردهاید؟» گفت: «نه خانم، اینها روی تختاند؛ بقیه را در کیسههای سیاه گذاشتهاند و با آمبولانس بردهاند.»
به اورژانس رفتم آمبولانسها پیکرها را در کیسههای سیاه میآوردند. پیکر بعضی از بچهها سوخته بود و پدر و مادرها نمیتوانستند فرزندشان را تشخیص بدهند ما هم در شوک بودیم. مینشستم و باز شدن کیسهها را نگاه میکردم.
یک دفعه چشمم به بچهای افتاد که لباس مدرسه تنش بود. یاد کوروش افتادم و با خودم گفتم: «یک بچه دیگر هم دارم؛ نکند مدرسه او را هم زده باشند؟ میکائیل را پیدا نکردم، دستکم بروم کوروش را نجات بدهم.»
کوروش هم سراغ برادرش را میگرفت
به سمت مدرسه کوروش رفتم، اما مدرسه بسته بود. با معلمش تماس گرفتم. گفت: «کوروش پیش من است همه رفتهاند، اما او پیش من مانده.» مدیر، کوروش را برایم آورد. اولین چیزی که او از من پرسید این بود: «داداشم کجاست؟»
گفتم: «داداشت نیست» درجا حالش به هم خورد و تشنج کرد، همسایهها کمک کردند و او را گرفتند به کوروش گفتم: «تو پیش بمان تا من بروم داداشش را پیدا کنم.»
با شنیدن صدای جنگنده، مدرسه را تخلیه کردند. بعد با معلم سال گذشته میکائیل تماس گرفتم ولی او هم از میکاییل خبر نداشت، دختر راننده سرویس میکائیل تماس گرفت و گفت: «من بیمارستانم و دارم از بچهها عکس میگیرم اگر میکائیل را دیدم، به تو زنگ میزنم.»
امیدی که با پیدا شدن کیف زنده شد
ساعت هفت شب بود. با شنیدن صدای جنگندهها، برق هارو را قطع کردند و شهر تاریک شد. در بیمارستان با چراغ گوشی کار میکردند. سردخانه میناب ظرفیت نگهداری این همه پیکر را نداشت و پیکر بچهها را به سردخانه میگو برده بودند.
ساعت هفت و نیم بود دختر راننده سرویس تماس گرفت و گفت: «کیف میکائیل را پیدا کردم.» با شنیدن این جمله، با خودم گفتم: «اگر کیفش را پیدا کرده، لابد خودش هم زنده است؛ با کیف پیدایش کردهاند.»
دلش نیامد همان لحظه حقیقت را بگوید. تماس را قطع کرد، اما بلافاصله دوباره زنگ زد و گفت: «میکائیل شهید شده.» پرسیدم: «مطمئنی؟» گفت: «آره، بیا.»
به سرعت رفتم و شروع کردم به باز کردن کیسهها چند کیسه را باز کردم؛ میکائیل بین آنها نبود. همچنان میگشتم تا یک دفعه خودش را دیدم؛ دماغ کوچکش، دهان کوچکش و کیفش که روی دوشش بود.
پیکر میکائیل را به اندیمشک بردیم
همسرم از آبادان در راه بود و خانوادهام هم از اندیمشک به سمت میناب حرکت کرده بودند. بیست ساعت طول کشید تا پدر میکائیل رسید.
وقتی خواستیم پیکر میکائیل را به اندیمشک ببریم، آمبولانس پیدا نمیشد. همکاران همسرم از کرمان برایمان آمبولانس پیدا کردند و پیکر میکائیل را منتقل کردیم. سه روز پس از آن حادثه، میکائیل را به امانت سپردیم.
تهیه و تنظیم گفتوگو: نسیبه کردی
انتهای پیام/