نخبه شاهد در گفتوگو با نوید شاهد:
از تشییع تا اربعین؛ روایت یک ملت از وفاداری، ایثار و ادامه راه شهیدان
حسین ابراهیمیان اظهار کرد: «حضور میلیونی مردم در مراسم تشییع و پیادهروی اربعین، دو جلوه از یک هویت جمعی و تعلق عمیق به آرمانهایی است که با ایثار، شهادت، عزت و دفاع از میهن اسلامی پیوند خورده است. این حضور، از یک سو ادای احترام به شهیدان و خانوادههای آنان و از سوی دیگر، اعلام وفاداری به راهی است که با خون شهیدان تداوم یافته و نسل امروز خود را ادامهدهنده آن میداند.»
در روزهایی که تصویر حضور گسترده مردم در مراسم تشییع آقای شهید ایران و شکوه پیادهروی اربعین در حافظه جمعی جامعه نقش میبندد، پرسشی مهم شکل میگیرد: این اجتماعات چه معنایی فراتر از یک آیین سوگواری یا مذهبی دارند؟ پاسخ را باید در پیوند میان هویت، اعتقاد، ایثار، شهادت و احساس تعلق به یک آرمان مشترک جستوجو کرد. آنچه در ادامه میخوانید، گفتوگوی نوید شاهد سمنان با دکتر «حسین ابراهیمیان»، فرزند شهید «محمد ابرهیمیان» و مدیرکل ارتباطات زیرساخت استان سمنان، روایتی از همین پیوند، از حضور مردم و خانوادههای شهدا تا کربلا و رسالتی که برای ادامه راه شهیدان بر دوش نسل امروز باقی مانده است.
پیوند عمیق مردم با فرهنگ ایثار و شهادت
حضور گسترده و پرشور مردم در مراسم تشییع رهبر شهید، نشاندهنده پیوند عمیق عاطفی، اعتقادی و هویتی جامعه با فرهنگ ایثار و شهادت است. این حضور را نمیتوان صرفاً یک اجتماع آیینی تلقی کرد، بلکه جلوهای از همبستگی اجتماعی و احترام به ارزشهایی است که شهدا برای آن جان خود را فدا کردهاند. در داخل کشور، این حضور پیام وحدت، انسجام ملی و استمرار وفاداری مردم به آرمانهای انقلاب اسلامی و فرهنگ مقاومت را منتقل میکند و نشان میدهد که سرمایه اجتماعی برخاسته از ایثار و شهادت همچنان در جامعه زنده و اثرگذار است. در عرصه بینالمللی نیز این حضور بیانگر آن است که ملت ایران، علیرغم فشارها و چالشهای گوناگون، در موضوعات مرتبط با عزت ملی، امنیت کشور و تکریم مقام شهید، از انسجام و همبستگی قابل توجهی برخوردار است. این پیام میتواند نشان دهد که فرهنگ ایثار و شهادت همچنان یکی از مؤلفههای مهم هویت ملی و دینی مردم ایران به شمار میرود.
ادای احترام به خانوادههای شهدا
حضور گسترده مردم در مراسم تشییع، در حقیقت ادای احترام به خانوادههای معظم شهدا و قدردانی از صبر، ایثار و فداکاری آنان است. این حضور به خانوادههای شهدا این پیام را منتقل میکند که جامعه، ایثار عزیزانشان را فراموش نکرده و خود را در پاسداشت یاد و راه آنان مسئول میداند. از سوی دیگر، این حضور نشاندهنده آن است که آرمانهای شهدا، همچون دفاع از استقلال، عزت، امنیت و ارزشهای دینی و ملی، همچنان در وجدان عمومی جامعه جایگاه ویژهای دارد. هرچه این پیوند میان مردم، خانوادههای شهدا و آرمانهای آنان مستحکمتر باشد، سرمایه اجتماعی و انسجام ملی نیز تقویت خواهد شد و تضمین آینده ایرانی اسلامی در گرو همین انسجام است.
پیام شهدا برای نسل جوان
حضور پرشور مردم در چنین مراسمی برای نسل جوان این پیام را دارد که هویت، امنیت و پیشرفت هر جامعهای بر پایه مسئولیتپذیری، همبستگی و فداکاری شکل میگیرد. شهدا تنها متعلق به گذشته نیستند، بلکه یاد و سیره آنان میتواند الهامبخش نسل امروز در مسیر خدمت، امید، تلاش و حفظ عزت و منافع کشور باشد. همچنین این حضور نشان میدهد که جامعه، ارزشهایی مانند ایثار، وفاداری، استقلال و دفاع از منافع ملی را همچنان زنده و اثرگذار میداند و انتظار دارد نسل جوان نیز با شناخت این میراث ارزشمند، در ساخت آینده کشور نقشآفرینی مسئولانه و آگاهانه داشته باشد.
رضایت شهدا از همدلی و وفاداری مردم
اگر بخواهیم در چارچوب یک برداشت انسانی و ارزشی به این پرسش پاسخ دهیم، میتوان گفت شهدا از مشاهده همدلی، وفاداری و قدردانی مردم نسبت به آرمانهایی که برای آن جان خود را فدا کردند، احساس رضایت و آرامش میکردند. بیتردید بزرگترین خواسته آنان حفظ عزت، امنیت، وحدت و پیشرفت کشور و تداوم ارزشهای اخلاقی و انسانی در جامعه بوده است. از این منظر، حضور پرشور مردم در چنین مراسمی میتواند نشانهای از زنده بودن یاد شهدا و استمرار احترام جامعه به ایثار و فداکاری آنان تلقی شود و این پیام را منتقل کند که راه خدمت، مسئولیتپذیری و دفاع از منافع و عزت کشور همچنان مورد توجه و احترام مردم است.
حضور مردم، مرهمی بر دل خانوادههای شهدا
هرچند هیچچیز نمیتواند فقدان عزیزان را برای خانوادههای شهدا جبران کند و اندوه آنان همواره باقی خواهد ماند، اما حضور گسترده و صمیمانه مردم در مراسم تشییع، میتواند مرهمی بر دلهای داغدار آنان باشد و این احساس را تقویت کند که ایثار و فداکاری عزیزانشان در حافظه جمعی جامعه زنده است و مورد احترام و قدردانی مردم قرار دارد. این همراهی و همدلی، علاوه بر تسکین بخشی از آلام خانوادههای شهدا، نشان میدهد که جامعه خود را در غم آنان شریک میداند و نسبت به پاسداشت یاد، نام و آرمانهای شهدا احساس مسئولیت میکند.
ماندگاری فرهنگ ایثار و شهادت
به باور من، رمز ماندگاری فرهنگ ایثار و شهادت در آن است که این فرهنگ بهعنوان یک شیوه زندگی و مجموعهای از ارزشهای انسانی همچون ایمان، مسئولیتپذیری، فداکاری، عدالتخواهی، خدمت به مردم و دفاع از عزت و استقلال کشور به نسلهای آینده منتقل شود. هرگاه این مفاهیم در رفتار، آموزش، هنر، رسانه و سبک زندگی جامعه تجلی پیدا کند، فرهنگ ایثار و شهادت نیز پویا و ماندگار خواهد ماند. همچنین تکریم خانوادههای شهدا، روایت صحیح و مستند از زندگی و سیره شهیدان و ایجاد پیوند میان آرمانهای آنان و نیازهای امروز جامعه، از مهمترین عوامل حفظ و تداوم این فرهنگ ارزشمند است.
پیام خانوادههای شهدا به مردم
اگر بخواهم از زبان خانوادههای معظم شهدا پیامی به مردم حاضر در مراسم منتقل کنم، آن پیام بیش از هرچیز، پیام قدردانی و دعوت به حفظ همدلی و مسئولیتپذیری خواهد بود: از حضور صمیمانه و همراهی شما که نشان داد یاد و راه شهدا در دلهای مردم زنده است، صمیمانه سپاسگزاریم. بزرگترین ادای احترام به شهدا، حفظ وحدت، تقویت همدلی، خدمت صادقانه به مردم، پاسداری از عزت و امنیت کشور و انتقال ارزشهای اخلاقی و انسانی به نسلهای آینده است. امیدواریم یاد شهیدان همواره چراغ راه جامعه در مسیر پیشرفت، عدالت، آرامش و سربلندی ایران عزیز باشد.
ماندگاری این مراسم در حافظه تاریخی ملت
به گمان من، مراسم تشییع آقای شهید ایران، در تاریخ نه صرفاً بهعنوان یک آیین تشییع، بلکه بهعنوان نمادی از همبستگی، قدرشناسی و احترام مردم به فرهنگ ایثار و شهادت ثبت خواهد شد. آنچه در حافظه تاریخی ملتها ماندگار میشود، تنها رخدادها نیست، بلکه میزان همدلی، مشارکت و پیوند مردم با ارزشهای مشترک است. اگر این مراسم توانسته باشد احساس وحدت، مسئولیتپذیری و قدردانی از فداکاری شهدا را در جامعه تقویت کند، بیتردید در تاریخ بهعنوان یکی از جلوههای انسجام اجتماعی و احترام به ایثار و ازخودگذشتگی مردم ایران ماندگار خواهد شد.
پیوند جامعهشناختی و هویتی تشییع و اربعین
به اعتقاد من، بین حضور میلیونی مردم در وداع با رهبر انقلاب و حضور میلیونها نفر در پیادهروی اربعین، یک پیوند روشن جامعهشناختی و هویتی وجود دارد؛ هر دو جلوهای از هویت جمعی و تعلق به یک آرمان مشترک هستند. اربعین برای مردم ما فقط یک مراسم مذهبی نیست؛ یک آیین تاریخی و اجتماعی است که طی سالیان متمادی، هویت دینی و فرهنگی جامعه را بازتولید کرده است. میلیونها نفر با حضور در این آیین، تعلق خود را به این هویت و آرمان عاشورا اعلام میکنند.
نقطه اتصال اربعین و تشییع آقای شهید ایران
در تشییع رهبر شهید نیز حضور مردم صرفاً یک مراسم سوگواری نیست؛ ادای احترام به رهبر فقید و تجدید بیعت با راه و آرمان اوست؛ راهی که برای جامعه ایران با استقلال، دفاع از میهن، حفظ تمامیت ارضی، هویت اسلامی و ایستادگی در برابر تهدیدهای خارجی پیوند خورده است. این حضور تجدید بیعت با رهبر جدید و تأکید بر تداوم مسیر رهبر شهید است. مردم با حضور خود اعلام کردند که با شهادت آقای ایران، آرمانها و مسیر دفاع از ایران اسلامی پایان نمییابد، بلکه با پذیرش رهبر جدید، این مسیر استمرار پیدا میکند. از این منظر، تشییع رهبر شهید یک «آیین اجتماعیِ وفاداری و تداوم» است؛ وفاداری به رهبر پیشین، پاسداشت راه او و بیعت با رهبر جدید برای ادامه همان مسیر. بنابراین، نقطه اتصال اربعین و تشییع در «حضور برای اعلام تعلق» است؛ در اربعین، تعلق به یک آرمان تاریخی و دینی و در تشییع، تعلق به مجموعهای از ارزشهای دینی، ملی و تاریخی که در شخصیت و راه رهبر فقید متجلی شده است. این اجتماعات نشان میدهند که در جامعه ایرانی، دین و ملیت دو هویت جدا از هم نیستند؛ بلکه در مفاهیمی مانند دفاع از میهن اسلامی، استقلال کشور، حفظ هویت و صیانت از سرزمین، در یک هویت جمعی واحد به هم پیوند میخورند.
کربلا، زیارتی با پای جان
اگرچه امسال توفیق حضور در پیادهروی اربعین و زیارت کربلا نصیب من نشد، اما عاشقان حسین(ع) در ایام اربعین، هرجای این دنیا که باشند، دل و جانشان مقیم بینالحرمین است. من هم امسال در این ایام روحانی، هرجا که بودم، دل در کربلا داشتم و در تمام اذکار و ادعیه و زیارت عاشوراها، یاد رهبر شهیدمان و پدر شهید و گلگونکفنم با من بود. اگرچه نتوانستم به نیابت از آنان پای جسمانی در مسیر کربلا بگذارم، اما با پای جان این زیارت را در دل به نیابت از آنان بجا آوردم؛ چرا که رهبر شهید و پدران گلگونکفن ما حسینی رفتند و آنچه امروز از غیرت عاشورایی و روحیه ایستادگی و دفاع از میهن اسلامی داریم، مدیون خون و راه آنان هستیم. آنان وظیفه خود را حسینی انجام دادند و رفتند، وظیفه ماست که زینبوار بمانیم و زینبوار عمل کنیم؛ راهشان را حفظ کنیم، از آرمانشان پاسداری کنیم و با غیرت عاشورایی، از جبهه حق دفاع و از لشکریان یزید زمان برائت بجوییم. قطعاً در اولین توفیق حضور در کربلا اگر روزیام شود، نخستین زیارتم را به نیابت از رهبر شهید و پدر شهیدم و همه گلگونکفنان این سرزمین بجا آورم؛ با این نیت که به آنان بگویم: شما حسینی رفتید و ما ماندهایم تا زینبوار ادامه دهیم.
گفتگو از حمیدرضا گلهاشم
