زیبا زیست، مردانه شهید شد

به گزارش نوید شاهد ایلام؛ در روزهایی که آسمان ایران بار دیگر بوی باروت گرفته بود و دشمن در خیال خام خود می‌خواست اراده ملت ایران را در هم بشکند، مردانی از تبار ایمان و غیرت در صف نخست دفاع ایستادند. جنگ اخیر اگرچه هشت سال طول نکشیده است، اما بار دیگر نشان داد که مکتب شهادت در این سرزمین زنده است؛ مکتبی که از کربلا آغاز شد، در دفاع مقدس بالید و امروز نیز در پاسداری از امنیت و ولایت ادامه دارد.

در میان شهدای این نبرد، نام شهید سید یدالله مجتبایی درخششی ویژه دارد؛ مردی از سلاله سادات که سال‌ها در لباس خدمت، بی‌ادعا و مخلصانه از فرماندهان و کیان کشور پاسداری کرد و سرانجام در مسیر حفاظت از ولایت، به آرزوی دیرینه خود یعنی شهادت رسید. او از نیروهای زبده و آموزش‌دیده ارتش و از تکاوران تیپ ۶۵ نوهد بود؛ مردی که دوستان و همکارانش او را با ایمان، انضباط، شجاعت و اخلاص می‌شناختند. اما آنچه از او چهره‌ای ماندگار ساخت، تنها مهارت نظامی نبود؛ بلکه قلبی سرشار از محبت، بندگی و دلبستگی عمیق به اهل‌بیت(ع) بود. آنچه در ادامه می‌خوانید، روایت همسر این شهید از زندگی مشترکشان است؛ روایتی از مردی که در خانه همسری مهربان و پدری دلسوز بود و در میدان خدمت، سربازی وفادار برای اسلام و ولایت. 

از تبار سادات تا آغاز یک داستان عاشقانه

من سیده‌فاطمه آذرشب هستم؛ متولد سال ۱۳۶۶، اهل روستای زراب و از سادات منسوب به سیدفخرالدین(ع) در زرین‌آباد. خانواده ما سال ۱۳۶۰ به ایلام مهاجرت کردند و آنجا ساکن شدند. شهید سید یدالله مجتبایی هم اهل روستای زراب بود؛ اما خانواده‌اش در سال‌های اول انقلاب از زراب به دهلران و از آنجا به اندیمشک مهاجرت کرده بودند. همسرم در ۱۸ دی ۱۳۶۲ در روستایی نزدیک سد دز، حوالی اندیمشک، به دنیا آمده بود.

گرچه از یک ریشه و خاندان بودیم، اما سال‌ها فاصله مکانی و بی‌خبری باعث شده بود شناخت زیادی از هم نداشته باشیم تا اینکه روزی رسید که تقدیر الهی، مسیر زندگی‌ام را با زندگی او گره زد.

حیا و اخلاص در سیما و رفتار سیدیدالله مشخص بود

وقتی به خواستگاری آمدند، هنوز هم چهره‌اش از خاطرم نرفته است. از همان لحظه اول، سربه‌زیر بودن، حیای نگاه و وقار رفتارش برایم عجیب بود. آرام حرف می‌زد، شمرده و با احترام؛ انگار مراقب بود حتی یک کلمه از دهانش بیرون نیاید که ناپخته یا بی‌حساب باشد. سیمای نورانی و اخلاق خوشش هر کسی را مجذوب می‌کرد. خانواده‌ام بعد از رفتن او، یک‌صدا می‌گفتند: «این پسر، بوی ایمان می‌دهد.»

خودم هم حس عجیبی داشتم؛ حس می‌کردم خدا برایم مردی را فرستاده که فقط همسر نیست، یاورِ راه است. من صریحاً اذعان می‌کنم ایمان و تقوا و حجب و حیای او، بزرگ‌ترین دلیل «بله» گفتن من بود. به‌خصوص وقتی فهمیدم سادات است و نسبت به امامزاده سیدفخرالدین(ع) هم ارتباط قلبی عمیقی دارد، دلم آرام گرفت.

در لباس ارتش، مسیر بندگی را ادامه داد

همسرم سال ۱۳۸۱ به استخدام ارتش درآمد. هشت سال از خدمتش گذشته بود که برای خواستگاری من آمد. در این مدت، همه دوره‌های سخت و تخصصی را در تیپ ۶۵ نوهد گذرانده بود؛ از جمله دوره تکاوری، زندگی در شرایط سخت، چتربازی و دوره‌های ویژه نیروهای نوهد. با افتخار می‌گویم از نیروهای ویژه ارتش بود و در سطح بالایی از آمادگی جسمانی و مهارت نظامی قرار داشت. من خودم شغل نظامی‌اش را دوست داشتم و همیشه به او افتخار می‌کردم. اذعان دارم که لباس سبزش برایم یادآور امنیت و آرامش بود، نه ترس و دلشوره.

در سایه یک عقد ساده، برکتی بزرگ آغاز شد

مراسم عقد و عروسی‌مان بسیار ساده و بی‌تکلّف برگزار شد؛ ۸ آبان ۱۳۸۸، مصادف با میلاد امام رضا(ع). هیچ تجملی در کار نبود، اما دل‌هایمان از شادی و نور لبریز بود. ما این همزمانی را به فال نیک گرفتیم و معتقد بودیم این تاریخ، نشانه‌ای از عنایت امام رضا(ع) به زندگی‌مان است. بعد از آن، زندگی مشترکمان را شروع کردیم. من آن زمان دانشجو بودم، اما مرداد ۱۳۸۹، اولین فرزندم به دنیا آمد و طبیعتاً دیگر نتوانستم ادامه تحصیل بدهم. همسرم با مهربانی می‌گفت: «خودت را به درس مشغول نکن، فعلاً بچه اولویت است. بعدها اگر خواستی، من کمکت می‌کنم که ادامه بدهی.»

با نام اهل‌بیت (ع)، فرزندانش را به خدا می‌سپرد

فرزند اولمان پسر بود؛ اسمش را گذاشتیم امیرحسین. انتخاب این نام، اتفاقی نبود. همسرم علاقه عجیبی به اهل‌بیت(ع)، به‌خصوص امام حسین(ع) داشت؛ طورى که هر بار اسم امام حسین(ع) می‌آمد، حالش عوض می‌شد. خودش تأکید می‌کرد که نام فرزندانمان رنگ و بوی اهل‌بیت(ع) داشته باشد. فرزند دومم سال ۱۳۹۴ به دنیا آمد؛ او را سید ایلیا نامیدیم. فرزند سوم، یک دختر است به نام حلما سادات و چهارم، پسر سه‌ساله‌ام سید میکاییل است. هر کدامشان را با عشق به اهل‌بیت نام‌گذاری کردیم و همسرم همیشه می‌گفت: «اسم، پرچم انسان است؛ دوست دارم فرزندانم زیر پرچم اهل‌بیت(ع) بزرگ شوند.»

با ورزش، روحیه جهادی را در خانه جاری می‌کرد

همسرم از همان اول اهل ورزش بود. هر وقت فرصتی برایش فراهم می‌شد، حتماً به باشگاه می‌رفت. اوقات فراغتش بسیار کم بود، اما همان مقدار را هم صرف ورزش می‌کرد. تأکید داشت که بدن یک رزمنده باید همیشه آماده باشد. دو پسرم را هم با خودش به باشگاه می‌برد. بعدها امیرحسین تعریف می‌کرد: «مامان، یک بار بابا که وارد باشگاه ما شد، همه بچه‌ها ناخودآگاه از جایشان بلند شدند؛ هم از هیبتش و هم از احترامی که برایش قائل بودند.»

در اندیمشک، با قناعت خانه‌ای ساختند

وقتی با من ازدواج کرد، یک ماه بود که به دزفول آمده و مسئول انبار مهمات شده بود. چند ماهی را مستأجر بودیم. یک روز به او گفتم: بهتر است برای آینده بچه‌ها به فکر خانه باشیم. او هم مثل همیشه با توکل به خدا و تکیه بر تلاش خودش گفت: باشه، با همت همدیگه. طلاهایم را فروختم، هدایای نقدی عروسی‌مان را هم رویشان گذاشتیم و با کمک هم توانستیم یک خانه کوچک در اندیمشک بخریم. همسرم همیشه تأکید می‌کرد: «این خانه، برکتش از حلال بودنش می‌آید، نه از بزرگی و تجملش.»

دلش درجا زدن را نمی‌پذیرفت و به تهران کوچ کرد

سیدیدالله با وجود اینکه مسئولیت انبار مهمات را در دزفول داشت، از کارش راضی نبود. صریح می‌گفت: من اهل یک‌جا ماندن و درجا زدن نیستم؛ دوست دارم جایی باشم که مفیدتر باشم و بیشتر به درد بخورم. به همین دلیل، دو سال بیشتر در اندیمشک نماندیم. همسرم انتقالی به تهران گرفت و به تیپ ۶۵ برگشت. خانه اندیمشک را فروختیم و با همان پول، خانه‌ای در تهران خریدیم. اما هم‌زمان، لازم بود یک دوره آموزشی نظامی پانزده‌ماهه را در بروجرد بگذراند. چون خانه جدیدمان در تهران مستأجر داشت، دلش نیامد او را بیرون کند. من و بچه‌ام به ایلام، پیش خانواده‌ام رفتیم تا او با خیال راحت این دوره مهم را بگذراند. این برای من سخت بود، اما می‌دانستم راهی که او می‌رود، راه خدمت است و صبر کردم.

در تهران، کنار فرماندهان، پخته‌تر شد

پس از اتمام دوره، به تهران برگشتیم و آنجا ساکن شدیم. امیرحسین حالا دو ساله شده بود. در همین دوران بود که همسرم به‌عنوان محافظ امیر پوردستان، فرمانده نیروی زمینی انتخاب شد. از همان روز، احساس می‌کردم شخصیت همسرم پخته‌تر و کامل‌تر شد. به خاطر شرایط عالی جسمانی و روحیه منظم و جدی‌اش، این شغل کاملاً برایش برازنده بود و او هم آن را امانتی الهی می‌دانست. آن‌قدر در کارش جدی و دقیق بود که همه دوستش داشتند. چند بار با افتخار به من گفت: حاضرم جانم را برای امیر پوردستان بدهم. بعد از مدتی، امیر پوردستان به آجا منتقل شد و امیر کیومرث حیدری به جای ایشان آمد. امیر حیدری نیز انسانی بسیار با شخصیت، متدین، متواضع و بااخلاق بود. تواضع و فروتنی او برای همه، به‌ویژه برای همسر من، سرمشقی بزرگ بود. در رفتار با محافظان، آن‌قدر کریمانه و مهربان بود که همسرم احترام ویژه‌ای برای او قائل بود.

 در کنار امیر حیدری، عشق به خدمت برایش عمیق‌تر بود

بعد از مدتی، همسرم به‌عنوان سرتیم حفاظت امیر حیدری انتخاب شد. رابطه‌ای صمیمی، محترمانه و پدرانه بین آن‌ها شکل گرفته بود؛ به حدی که با وجود اینکه اسم همسرم «یدالله» بود، امیر حیدری او را «مجتبی» صدا می‌زد. همسرم بارها تأکید می‌کرد که امیر حیدری فقط یک فرمانده نیست، بلکه الگوی اخلاق و تواضع است. حضور در کنار چنین فرمانده‌ای، شخصیت او را پخته‌تر می‌کرد. البته، این مسئولیت باعث شد حضورش در خانه خیلی کمتر شود. بیشتر وقتش در مأموریت و کنار فرماندهان می‌گذشت. ما سالی فقط یک‌بار می‌توانستیم به ایلام برویم و خانواده‌ام را ببینیم. در تعطیلات عید، از تمام مرخصی‌اش، فقط هفت روز می‌توانست کنار ما باشد. خودش همیشه ناراحت بود که آن‌طور که دوست دارد، نمی‌تواند صله‌رحم به جا بیاورد، در شادی و غم اقوام حاضر باشد و به کارهایشان برسد. با این حال، در بین اقوام و همکاران، به‌عنوان شخصیتی پخته، مومن، آرام و قابل‌اعتماد شناخته می‌شد. هر جا می‌رفت، محبت و احترام به‌جا می‌گذاشت.

زیر فشار مسئولیت، باز هم شرمنده نبودن در کنار خانواده بود

در یکی از سخت‌ترین مقاطع زندگی‌ام، امیرحسین کلاس اول بود، ایلیا شیرخوار و من هم باردار بودم. از طرفی، مادر یدالله هم برای عمل قلب به تهران آمده بود و طبیعی بود که روی چشم ما جا داشته باشد. در شهری غریب، در حالی‌که پدر و مادرم دور بودند، مسئولیت خانه، بچه‌ها و پرستاری از مادر همسرم، همه بر دوشم بود. در چنین شرایطی، نیاز داشتم همسرم بیشتر کنارم باشد، اما او نمی‌توانست. هر بار که می‌دید چقدر درگیرم، شرمنده می‌شد و با ناراحتی می‌گفت: من تمام موفقیت‌هایم را مدیون صبر و همکاری تو هستم. اگر خیالم از خانه راحت نباشد، نمی‌توانم به مأموریت‌هایم برسم. من هم همیشه تأکید می‌کردم: همه‌چیز به خاطر لیاقت خودت است. من فقط وظیفه‌ام را انجام می‌دهم.

بین مأموریت‌ها، دلش از خانه جدا نمی‌شد

مأموریت‌های خارج از تهرانش کم نبود. یک‌بار مأموریت سیستان و بلوچستانش خیلی طولانی شد. به محض اینکه برگشت، تقریباً بدون فرصت استراحت، راهی مأموریت مشهد شد. بعد از جنگ دوازده روزه، امیر کیومرث حیدری به قرارگاه خاتم منتقل شد و جانشین امیر عبداللهیان شد. روزی که مراسم معارفه و جابه‌جایی امیر حیدری برگزار می‌شد، مراسم تشییع عموی پدر همسرم هم بود. مجتبایی اصرار داشت در مراسم تشییع شرکت کنیم. من گفتم: اجازه بده آخر هفته برای عرض تسلیت برویم. اما او با احترام گفت: ایشان مرد بسیار نازنینی بودند؛ دوست دارم به نشانه احترام، در مراسم تشییع حاضر باشم. همان روز، در مراسم، همکارانش با او تماس گرفته بودند تا او را در جریان انتقال امیر حیدری به قرارگاه خاتم بگذارند و تعدادی از نیروهای حفاظت را که امیر حیدری انتخاب کرده بود، مطلع کنند؛ اما موفق به صحبت با او نشده بودند.

به سبب جا ماندن از فرمانده محبوب، دلش شکست

وقتی بعداً فهمید امیر حیدری منتقل شده و تعدادی از نیروهای تیم حفاظت را با خود برده، و او به‌خاطر غیبت در آن جلسه از این جمع جا مانده، بسیار ناراحت و گرفته شد. با حسرت می‌گفت: اگر در آن جلسه حضور داشتم، قطعاً من هم جزو نیروهای منتخب امیر بودم. آن‌قدر ناراحت بود که رفت کنار برادرش و از او خواست استخاره بگیرد. تفسیر آیه این بود که «این امر برای تو پر از خیر و برکت است» و همین، کمی او را آرام کرد، هرچند دلتنگی‌اش برای امیر حیدری ادامه داشت. در راه بازگشت به تهران، تلفنش زنگ زد. امیر حیدری پشت خط بود: کجایی مجتبی؟ امروز نبودی، خیلی چشم به راهت بودم. فردا بیا سر کار، منتظرم. با شنیدن این جملات، گل از گلش شکفت. اذعان داشت که فقط همین چند جمله، همه دلتنگی‌اش را تبدیل به شوق کرده است؛ شوقِ اینکه دوباره در کنار فرمانده محبوبش باشد.

در کنار فرماندهان، خوش‌نام و امین می‌ماند

فردا صبح به محل کار رفت. به او گفته بودند فعلاً باید کنار امیر جهانشاهی که به جای امیر حیدری آمده بود، بماند؛ چون از سایر نیروها قدیمی‌تر و به امور کاری آنجا آشناتر است. بدین ترتیب، امیر جهانشاهی سومین فرمانده نیروی زمینی بود که همسرم افتخار حفاظت از او را پیدا کرد. روزی امیر پوردستان، وقتی مجتبایی را کنار امیر جهانشاهی دید، با لبخند گفت: خودت گل بودی، یک گل هم کنارت قرار گرفته. دوستان مجتبایی که همراه امیر موسوی و امیر حیدری رفته بودند، نتوانسته بودند دوری او را تحمل کنند. از بس همسرم در بینشان عزیز بود، واسطه شدند تا به هر شکل ممکن، او را به امیر حیدری برسانند. امیر موسوی پس از شنیدن موضوع، نامه‌ای برای امیر جهانشاهی فرستاده بود تا اجازه دهد همسرم به تیم امیر حیدری ملحق شود. اما امیر جهانشاهی قبول نکرده بود؛ چون نمی‌خواست چنین نیروی امین و کاربلدی را از دست بدهد.

 دلش به سمت «وعده شهادت» کشیده می‌شود

شهریور ۱۴۰۴، یک روز قبل از میلاد پیامبر اکرم(ص)، با حالی متفاوت به من گفت: فاطمه‌جان، خیلی دوست دارم برم پیش امیر حیدری؛ دوری‌اش برایم سخت است. دوستانم هم همه رفتند؛ نمی‌دانم چرا این‌قدر بی‌قرارشان هستم. این جمله را که گفت، در دلم لرز خفیفی افتاد؛ انگار دلش داشت به سمت جایی دیگر می‌رفت، جایی میان زمین و آسمان.

انتقال به ستاد کل گامی دیگر در مسیر مسئولیت بود

شوق رسیدن به جمع دوستان و بازگشت به فضای تازه‌ای از خدمت، لحظه‌ای از دلش بیرون نمی‌رفت. هرچند امیر جهانشاهی علاقه‌ای نداشت چنین نیروی متعهد و مجربی را از دست بدهد، اما همسرم با اصرار و پیگیری محترمانه، درخواست کرد به ستاد کل منتقل شود تا در کنار دوستانش خدمت کند. سرانجام، با وجود بی‌میلی فرمانده، نامه انتقالش صادر شد. وقتی خبر را آورد، در چهره‌اش نوعی آرامش عجیب دیده می‌شد؛ انگار به جایی که باید، رسیده باشد. خودش می‌گفت: دلم می‌خواهد کنار بچه‌ها باشم؛ همان‌جا که حس می‌کنم به من نیاز بیشتری هست. وقتی وارد ستاد کل شد، به‌خاطر تجربه بالا، سابقه طولانی در حفاظت و شناخت دقیق از امور، او را به‌عنوان محافظ اول انتخاب کردند. از همان ابتدا مشخص بود که به او اعتماد ویژه‌ای دارند. قرار بود سرتیم حفاظت بازنشسته شود و همسرم به‌زودی جای او را بگیرد.

مردی که حتی به اندازه یک خودکار، امانت‌دار بود

یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های همسرم، حساسیت شدید نسبت به بیت‌المال بود. این مسئله برایش فقط یک توصیه اخلاقی نبود؛ بخشی از عقیده و دینداری‌اش بود. بعد از بازنشستگی سرتیم قبلی، به او اجازه داده بودند از خودروی اداری استفاده کند. خیلی‌ها این را یک امتیاز طبیعی می‌دانستند، اما او زیر بار نرفت. قاطعانه گفت: وقتی ضرورتی نباشد، من از امکانات اداره برای خودم استفاده نمی‌کنم. بارها با جدیت می‌گفت:

– من حتی یک خودکار اضافه از محل کار به خانه نمی‌آورم. لقمه حرام، خانمان‌سوز است. این جمله را نه برای شعار، بلکه از عمق باورش می‌گفت. زندگی‌مان ساده بود، حقوقش خیلی زیاد نبود، اما من همیشه می‌دیدم که پاکی رزق، چه برکتی به خانه‌مان می‌داد. هر بار در تنگنا می‌افتادیم، از جایی که فکرش را نمی‌کردیم، گشایشی می‌رسید.

 در اوج مسئولیت، سرتیمِ اخلاص می‌شود

بعد از مدتی، همسرم به‌عنوان سرتیم حفاظت امیر موسوی انتخاب شد. این مسئولیت، بسیار سنگین و حساس بود و طبیعتاً حضورش را در خانه از قبل هم کمتر می‌کرد. اما عجیب این بود که با بیشتر شدن مسئولیت، تواضع و آرامشش هم بیشتر می‌شد. هیچ‌وقت احساس نمی‌کرد به جایگاه خاصی رسیده که بخواهد به آن تکیه کند. اگر کسی از او تعریف می‌کرد، سریع موضوع را عوض می‌کرد. اگر می‌گفتم این‌همه زحمت می‌کشی، حداقل کمی به خودت استراحت بده، می‌گفت: – آدم تا وقتی فرصت خدمت دارد، باید کار کند. استراحت را می‌گذاریم برای وقتی که دیگر تکلیف نداشتیم. او مسئولیت را حق نمی‌دانست؛ امانت می‌دانست.

 

 ده روزی که بوی وداع می‌داد

در ده روز مانده به ماه رمضان، مرخصی سالانه‌اش را گرفت. من فکر می‌کردم بالاخره می‌خواهد کمی استراحت کند، گفتم: کاش در ماه رمضان مرخصی می گرفتی که با زبان روزه کمتر اذیت شوید. اما خودش گفت: الان اگر مرخصی نگیرم، در ماه رمضان شیفت‌ها سخت می‌شود و همکارها اذیت می‌شوند. بهتر است من الان بروم که آن‌ها درگیر نشوند. حتی مرخصی‌اش هم از جنس ایثار بود، نه آسایش‌طلبی. من واقعاً از داشتن چنین همسری شکرگزار بودم. با اینکه خسته بود و سال‌ها فشار کاری روی دوشش بود، در همین روزهای مرخصی، به جای استراحت مطلق، در کارهای خانه، خرید، رسیدگی به بچه‌ها و نظم دادن به امور کمک می‌کرد. در خانه همیشه مهربان بود. به بچه‌ها می‌گفت:  من مادرتان را از همه شما بیشتر دوست دارم. و این را با لبخند می‌گفت، اما حقیقت داشت؛ احترام و محبتی که برای من قائل بود، یکی از زیباترین خاطرات زندگی‌ام است. در همان ده روز، حتی فهرستی از کارهای خانه نوشت تا هرچه می‌تواند انجام دهد. آن نوشته هنوز برای من یادگار مانده؛ یک کاغذ ساده، اما برای من از هر سندی باارزش‌تر است.

این گفتگو ادامه دارد...