شهدا

بعد از عمليات و عادي شدن نسبي اوضاع، نوبت عقب بردن شهدا بود، كاري سهل نزد عشق و اراده و ممتنع در عقل و عمل. جايي كه برگشتن خود برادران بي دردسر نبود، عزمشان را با هم جزم مي كردند كه پيكر پاك هم رزم شهيدي را هم با خود به عقب ببرند كه گاه به قيمت شهادت خودشان تمام مي شد، چون آتش خصومت دشمن خاموشي نداشت و اين كار حداقل مستلزم دو، ساعت صرف وقت بود و رنج ومرارتي نه كم تر از مقابله ي روياروي؛ شهدايي كه گاه با اين همه خون دل به طمع خشنودي خانواده و پاس داشتن حق دوستي، وقتي از معركه ي نبرد بيرونشان مي كشيدي و در جست و جوي اسم و نشاني جيب هايشان را زير و رو مي كردي، مواجه مي شدي با عبارت:"دوست داشتم چون مادرم فاطمه(س) گم نام بميرم و گمنام باشم. پس اي كسي كه مرا مي يابي، درهمين محل به خاكم بسپار!"
شهدا كه برجاي مي ماندند و به هيچ روي امكان بازگردانـدنشان نـبود، دوستان دل سوخته چه مي توانستند بكنند جز آن كه به تصور راحتي، دكمه هاي پيراهن كارشان را بگشايند، نارنجك از فانوسقه شان باز كنند كه مبادا بر اثـر آتش دشمن جسم نـازنينشان متلاشي تر از آنچه هست بشود، و از آب قمقمه و در واقع شربت آب ليموشان نوشيدن به تيمن وتبرك، به آرزوي ملحق شدن به آن ها و خوردن از شكلاتي كه بعضي از برادران به عنوان شيريني شهادت قبلاً تهيه كرده بودند، به ضميمه ي يادداشت تبريكي به اين مضمون:" سلام عليكم. غرض اين كه خواستم شيريني شهادتم را خودم به همه داده باشم و شما نيز دراين حلاوت با من شريك باشيد" كه به آن الصاق شده و در لباس جاسازي شده بود؛ غيراز آنچه درتعاون و درجست و جوي دقيق تر از بدن شهدا بـه دست مي آمد، چون ديوان حافظ كه بچه ها با آن تفأل مي كردند و دوبيتي هاي باباطاهر واشعار محلي دشتي ونظير آن.
از جمله آنچه پس از عمليات معمول بود و مستحسن، ساختن چيزي شبيه قبر ونوشتن اسامي شهدايي بود كه در آن عمليات به حق خودشان رسيده بودند و شب هاي جمعه جمع شدن سرآن قبر و دعاي كميل خواندن و عزاداري كردن؛ ديگر، عادت خواندن نماز وحشت براي شهدا با دادن مسئوليت نماز هرشهيد به يك نفر و قرائت فاتحه بود كه بعضي ازهم قول گرفته بودند بعد از شهادت بـا الحـمدي يـاد هـم كنند؛ و درنهايت برپاداشتن مراسم بزرگ داشت بعد از اين كه گردان از عمليات يا خط پدافندي به عقبه، اردوگاه يا پادگان برمي گشت وتقيد همه ي بچه ها به شركت در آن كه نوعي تجديد عهد بود با شهدا، درفضايي سرشار از مصيبت و ماتم به بهانه ي رفتن ياران و شايد بيش از آن، ماندن خود.
گاهي بچه ها دور هم مي نشستند و اسامي شهداي عمليات را مرور مي كردند و هر اسمي كه تعداد شهداي آن بيش تر بود به ميمنت و تبرك برخود مي نهادند.