فانوس وچراغ روشنايي

فانوس اصلي ترين وسيلۀ روشنايي در جبهه هاي غرب و جنوب بود. حمل ونقل آسان و بي خطر آن نسبت به چراغ هاي شيشه اي(گردسوز) از امتيازهاي آن محسوب مي شد. خلاقيت رزمندگان در زمينۀ ساختن فانوس و تعميرات آن گسترده و جالب توجه بود.
مخزن سوخت اين فانوس نوعاً قوطي هاي خالي كنسرو و كمپوت، شيشه هاي ترشي و مربا و آب ليمو بود و فتيلۀ آن نخ هاي زايد پتو ، بند كلاه ارتشي، جوراب هاي نخي و پارچۀ كوله پشتي. از ظروف آلومينيومي هم قطعات مورد نياز ساير قسمت هاي فانوس را تهيه مي كردند، با برش مناسب هر قطعه و جاسازي آن در محل خود، قطعات مستعمل و ناقص فانوس ها تعويض و تعمير مي شدند.
چراغ موشي براي وقت خواب بعد از فانوس معمول ترين وسيله دراين زمينه بود و شيشه هاي دارو خصوصاً شربت از اين بابت بسيار مناسب بود. شيشه هاي فانوس و چراغ آسيب پذيرترين و پر مصرف ترين قسمت فانوس بود كه بچه ها با برش دادن شيشه هاي موجود آن را به اندازۀ حباب اصلي فانوس در مي آوردند.