به گزارش نوید شاهد، دکتر یعقوب سلیمانی، معاون فرهنگی و آموزشی بنیاد شهید و امور ایثارگران در آئین رونمایی ۳۶عنوان کتاب شهدای غریب در اسارت که با حضور نماینده ولی فقیه در بنیاد شهید و امور ایثارگران برگزار شد، ضمن گرامیداشت دهه مبارک فجر، یاد و خاطره شهدا را گرامی داشت و گفت: از تلاش‌های شورای سیاست‌گذاری کنگره شهدای غریب در اسارت، دبیران استانی و شهرستانی، مدیرکل اسناد و انتشارات بنیاد شهید و همکارانشان تشکر می‌کنم.

بیش از ۷۰ هزار سند از شهدای غریب جمع‌آوری شده است

وی با اشاره به اینکه این ۳۶ عنوان کتاب، بخشی از گنجینه عظیم اسناد و خاطرات شهدای غریب اسارت است، اضافه کرد: یاد و خاطره این شهدا با مظلومیت اما اقتدار و مقاومت به تصویر کشیده شده‌ است و تاکنون بیش از ۷۰ هزار سند جمع‌آوری شده که این آثار به عنوان گنجینه‌ای بکر، قابلیت تبدیل به فیلم و مستند را دارند. بیشتر کتاب‌های تألیف‌شده در قالب خاطره نوشته شده‌اند، چرا که بسیاری از این آثار از زبان خانواده‌های معظم شهدای غریب اسارت و روایت‌های دست‌اول نزدیکان و شاهدان عینی شکل گرفته است.

سلیمانی با اشاره به ۴۷ سال ایستادگی و مقاومت ملت ایران در برابر تلاش‌های دشمنان برای نابودی انقلاب، افزود: علت ماندگاری انقلاب اسلامی، نقش‌آفرینی، ایثارگری، از خودگذشتگی و مقاومت جامعه ایثارگری به ویژه شهدای غریب اسارت است که در شرایط سخت اسارت، با ایمان و اقتدار ایستادگی کردند. بیان این حماسه‌ها و فداکاری‌ها، ضامن مانایی و پایداری انقلاب خواهد بود.

معاون فرهنگی و آموزشی بنیاد شهید و امور ایثارگران به برگزاری اجلاسیه نهایی کنگره ملی شهدای غریب اسارت در ۲۵ بهمن‌ماه و پیام مقام معظم رهبری اشاره و تأکید کرد: این برنامه‌ها ادامه خواهد یافت تا فرهنگ ایثار و مقاومت بیش از پیش ترویج شود. همچنین نمایشگاهی از اسناد، آثار و یادمان‌های شهدای غریب اسارت در موزه مرکزی شهدا برپا شده تا بخشی از مظلومیت و مجاهدت این شهدا به‌صورت عینی در معرض دید عموم قرار گیرد.

 بازخوانی خاطرات شاهدان عینی شهدی غریب نیازضروری است

در ادامه این نشست محمد جواد زمردیان دبیرکل کنگره ملی شهدای غریب در اسارت در سخنانی از تشکیل پرونده برای ۱۸۰۰ شهید غریب و ایجاد بانک اطلاعاتی ۷۰ هزار نفری خبر داد.

وی افزود: از میان ۳۰۰۰ شهید شناسایی‌شده، تاکنون تنها برای ۵۰۰ شهید، شاهد عینی جهت روایت نحوه شهادت یافت شده است که این موضوع لزوم اهتمام نویسندگان به ثبت خاطرات اسرا را دوچندان می‌کند.

 محمدجواد زمردیان در این مراسم با اشاره به تأکیدات رهبر معظم انقلاب مبنی بر ضرورت مکتوب کردن خاطرات دوران اسارت، تصریح کرد: «پس از ۲۲ سال غفلت، امروز با همت پژوهشگرانی همچون دکتر خاجی و مؤسسه پیام آزادگان، جمع‌آوری دستاوردهای شهدای غریب در اسارت به یک اولویت تبدیل شده است.» وی افزود که در میان این شهدا، چهره‌های شاخصی همچون برادر سرلشکر شهید جهان‌آرا و مسئولین عقیدتی سیاسی ارتش به چشم می‌خورند که در مظلومیت کامل به شهادت رسیده‌اند.

دبیرکل کنگره شهدای غریب در پایان با قدردانی از اهتمام مدیران کل بنیاد شهید و نویسندگان ادبیات پایداری، خطاب به آزادگان و ایثارگران تأکید کرد: بخش اول این حرکت بزرگ با حمایت سازمان‌ها در قالب انتشار کتاب آغاز شده است، اما برای تکمیل روایت نحوه شهادت شهدای مظلوم در اردوگاه‌های دشمن، همچنان به مشارکت و بازخوانی خاطرات شاهدان عینی نیاز مبرم وجود دارد.

پژوهشگران با صحت‌سنجی و یافتن قرائن موثق  مطلب را مکتوب کنند

دکتر علی خاجی آزاده سرافراز دوران دفاع مقدس و نویسنده  و پژوهشگر ادبیات پایداری در ادامه به تبیین وضعیت بغرنج اسرای جنگ ایران و عراق پرداخت. وی با اشاره به اینکه ساختار استخبارات عراق پس از ورود آمریکایی‌ها فروپاشید و بسیاری از اسناد به خارج از آن کشور منتقل شد، افزود: «نبود اطلاعات دقیق، پژوهش در این حوزه را دشوار کرده است. بسیاری از رزمندگان ما در ماه‌های نخست اسارت و پیش از آنکه صلیب سرخ از حضورشان مطلع شود، زیر سخت‌ترین بازجویی‌ها و در قرنطینه‌های طولانی‌مدت با دست و پای بسته جان باختند.»

این پژوهشگر ضمن هشدار به نویسندگان و محققان حوزه دفاع مقدس در خصوص اعتبار منابع، تصریح کرد: «حافظه انسان با گذشت زمان دچار خطا یا غلو می‌شود. پژوهشگران نباید پیش از صحت‌سنجی و یافتن قرائن موثق، مطلبی را مکتوب کنند؛ چرا که ثبت جزئیات غیرواقعی یا تایید نشده، اعتبار کل تاریخ ادبیات پایداری را زیر سؤال می‌برد.» وی با ذکر نمونه‌هایی از دوران اسارت خود در بصره، بر ضرورت وسواس علمی در ثبت وقایع تأکید کرد.

دکتر خاجی همچنین در بخشی از سخنان خود به تفاوت ماهوی میان اسرای جنگی و شهدای در بند گروه‌های تروریستی اشاره کرد و گفت: «تعدادی از شهدای غریب ما در اسارت گروه‌هایی نظیر کومله و دمکرات بودند. برخورد این گروه‌های تروریستی به قدری خائنانه و قساوت‌آمیز بود که حتی می‌توان گفت سربازان عراقی پیش آن‌ها روسفید هستند؛ لذا باید در تاریخ‌نگاری، حساب این جریانات تروریستی را از نبردهای رسمی جنگ جدا کرد.»

وی در پایان، مطالعه عمیق منابع موجود و پرهیز از شتاب‌زدگی در روایتگری را تنها راه ماندگاری حماسه‌های اسرا دانست و از نویسندگان خواست تا با راستی‌آزمایی شنیده‌ها، تصویری واقعی از مقاومت، ایثار و حتی تلخی‌های دوران اسارت (نظیر خیانت‌های نفوذی‌ها برای امتیازات ناچیز) ارائه دهند تا حق مطلب در حق شهدای مظلوم ادا شود.

مکتب ابوترابی و حفظ وحدت رمز عبور از بحرانها

قادر آشنا دبیر شورای فرهنگ عمومی کشور دراین نشست در سخنانی گفت: در سال ۱۳۶۱ در حالی که به عنوان دانش‌آموز رشته ریاضی‌فیزیک عازم جبهه ها شده بودم، به اسارت دشمن درآمدم. اسارت فراتر از جهنمی پر از شکنجه‌های جسمی و روانی بود که اسرا  آن را فرصتی برای تبدیل تلخی به شیرینی از طریق امید، مهربانی متقابل و پایبندی به تکلیف الهی مبدل نمودند.

آشنا تأکید کرد که ثمره پایدار شعار تاریخی «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» گفت: همان استقامت و ایستادگی ملت ایران امروز در برابر تحریم‌ها، فشارهای اقتصادی و جنگ ترکیبی نمود یافته است.

وی افزود: در اردوگاه‌ها شرایط به شدت اسف‌بار بود؛ اسرا حتی از ابتدایی‌ترین امکانات انسانی محروم بودند، اما با همدلی و نوع‌دوستی، جهنم را به فضایی معنوی و بهشتی‌مانند تبدیل کردند. این ویژگی را یکی از درس‌های مهم مکتب شهید آیت‌الله سیدعلی‌اکبر ابوترابی (معروف به سید آزادگان) برشمرد و افزود که ابوترابی نه تنها سخنران، بلکه اهل عمل بود؛ پاکی را شرط خدمت می‌دانست و بدون چشم‌داشت و منت، تنها به تکلیف عمل می‌کرد.

دبیر شورای فرهنگ عمومی کشو با اشاره به فضای وحدت کامل میان اسرا گفت: او به گفت‌وگو با مخالفان اعتقاد داشت و زمان زیادی را صرف هدایت و همراهی اسرا می‌کرد.

آشنا از مقاومت اسرا در برابر شکنجه‌های سخت – به ویژه در فصل زمستان – سخن گفت و روایتی نقل کرد از افسر عراقی که در برابر ایستادگی بی‌مانند اسرا گفته بود:«نمی‌دانیم خمینی با شما چه کرده که نمی‌شکنید.»

وی همچنین به اهمیت نقش تبیین اشاره کرد و گفت: اسرا با تحلیل اخبار خارجی از جمله اخبار انگلیسی‌زبان و مقابله با تبلیغات سنگین رژیم بعث، روحیه خود و هم‌بندان را حفظ می‌کردند. امید را عاملی کلیدی در شیرین کردن تلخی اسارت می دانستند. ناامیدی، انسان را از پا درمی‌آورد.

 پیام شهدا این است که با انتخاب درست راه را گم نکنید 

 حجت‌الاسلام والمسلمین «سید رمضان موسوی مقدم» نماینده ولی فقیه در بنیاد شهید و امور ایثارگران در آئین «تجلی واژه و ایمان» اظهار داشت: بر اساس روایتی از امیرالمومنین لحظه و لحظه عمر آدمی ارزشش از تمام ثروت مادی که در طول تمام عمر کسب می‌کند بیشتر است.

وی افزود: ایشان در جایی واحد سنجش ارزش عمر را نفس نفس انسان دانسته و این یعنی ارزش عمر انسان بسیار بالاست. حجت الاسلام موسوی مقدم ادامه داد: این بیان ارزش از یک منظر مرتبط است با این‌که هر انسانی در یک لحظه می‌تواند با یک تصمیم و عمل، آینده خود و هزاران نفر را به سمت خیر یا شر تغییر دهد.

وی گفت: جوانان دوران انقلاب و دفاع مقدس از این جمله هستند، افرادی که در این میان که مسیر گروهک‌ها را انتخاب کردند، الآن کجا هستند، افرادی که مسیر دفاع از کشور را انتخاب کردند کجا هستند؛ قطعا شهدا و آزادگان از زمره این کسانی هستند که در آن لحظه انتخاب درست را اتخاذ کردند و نتیجه آن را امروز می‌بینیم؛ بهره وری و اثربخشی تصمیمات نشانه درست بودن انتخاب و تصمیم است.

نماینده ولی فقیه در بنیاد شهید و امور ایثارگران با اشاره به وضعیت پر نفاق جهان امروز که حق و باطل در محیط دود آلود، نامعلوم است، افزود: جوانان ما امروز دچار سردرگمی در انتخاب هستند، البته یک معیار همانی است که باید آنجایی که ولی خدا است بود، اما لازمه این فضا روشنگری، آگاهی بخشی و بصیرت دادن است تا این نسل هم در این مسیر انتخاب درست را داشته باشند.

وی در پایان گفت: قطعا مستند و ماندگار کردن کار‌ها و آثار گذشتگان پر افتخار و کسانی همچون آزادگان و شهدای غریب در اسارت، یک اقدام مهم برای الگو آفرینی و آگاهسازی این نسل و نسل‌های آینده خواهد بود؛ یک کارکرد بزرگ این کار این است که منتشر کننده این پیام شهدا و رزمندگان است که در این آشفته بازار راه را گم نکنید.

درپایان این مراسم، نمایشگاه اسناد، آثار و یادمان‌های شهدای غریب اسارت در موزه مرکزی شهدا افتتاح شد.

انتهای گزارش