شهدای غریب، گنجینهای مغفول از الگوهای مقاومت و سبک زندگی هستند

به گزارش نوید شاهد، سید علیرضا فاطمیان پور مدیرکل فرهنگی و تبلیغات بنیاد شهید و امور ایثارگران با تأکید بر لزوم توجه ویژه به شهدایی که در اسارت به شهادت رسیدهاند، افزود: در میان دستهبندیهای مختلف شهدا، از شهدای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس گرفته تا شهدای مدافع حرم، سلامت و خدمت، شهدای اسیر شده جایگاهی خاص و در عین حال مغفول داشتهاند. به اعتقاد من، پرداختن به این شهدا دیر اتفاق افتاده است. این شهدا بهدرستی با عنوان «شهدای غریب» نامگذاری شدهاند؛ شهدایی که در غربت، مظلومانه و در شرایط سخت اسارت، بر باورها و مبانی خود ایستادند و به شهادت رسیدند.
مدیرکل فرهنگی و تبلیغات بنیاد شهید و امور ایثارگران با بیان اینکه پرداختن به نحوه مقاومت و ایثارگری شهدای غریب در دوران اسارت میتواند تأثیر عمیقی بر جامعه داشته باشد، تصریح کرد: روایت زندگی این شهدا هم برای امروز ما و هم برای نسل جدید، موجب افزایش انگیزه، تقویت اراده و کمک به گام برداشتن در مسیر حقیقت میشود؛ هم فهم درست از این مسیر و هم استمرار در آن را فراهم میکند.
وی با اشاره به آغاز کنگره شهدای غریب در اسارت حدود سه سال پیش گفت: این حرکت ارزشمند با همت جمعی از آزادگان و با حمایت رئیسجمهور شهید، آیتالله سید ابراهیم رئیسی، شکل گرفت. هدف اصلی این کنگره، بیرون آوردن مظلومیت شهدای غریب از گمنامی و معرفی ابعاد ناشناخته زندگی و شهادت آنان بود.
سید علیرضا فاطمیانپور یکی از بزرگترین مزیتهای این کنگره را مردمی بودن آن دانست و گفت: شاید بتوان گفت بیشترین فعالیتها، چه از نظر کمیت و چه کیفیت، توسط خود آزادگان انجام شده و نقش دستگاهها و ارگانها بیشتر تسهیلگری بوده است. این موضوع تفاوت جدی این کنگره با بسیاری از کنگرههای مشابه است. شبکهای گسترده، توانمند و پویا از آزادگان در سراسر کشور، با دبیرکلی آقای زمردیان، شکل گرفت که با برگزاری جلسات متعدد و پیگیریهای مستمر، این حرکت را پیش بردند.
وی درباره دستاوردهای کنگره شهدای غریب در اسارت اظهار کرد: نخستین دستاورد، تثبیت و ترویج عنوان «شهدای غریب» و جلب توجه جامعه به این دسته از شهدا و خانوادههای محترم آنان است؛ موضوعی که سالها مورد غفلت قرار گرفته بود. دومین برکت این کنگره، تشکیل تیمهای تحقیقاتی و انجام مصاحبههای گسترده با آزادگان بود که منجر به شناسایی تعدادی از شهدای غریب شد که پیش از این حتی نام و وضعیت آنها نیز مشخص نبود.
مدیرکل فرهنگی و تبلیغات بنیاد شهید و امورایثارگران ادامه داد: بر اساس این تحقیقات، وضعیت تعدادی از شهدای غریب روشن شد و حتی در برخی موارد، پیکر مطهر آنان در کشور عراق شناسایی و کشف شد که امیدواریم به کشور بازمیگردند و مورد تفقد قرار میگیرند.
وی با اشاره به روند شناسایی شهدای غریب گفت: در گام نخست، تمرکز بر شناسایی تعداد شهدای در اسارت بوده است. با ادامه فعالیتهای تیمهای تحقیقاتی، بر تعداد این شهدا افزوده شده و اطلاعات دقیقتری از زندگی، محل اسارت، اردوگاهها و نحوه شهادت آنها به دست آمده است.
مدیرکل فرهنگی و تبلیغات بنیاد شهید و امور ایثارگران خاطرنشان کرد: بسیاری از این شهدا در دوران اسارت یکدیگر را میشناختند و با هم زندگی میکردند، اما پس از شهادت و حتی بازگشت پیکرهای مطهرشان، اطلاعات دقیقی از محل اسارت و شرایط زندگی آنها وجود نداشت. این کنگره با کنار هم قرار دادن روایتها و مصاحبههای آزادگان، توانسته بخش مهمی از این زوایای پنهان را آشکار کند.
وی در ادامه تأکید کرد: مجموعه این اطلاعات و روایتها ظرفیت بزرگی برای تولید کتاب، داستان، فیلم سینمایی و سریال دارد؛ آثاری که میتواند برای نسل جدید بسیار جذاب و اثرگذار باشد. در حالی که گاه قهرمانهای جعلی و افسانهای دشمن در قالب انیمیشن و فیلم بهعنوان الگو معرفی میشوند، قهرمان واقعی ما همان شهید مظلومی است که در اوج اسارت، گمنامی و فشار، بر باورهای خود ایستاد و مظلومانه به شهادت رسید. این کنگره گامی مهم برای شناساندن این قهرمانان واقعی است.
فاطمیانپور در ادامه تشریح دستاوردهای کنگره شهدای غریب در اسارت، با اشاره به اقدامات محتوایی انجامشده گفت: تاکنون حدود چهل عنوان کتاب با محوریت زندگی، خاطرات و نحوه شهادت شهدای غریب در اسارت، با کمک آزادگان و پژوهشگران این حوزه تدوین و در ادارهکل انتشارات به چاپ رسیده است. این آثار عمدتاً مبتنی بر روایتهای مستند، خاطرات همرزمان و مصاحبههای میدانی بوده و نقش مهمی در ثبت و ماندگاری تاریخ شفاهی شهدای غریب ایفا کردهاند.
وی افزود: از دیگر برکات مهم این کنگره، انتقال اطلاعات دقیق و مستند به خانوادههای شهدای غریب بوده است. بسیاری از خانوادهها برای نخستینبار از جزئیات زندگی فرزندان، برادران و عزیزان خود در دوران اسارت و نحوه شهادت آنان مطلع شدند. این آگاهی، علاوه بر التیام بخشی از آلام سالها چشمانتظاری، موجب احساس عزت، افتخار و آرامش خاطر در میان خانوادههای معزز شهدا شده است.
مدیرکل فرهنگی و تبلیغات بنیاد شهید و امور ایثارگران با اشاره به فضای فرهنگی ایجادشده در جریان برگزاری این کنگره اظهار کرد: طی دو تا سه سال گذشته، برگزاری گسترده کنگرههای استانی در شهرهای مختلف کشور، اتمسفری عمیق از فرهنگ ایثار، شهادت و مقاومت را در سطح جامعه ایجاد کرد. این برنامهها فرصتی فراهم ساخت تا خانوادههای شهدای غریب از استانهای مختلف با یکدیگر دیدار کنند و ضمن تجلیل شایسته از آنان، پیوندی عاطفی و معنوی میان این خانوادهها شکل بگیرد.
وی ادامه داد: در کنار این برنامهها، تولید محصولات فرهنگی متنوعی از جمله کلیپهای تصویری، موشنگرافیکها و محتوای چندرسانهای انجام شده که نقش مؤثری در انتقال پیام شهدای غریب به اقشار مختلف جامعه، بهویژه نسل جوان، داشته است. اجلاسیه ملی پیشِرو در حقیقت تکمیلکننده مجموعه اتفاقات فرهنگی و محتوایی این دو تا سه سال اخیر بهشمار میرود.
فاطمیانپور با تأکید بر اهمیت ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در شرایط امروز جامعه گفت: در دنیای پرشتاب کنونی و در میان مشغلهها و دغدغههای انسان معاصر، گاه مطالعه حتی بخشی کوتاه از فرازهای زندگی شهدای غریب میتواند نگاه انسان به دنیا، زیستن و انتخاب مسیر زندگی را دگرگون کند. این فرهنگ، غذای روح انسان است و میتواند موجب جلا یافتن اندیشهها و تقویت هویت معنوی نسل جدید شود.
وی درباره نقش بنیاد شهید در برگزاری اجلاسیه ملی شهدای غریب در اسارت توضیح داد: این دوستان سال گذشته اقدامات اولیه را آغاز کرده بودند، اما در اجرای برنامه با برخی محدودیتها و مشکلات مواجه بودند. امسال با برگزاری جلسات مشترک و استفاده حداکثری از ظرفیتهای ادارهکل فرهنگی و تبلیغات بنیاد شهید، مقرر شد زمینه برگزاری کنگره با کیفیت بالاتر و اثرگذاری بیشتر فراهم شود.
مدیرکل فرهنگی و تبلیغات بنیاد شهید و امور ایثارگران افزود: بر اساس تصمیمگیریهای انجامشده، اختتامیه اجلاسیه ملی در جوار مضجع شریف امام رضا(ع) برگزار خواهد شد. در این راستا، مذاکرات و هماهنگیهای لازم با آستان قدس رضوی انجام شده و برنامههایی از جمله رونمایی کتابها، تبلیغات محیطی، روایتگری، زیارت ویژه خانوادههای شهدای غریب و اجرای برنامههای فرهنگی در حرم مطهر رضوی پیشبینی شده است.
وی با اشاره به تعویق زمان برگزاری این اجلاسیه به دلیل برخی شرایط اجتماعی اخیر گفت: این برنامه در روزهای ۲۴ و ۲۵بهمنماه با حضور جمعی از خانوادههای معزز شهدای غریب از سراسر کشور در مشهد مقدس برگزار خواهد شد و اختتامیه اجلاسیه ملی این حرکت بزرگ فرهنگی رقم میخورد.
فاطمیانپور همچنین از پیشنهاد تداوم این کنگره در سالهای آینده خبر داد و گفت: با توجه به گستردگی جامعه مخاطبان و کثرت خانوادههای شهدای غریب، پیشنهاد شد این کنگره به یک رویداد مقطعی محدود نشود. بر همین اساس، برنامهریزی شده است که در سال آینده کنگرههای تخصصی و قشری، از جمله کنگره شهدای غریب روحانی، بانوان شهیده در غربت و کنگره راویان اسارت و … برگزار شود.
وی در ادامه به اقدامات رسانهای این کنگره اشاره کرد و افزود: با رایزنیهایی که با بخش خصوصی در حوزه رسانه و تولید مستند انجام شده، مقرر شده است مجموعهای مستند و فاخر، مبتنی بر روایتهای متعدد آزادگان و راویان سراسر کشور، تولید و با کیفیت بالا ضبط و منتشر شود تا پیام شهدای غریب در سطح وسیعتری به جامعه منتقل شود.
فاطمیانپور در ادامه با اشاره به گستره همکاری دستگاهها و نهادهای مختلف کشور در برگزاری این رویداد ملی گفت: در این مسیر، بخشهای متنوعی از کشور همراهی و همکاری داشتند که هر یک به فراخور ظرفیت خود نقشآفرینی کردند. در این میان، شهرداریهای سراسر کشور، بهویژه شهرداری تهران، همکاری مؤثری در حوزه تبلیغات محیطی و فضاسازی شهری داشتند و کمک کردند پیام کنگره شهدای غریب در اسارت در سطح وسیعتری به مخاطبان منتقل شود.
وی افزود: در کنار شهرداریها، آستان مقدس رضوی نیز با نگاهی حمایتی و همهجانبه، بهویژه در استان خراسان رضوی، همکاری ارزشمندی با این کنگره داشت. این همراهی موجب شد برنامهها دقیقاً مطابق با طراحی اولیه پیش برود و تنها تغییر صورتگرفته، جابهجایی تاریخ برگزاری برخی بخشها بوده است، بدون آنکه در ماهیت و محتوای برنامهها تغییری ایجاد شود.
مدیرکل فرهنگی و تبلیغات بنیاد شهید و امور ایثارگران درباره زمانبندی جدید برنامهها توضیح داد: بر اساس برنامهریزی انجامشده، مجموعه برنامههای مرتبط با کنگره شهدای غریب در اسارت، در قالب یک بازه حدود ۱۰ روزه برگزار خواهد شد. این برنامهها قرار است از اواسط ماه آغاز شده و تا زمان برگزاری اجلاسیه ملی ادامه یابد.
انتهای پیام/