اجكت

هواپيما به سرعت ازميان ابرها مي گذشت. اشعۀ طلايي خورشيد ازميان روپوش طلقي به داخل كابين مي تابيد و چشمان عباس را روشن مي كرد.
- موقعيت Position.
هواپيما كمي خود را كج كرد. آفتاب پس مي نشست. عباس درميان ابرها، خانه را ديد؛ پوشيده در مه. كسي پرسيد: كجا؟ و او آسمان را نشان داد. وارد خانه شد. دختر كوچكش خوابيده بود. لب هايش تكان خورد. برگشت. يوسف را ديد. گفت:
- دوباره برگشتي آقاي رمضاني؟
عباس شانه بالا انداخت و لبخند زد.
هواپيما تكان خورد. عباس به صفحات مدرج مقابلش نگاه كرد و سكان را در زاويۀ 270 درجه به طرف غرب گردش داد.
ابرها كنار رفته بودند و از زمين گلوله هاي سرخ به سوي آسمان بي وقفه بال مي گشودند.
تنوره اي از آتش در سمت راست هواپيما فوران زد. عباس نگاه كرد. هواپيماي همراهش بود. گفت:
- يوسف بگير سمت راست، من مي روم پايين!
و سرعت را كم كرد. يوسف هواپيماي شعله ور را كه آتش ازعقب آن زبانه مي كشيد، از بالاي سرش عبور داد.
- حالا 300 درجه به سمت ايران.
عباس به پايين نگاه كرد. پادگان سليمانيه بود. سربازها كه ازمراسم شامگاه برمي گشتند، با غرش هواپيما سرها را بالا گرفته بودند. عباس دكمۀ شليك بمب را فشار داد.
- سرعت 480 نات!
- به سمت 180 درجه.
هواپيما به راست چرخيد. از يوسف خبري نبود. از حاشيۀ پادگان شعله هاي آتش به آسمان كشيده شد.
- هواپيما يوسف ...
- يوسف بپر! يوسف بپر بيرون!
هواپيما يوسف به سرعت فاصلۀ آسمان تا زمين را طي كرد. انفجاري رخ نداد. هواپيما با سر در زمين فرو رفت. پشت عباس لرزيد.
« خدايا! به خانواده اش چه بگويم؟»
- دماغه به سمت پايين!
هواپيما روي بال سمت راست چرخيد و به طرف زمين مايل شد.
- موشك به انتهاي هواپيما خورده!
- سرعت؟
- 500 نات.
- سروان، اجكت!
- با اين سرعت خطرناك است!
هواپيما به چپ و راست خم مي شد و عباس خود را معلق ميان آسمان و زمين مي ديد. آبي آسمان، سياهي كوه ها، ...
- باك بزرگ را پانچ كن!
باك به سوي زمين سقوط كرد.
- سروان، هر دو موتور آتش گرفتند.
چراغ هاي جلوي كابين مرتب روشن و خاموش مي شد و صداي آژير كابين را پر كرده بود.
عباس شنيد: بپر، بپر، بپر!
عباس تمام چيزهايي را كه در طول سال هاي آموزش ياد گرفته بود، به ياد مي آورد: كم كردن سرعت... بيرون پريدن...
- پريدن... به طرف ايران، سروان، موتور سمت راست را خاموش كن!
- هيدروليك براي كنترل فرامين نيست؛ زاويه هفتاد!
هواپيما به سمت ديگر چرخيد.
- دماغه پايين افتاد، دستور چيه سروان؟
عباس، لحظه اي چشم هايش را بست وبه پرواز فكر كرد.
- يا ابوالفضل...
و اهرم را فشار داد. صندلي هواپيما به طرف بالا پرتاب شد. پاها تمامي خون بدن را به سوي خود كشيدند. ابرها نزديك آمدند.
لحظه اي گذشت. چتر باز شد. عباس چشم گشود. همه چيز خاكستري بود. آسمان، كوه ها و بعد سياهي جاي آن را گرفت. تاريكي و ظلمت، هجوم خون. . .
سوزش ناگهاني، نگاهش را به سوي بازوي چپ كشاند. درۀ عميقي زير پايش بود. به چپ نگاه كرد. كوه به سويش مي آمد . . .
درد، چون ماري كه طعمه اي تازه يافته باشد، روي كمرش چمبره زد. بعد بالا آمد و پشت
جمجمه اش آرام گرفت. خود را بالاي خود ديد: افتاده به كوه . . .
مه سبزي از آسمان فرو مي ريخت. چند نفر با لباس پرواز به سويش آمدند. دست گشود. چيزي مانعش شد. انگشتانش برگشت. انگار بر ديواري شيشه اي خط مي كشيد. مه كنار رفت.
حس كرد، رود سوزندۀ مذاب، از مغز تا نوك پايش جاري شد. دهانش پر ازخون بود. زير چانه اش پاره شده و از دست چپش خون سرازير بود. خود را روي كوه و در لبۀ دره اي عميق ديد كه درخت هاي تنومندي آن را پوشانده بودند. سرپايين آورد. مورچه ها از پايش بالا مي آمدند.
هواپيما در فاصلۀ پنجاه متري در حال سوختن بود و چتر نجات به صخره اي گير كرده بود. به سختي جعبۀ كمك هاي اوليه را باز كرد وباند را از آن بيرون كشيد. قطب نما را ديد و آن را به كار انداخت. صداي انفجار گلوله هاي هواپيما در آتش، در كوهستان طنين انداز مي شد. خم شد تا چاله اي براي دفن وسائل و مدارك همراهش بكند انديشيد:
« چه بلايي سر يوسف آمده؟»
دست ها فرمان نمي بردند و پاها پر درد جابه جا مي شدند. گرما، زخم ها را آتش مي زد. لبۀ دره را لمس كرد. در انتهاي آن جاده اي بود كه ماشين سفيدي روي آن حركت مي كرد. سايه اي به سرعت گذشت. سر پايين آورد. پرندۀ بزرگ سياهي بود. خود را كنار كشيد. پرنده اوج گرفت وبازگشت. سنگ نوك تيزي را دركنارش يافت، آن را برداشت و درآخرين لحظه به سوي پرنده انداخت. پرنده گردن بالا كشيد و با بالي فرو افتاده خود را به نزديك ترين صخره رساند.
سر پايين آورد. نفس عميقي كشيد. نوك سرد اسلحه، پيشاني اش را لرزاند. سر بالا آورد. مرد با قدي بلند، سبيل هاي بزرگ و چشمان سرخ و پيشاني عرق كرده، مقابلش ايستاده بود. نارنجك و خنجر با دو قطار فشنگ به خود بسته بود.
عباس آب دهانش را به زحمت پايين داد. مزۀ خون را حس كرد. مرد اسلحه اش را تكان داد. عباس گفت:
- من اسلحه ندارم!
مرد ابرو درهم كرد وگلنگدن اسلحه را كشيد. عباس خم شد و چاقوي همراهش را پيش آورد.
- فقط چاقو!
مرد چاقو را گرفت. دو نفر ديگر از راه رسيدند. هر دو لباس كردي به تن داشتند. يكي از آنها گفت:
- شما كي هستيد؟
من رمضاني هستم!
مردها كنار كشيدند و زمزمه اي با خود كردند. همان مرد گفت: از قرارگاه رمضان . . . هيچ ناراحت نباش. الان مي برمت پيش دكتر و دوستانت!
عباس، نشست عرق سردي را بر پيشاني حس كرد. دست به زمين تكيه داد و نيم خيز شد.
- حالا نوبت شماست كه خودتان را معرفي كنيد.
- تا به حال اتحاديۀ ميهن پرستان كردستان عراقي به گوش ات خورده؟ شانس آوردي، اگر كمي جلوتر از هواپيما بيرون پريده بودي، الان تلويزيون بغداد داشت نشانت مي داد!
عباس شانه بالا انداخت و به چترش اشاره كرد.
- جايي براي پنهان كردنش پيدا كنيد.
مرد گفت:
- وقت نداريم. با خود مي بريم!
و سر به سوي آن دو نفر تكان داد.
- راه مي افتيم!
و عباس را روي دست بلند كرد.
- مرا كجا مي بريد؟
- دهكده.
از دره سرازير شدند. در راه، زن ها و مردها با كودكان كنجكاوشان، او را با دست به هم نشان مي دادند.
عباس رو به مردها كرد:
- چرا مي خواهيد مرا دردهكده مخفي كنيد؟
- پس مي گويي تو را كجا ببريم؟
- ببينم، مگر شما مخالف صدام نيستيد؟
مرد لحظه اي ايستاد و چشم درچشم عباس دوخت.
- خب معلوم است كه هستيم، شك داشتيد؟!
عباس گفت:
- اگر مرا داخل دهكده نگهداريد، بعثي ها مي آيند و زن و بچه هاي شما را اذيت مي كنند تا بالاخره مرا لو بدهيد. بد مي گويم، بگو بد مي گويي. مرام و مسلك بعثي ها را كه شما بهتر مي دانيد!
مردها به هم خيره شدند.
از روي پلي گذشتند. روستا با بوي تند آغـل ها و صداي سگ ها به رويشان آغوش گشود. كوچه ها پر ازچشم هاي مشتاق بود.
مرد، عباس را داخل خانه اي برد. و او را دراتـاقي خواباند. پيرمردي با ليواني آب آمد.
عباس ليوان را گرفت و آبش را درسه جرعه نوشيد. خنكي وجودش را پر كرد. همان مردان به اتاق آمدند. مردي كه بزرگ آنان بود، گفت: لباست را عوض كن.
عباس به زحمت لباس كردي را برتن كرد. در دست پيرمرد، بادبزني حصيري بود كه آن را رو به عباس تكان مي داد.
صداي پا آمد. عباس سر بالا گرفت. پرده كنار رفت وپيرمردي با كيف كوچكي در دست وارد شد. موهايش يكدست سفيد بود. نشست و به زخم ها نگاهي انداخت. گفت:
- من كار زيادي نمي توانم بكنم. اينها را بايد دكتر ببيند. من فقط يك مسكن مي زنم.
چشم هاي عباس خسته شد.
نفهميد چه مدت درخواب بود. چشم كه گشود، تاريكي پشت پنجره را ديد و صداي شليك گلوله هايي كه از دور و نزديك به گوش مي رسيد. صداي درآمد و پرده ها كه جابه جا شد.
- بايد راه بيفتيم!
- كجا بايد برويم؟
- مي فهمي!
سوار جيپ روبازي شدند. چهار نفر در اطراف ماشين مراقب بودند.
شب و ستاره ها. عباس با نگاهي به آسمان كه نزديك تر از هميشه شده بود، زير لب ذكر گفت.
ماشين ايستاد. همان مرد به سراغش آمد.
- ما بايد برگرديم.
عباس چشمان خيسش را به او دوخت.
- كجا برگرديد؟ من تازه با شما آشنا شدم. تنهام نگذاريد.
مرد شانه اش را به آرامي فشرد و گفت:
- نه كاك، بايد برويم. خانواده مان چشم به راه هستند.
وخم شد و صورت عباس را بوسيد.
دونفرآمدند و عباس را از پله هاي فلزي ساختمان به طبقۀ دوم رساندند. اتاق بزرگي بود كه چند نفر با لباس كردي دور تا دورآن نشسته بودند. عباس سلام كرد و وسايل همراهش را مقابلش ديد.
- بفرما، قابل شما را ندارد!
عباس برگشت و نگاه كرد. ماهيتابه اي پر ازجگر سرخ شده روبه رويش بود. سرها به سويش خم شد. گفت:
- نه، نمي توانم بخورم!
مرد جواني برخاست. لقمۀ بزرگي از غذا گرفت و به دهان عباس گذاشت.
لقمه در دهان عباس ماند. صورتش سرخ شد. دندان ها را به كار انداخت و لقمه را فرو داد. مرد جوان تا آمد لقمۀ دوم را به دهانش بگذارد، عباس دست پيش آورد.
- مي خورم، چشم؛ اما بدون پياز و گوجه ونان!
مرد قاشق آورد و به زور نصف جگرها را به خورد عباس داد. عباس ديگر نمي توانست نفس بكشد. دست مقابل دهانش گذاشت.
- ديگر نمي خورم، نمي توانم بخورم!
و پشت به ديوار داد و چشم بست. دقيقه اي گذشت. دستي او را تكان داد. مرد بلند بالايي بود كه سر و صورتش را پوشانده بود. كلاشينكفي بر دوش داشت. گفت:
- وضعت بد است. من براي تو كاري نمي توانم بكنم، اما مي توانم آمپول مسكن بزنم. مي تواني تحمل كني؟
- بله، مي توانم، يعني چارۀ ديگري ندارم.
مرد ازكيف همراهش، سرنگي بيرون كشيد.
- اين آمپول باعث مي شود امشب خوب بخوابي. ناراحت نباش. همين يك شب براي تو مهم است. فردا تو را به جاي ديگري مي برند.
تصاوير لرزان اتاق و مردها به ذهن عباس هجوم آوردند. و بعد سكوت و تاريكي جاي آن را گرفت.
نيمه شب چشم باز كرد. زخم ها، نيشتر درد را بـر جسمش فرود مي آوردند. سر بالا آورد. نسيم، پردۀ مقابل پنجره را كنار زد. تك ستاره هاي آسمان نمايان شدند. درجايش نشست و سرخم كرد.
- الله اكبر!
- آقاجان، وقتي برگشتي ايران، به حضرت امام، به رئيس جمهور بگو كه به ما پدافند و توپ بدهند!
عباس لبخند زد و روي شانۀ مردها از پله ها پايين آمد. درطول راه، نگاهش آسمان و كوه هاي بلند را پي مي گرفت.
ماشين ايستاد و حركت ازميان درخت ها ادامه پيدا كرد. كلبه اي پديدار شد. چند مرد با لباس هاي محلي و صورت هاي تيغ انداخته به استقبال آمدند.
- خوش آمدي مجاهد!
عباس سرش را با ناباوري تكان داد. آنها گفتند:
- ما از مجاهدين هستيم. اگر با ما همكاري كني، تمام وسايل آسايش و درمانت را دربهترين كشورها فرا مي كنيم؛ وگرنه سر وكارت با چوبۀ دار است!
عباس ميان پرسش هاي بي انتهاي آنان گير كرده بود. به چپ و راست نگاه مي كرد. نمي فهميد آنها چه مي پرسند و اوچه پاسخ مي دهد. ناگهان همه ساكت شدند. مردي كه مسن تر از بقيه بود، قدمي به جلو برداشت. گفت:
- ببخش برادر، اذيتت كرديم. مجبور بوديم. ما از بچه هاي سپاه هستيم و داشتيم شما را امتحان مي كرديم. ما از آدم هاي زيادي اين سؤال ها را پرسيديم ولي كمتر كسي توانسته مثل شما خوب از عهده بر بيايد. شما به زودي به ايران برمي گرديد. حالا استراحت كنيد. درضمن اين را هم بدانيد، صدام براي تحويل دادن شما 500 هزار دينار به اضافۀ يك تويوتا و آزادي 20 زنداني كرد، جايزه تعيين كرده!
عباس گفت:
- پس چرا كردها مرا تحويل ندادند؟
شما با زدن پادگان سليمانيه كار بزرگي انجام داده ايد. كردها هيچ وقت خوبي را فراموش نمي كنند.
تصاوير انفجار يوسف، شعله هاي آتش، پرتاب صندلي به بيرون از هواپيما، آسمان خاكستري، سرخ،... مقابل چشمان عباس جان گرفتند.
ازجايي كه خوابيده بود، مي توانست خيابان و مردان سياهپوشي كه به سينه مي زدند را ببيند. پرچم هاي سرخ و سياه در بالاي سر جمعيت در اهتزاز بود. صداها با نسيم به اتاق وارد مي شدند و زواياي نور را درجاي جاي اتاق برهم مي زدند. در سينه اش گويي خورشيد راه يافته بود. همه چيز را در هاله اي از نور مي ديد.
صداي درآمد. به زحمت سرش را چرخاند. در چارچوب در كسي ايستاده بود. صدايش آرام و در هوا موج انداخت.
- برادر، بفرماييد. نذري آقا امام حسين(ع) است. به نيت شفا بخور!
دكتر با تعجب سرش را تكان داد و عكس ها را مقابل نور جابه جا كرد.
- نمي فهمم، با آن شرايطي كه تو داشتي، الان بايد به حالت چهار دست و پا راه بروي. نمي دانم چه شده؟! عكس ها تغيير وضعيت را نشان مي دهد. نخاع صدمه نديده و مهرۀ ششم گردن هم سالم است. خودت هم كه سرپا ايستاده اي. من كه سر در نمي آورم!
عباس لبخند زد و سر برگرداند. نسيم در هوا چرخ مي زد. و نور درجاي اتاق خانه كرده بود. گفت:
-ولي من مي دانم!


منبع : البوم عكس اصغر استاد حسن معمار