جانباز و آزاده «فرجالله فصیحیرامندی» روایت کرد؛
از ۸۰ ماه اسارت تا جنگهای ۱۲ و ۴۰ روزه/ روایت فرمانده آزادهای که تسلیم نشد
جانباز ۵۵ درصد و آزاده سرافراز «فرجالله فصیحیرامندی»، از روزهایی میگوید که در جبهههای جنگ تحمیلی از یک رزمنده و تکتیرانداز به فرمانده گردان محمد رسولالله(ص) قزوین تبدیل شد و سرانجام در عملیات خیبر، پس از مجروحیت شدید در جزیره مجنون به اسارت دشمن درآمد و نزدیک به ۸۰ ماه در اردوگاههای رژیم بعث عراق روزگار گذراند. وی امروز با نگاهی به تجربه آن سالها و حوادث جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، معتقد است میدان نبرد تغییر کرده، اما یک اصل همچنان ثابت مانده است؛ «مقاومت، وحدت مردم و حفظ روحیه ایستادگی، مهمترین سرمایه یک ملت در برابر تجاوز و تهدید است.»
به گزارش نوید شاهد استان قزوین، برای نسلی که دفاع مقدس را تجربه کرده، شنیدن صدای آژیر خطر، دیدن آسمان درگیر حملات و قرار گرفتن کشور در شرایط جنگی، تنها یک خبر نیست؛ خاطرهای زنده است که سالها در ذهن و قلب آنان باقی مانده است. فرجالله فصیحیرامندی از جمله همین رزمندگان، آزادگان و جانبازانی است.
وی که از سال ۱۳۵۹ وارد سپاه شد، قبل از آغاز جنگ تحمیلی به قصرشیرین اعزام شد و پس از شروع جنگ، در مناطق و عملیاتهای مختلف حضور یافت. مسیر رزمندگیاش از تکتیراندازی آغاز شد و در ادامه به فرماندهی گروهان و سپس فرماندهی گردان محمد رسولالله(ص) قزوین رسید.
در عملیات خیبر، سرنوشت این جانباز بزرگوار به گونهای دیگر رقم خورد. فصیحیرامندی از ناحیه ران پا به شدت مجروح شد، توان حرکت نداشت و در جزیره مجنون جنوبی به اسارت نیروهای عراقی درآمد. نتیجه آن مجروحیت، آغاز نزدیک به ۸۰ ماه اسارت بود؛ سالهایی که در اردوگاههای مختلف دشمن و زندان دژبانی بغداد سپری شد.
سالها بعد، جنگ دوباره با شکل و ابزار دیگری به منطقه بازگشت. جنگ ۱۲ روزه خرداد سال ۱۴۰۴ و سپس جنگ ۴۰ روزه سال ۱۴۰۵، بار دیگر نام جنگ و مقاومت را به صدر اخبار آوردند. جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل از ۲۳ خرداد تا ۳ تیر ۱۴۰۴ ادامه داشت و با آتشبس پایان یافت. جنگ ۴۰ روزه نیز در ادبیات رسانهای ایران برای درگیری گسترده سال ۱۴۰۵ میان ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل به کار رفته است. در گفتوگوی پیشرو، جانباز و آزاده قزوینی از نگاه خود به این حوادث میگوید و تجربه سالهای دفاع مقدس و اسارت را در کنار اتفاقات جنگهای اخیر قرار میدهد.
نوید شاهد استان قزوین: شما جنگ را با تمام وجود تجربه کردهاید؛ وقتی جنگ ۱۲ روزه را دیدید، چه خاطرهای از دوران دفاع مقدس برایتان زنده شد؟
جانباز و آزاده فصیحیرامندی: وقتی اخبار جنگ ۱۲ روزه را دنبال میکردم، بسیاری از خاطرات دوران دفاع مقدس برایم زنده شد. آن زمان ما در جبهه بودیم و جنگ را از نزدیک لمس میکردیم. امروز ممکن است شکل جنگ تغییر کرده باشد، اما اضطراب، نگرانی خانوادهها، ایستادگی مردم و تلاش نیروهای نظامی برای دفاع از کشور، همان مفاهیم آشنای دوران دفاع مقدس است.
در دوران جنگ تحمیلی، دشمن تصور میکرد با حمله نظامی میتواند کشور را تسلیم کند، اما مردم ایستادند. امروز هم مردم ایران نشان دادهاند که در شرایط سخت، کشورشان را تنها نمیگذارند. آنچه برای من اهمیت دارد، حفظ روحیه مردم است. دشمن فقط با موشک و هواپیما وارد جنگ نمیشود؛ گاهی تلاش میکند با ایجاد ترس، ناامیدی و اختلاف، روحیه مردم را تضعیف کند. به همین دلیل، حفظ آرامش و وحدت مردم اهمیت زیادی دارد.
نوید شاهد استان قزوین: به نظر شما تفاوت جنگ دوران شما، در دفاع مقدس با جنگهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه چیست؟
جانباز و آزاده فصیحیرامندی: تفاوت در ابزارها و شکل جنگ بسیار زیاد است. ما در دوران دفاع مقدس بیشتر با جنگ زمینی، توپخانه، تانک و عملیاتهای گسترده روبهرو بودیم. امروز فناوری، موشک، پهپاد، جنگ الکترونیک، فضای مجازی و عملیات اطلاعاتی نقش بسیار پررنگی دارند. اما اصل جنگ تفاوت چندانی نکرده است. در آن دوران دشمن میخواست اراده ملت ایران را بشکند و امروز هم هر دشمنی که به ایران حمله میکند، در نهایت به دنبال تضعیف اراده مردم است.
در دفاع مقدس، ما با کمبود امکانات مواجه بودیم، اما ایمان و روحیه داشتیم. امروز کشور از نظر توان دفاعی بسیار متفاوت از آن سالهاست، اما آنچه نباید از دست برود، همان روحیهای است که رزمندگان در جبهه داشتند.
نوید شاهد استان قزوین: شما ۸۰ ماه اسارت را تجربه کردهاید. آیا مقاومت مردم در جنگهای اخیر را با مقاومت آزادگان در اردوگاهها قابل مقایسه میدانید؟
جانباز و آزاده فصیحیرامندی: شرایط کاملاً یکسان نیست، اما یک وجه مشترک مهم وجود دارد و آن امید است.در اسارت، ما نمیدانستیم چه زمانی آزاد میشویم. ممکن بود ماهها و سالها بگذرد. من نزدیک به ۸۰ ماه در اسارت بودم. اگر انسان امیدش را از دست میداد، تحمل آن شرایط بسیار سخت میشد.
مردم هم در زمان جنگ اگر امید خود را از دست بدهند، دشمن به هدفش نزدیک میشود؛ بنابراین باید امید را حفظ کرد. مردم باید بدانند که سختیها ماندگار نیستند و هیچ ملتی با ترس و ناامیدی نمیتواند آینده خود را بسازد. ما در اسارت با توکل به خدا، محبت اهلبیت(ع) و امید به بازگشت، مقاومت کردیم. امروز هم جامعه باید امید و اعتماد به تواناییهای خودش را حفظ کند.
نوید شاهد استان قزوین: در جنگ ۱۲ روزه و ۴۰ روزه، مردم دوباره تجربه شرایط جنگی را لمس کردند. از نظر شما مهمترین واکنش مردم چه باید باشد؟
جانباز و آزاده فصیحیرامندی: مهمترین مسئله حفظ آرامش و وحدت است. در زمان جنگ، شایعه و اخبار نادرست میتواند به اندازه یک حمله نظامی اثر منفی داشته باشد. در دوران دفاع مقدس هم دشمن تلاش میکرد با تبلیغات روحیه مردم را تضعیف کند. امروز فضای مجازی این امکان را بسیار بیشتر کرده است؛ بنابراین مردم باید اخبار را از منابع معتبر دریافت کنند و تحت تأثیر شایعات قرار نگیرند. همچنین باید به نیروهای مسلح و مجموعههایی که مسئول دفاع از کشور هستند، اعتماد کرد و هر فردی در حد توان خود به آرامش جامعه کمک کند.
نوید شاهد استان قزوین: شما معتقدید تجربه دفاع مقدس چه درسی برای جنگ ۴۰ روزه دارد؟
جانباز و آزاده فصیحیرامندی: مهمترین درس دفاع مقدس این است که هیچ ملتی نباید دشمن را دستکم بگیرد، اما در عین حال نباید از دشمن هم هراس داشته باشد. ما در جنگ تحمیلی روزهای بسیار سختی داشتیم. من خودم در عملیات خیبر مجروح شدم و به اسارت درآمدم. بسیاری از دوستان و همرزمانمان شهید شدند. اما هیچکدام از این سختیها باعث نشد اصل دفاع را کنار بگذاریم.
در جنگ ۴۰ روزه هم باید همین تجربه را مورد توجه قرار داد. جنگ طولانی، علاوه بر توان نظامی، صبر و تحمل اجتماعی میخواهد. مردم باید بدانند که مقاومت فقط وظیفه نیروهای نظامی نیست؛ جامعه باید از نظر روحی، اجتماعی و اقتصادی نیز آمادگی داشته باشد.
نوید شاهد استان قزوین: در دوران اسارت چه چیزی باعث میشد رزمندگان تسلیم روحی نشوند؟
جانباز و آزاده فصیحیرامندی: ایمان و اعتقاد. ما باور داشتیم که اسارت پایان راه نیست. اسیر شدن به معنای شکست خوردن نیست. ممکن است انسان در یک میدان نظامی مجروح شود و به اسارت درآید، اما اگر روحیه و اعتقادش را حفظ کند، دشمن نمیتواند او را شکست دهد.
در اردوگاهها، محبت اهلبیت(ع) و ارتباط معنوی بچهها با خداوند بسیار مهم بود. دعا، عبادت، یاد شهدا و صحبت درباره خانوادهها به ما امید میداد. همین مسئله را امروز هم میتوان دید. در شرایط جنگی، انسان باید از نظر روحی قوی باشد. تجهیزات نظامی مهم است، اما روحیه یک ملت نیز قدرت بزرگی محسوب میشود.
نوید شاهد استان قزوین: از نگاه شما چرا دشمن در جنگهای جدید روی ایجاد اختلاف میان مردم سرمایهگذاری میکند؟
جانباز و آزاده فصیحیرامندی: چون دشمن میداند وحدت مردم قدرت بزرگی است. در دفاع مقدس، وقتی مردم متحد بودند، دشمن نتوانست به اهداف خود برسد. رزمندهای که در خط مقدم بود، میدانست پشت سرش خانوادهها، مردم، خیرین و نیروهای پشتیبانی ایستادهاند.
امروز هم اگر مردم با وجود اختلاف سلیقهها، روی منافع ملی و حفظ کشور متحد باشند، دشمن کار دشوارتری خواهد داشت. ممکن است مردم در مسائل مختلف نظرهای متفاوتی داشته باشند و این طبیعی است، اما در برابر تجاوز به کشور باید منافع ملی و حفظ ایران را در اولویت قرار دهند.
نوید شاهد استان قزوین: آیا میتوان گفت فرهنگ دفاع مقدس هنوز زنده است؟
جانباز و آزاده فصیحیرامندی: اگر فرهنگ ایثار و فداکاری را در رفتار مردم ببینیم، بله. فرهنگ دفاع مقدس فقط مربوط به سنگر و عملیات نیست. آن فرهنگ یعنی وقتی کشور به شما نیاز دارد، احساس مسئولیت کنید؛ یعنی در زمان سختی به دیگران کمک کنید؛ یعنی منافع عمومی را بر منافع شخصی ترجیح دهید.
در دفاع مقدس، بسیاری از مردم از زندگی خود گذشتند. خانوادهها فرزندانشان را به جبهه فرستادند. عدهای شهید شدند، عدهای جانباز و عدهای اسیر شدند. امروز هم اگر میخواهیم بگوییم فرهنگ دفاع مقدس زنده است، باید در زندگی اجتماعی، اخلاق، خدمت به مردم و مسئولیتپذیری آن را نشان دهیم.
نوید شاهد استان قزوین: شما که سالها در جبهه و اسارت بودهاید، درباره نقش خانوادهها در جنگ چه نظری دارید؟
جانباز و آزاده فصیحیرامندی: خانوادهها را نباید فراموش کرد. ما رزمندگان وقتی در جبهه بودیم، خانوادههایمان در پشت جبهه با نگرانی زندگی میکردند. وقتی من اسیر شدم، خانوادهام سالها از سرنوشت من بیخبر بودند. آنها هم به نوعی در اسارت و جنگ شریک بودند.
امروز هم در جنگهای جدید، خانوادهها فشار زیادی تحمل میکنند. مادران، همسران و فرزندان رزمندگان و شهدای این حوادث، بخشی از هزینه جنگ را میپردازند. اگر بخواهیم از مقاومت صحبت کنیم، باید از خانوادهها نیز یاد کنیم؛ چون آنها پشتوانه اصلی رزمندگان هستند.
نوید شاهد استان قزوین: اگر بخواهید یک پیام از دوران اسارت برای مردم امروز داشته باشید، چه میگویید؟
جانباز و آزاده فصیحیرامندی: میگویم سختیها انسان را محک میزنند. من در دوران اسارت یاد گرفتم که اگر انسان امید و ایمان داشته باشد، میتواند سختترین شرایط را تحمل کند. ۸۰ ماه اسارت زمان کمی نیست، اما گذشت.
جنگ ۱۲ روزه هم تمام شد و جنگ ۴۰ روزه نیز هرچقدر سخت باشد، بالاخره پایان خواهد یافت. آنچه برای یک ملت باقی میماند، تجربهای است که از این حوادث به دست میآورد. مردم باید امیدوار باشند، وحدت خود را حفظ کنند و بدانند ایران متعلق به همه مردم ایران است. اختلاف نظر طبیعی است، اما در برابر دشمن خارجی باید منافع کشور را فراموش نکنیم.
نوید شاهد استان قزوین: سخن پایانی شما؟
جانباز و آزاده فصیحیرامندی: ما در دفاع مقدس دوستان و همرزمان زیادی را از دست دادیم. بعضیها شهید شدند، بعضی جانباز شدند و عدهای هم مثل من اسیر شدند. امروز وظیفه ما این است که خاطرات آن نسل را به نسل جدید منتقل کنیم. جوانان باید بدانند که امنیت و استقلال کشور به آسانی به دست نیامده است. از جنگ رمضان دوران دفاع مقدس تا جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، یک نکته برای من روشن است؛ دشمن ممکن است روش و ابزار خود را تغییر دهد، اما مردم اگر متحد، امیدوار و هوشیار باشند، میتوانند از کشور خود دفاع کنند.
ما در اسارت یاد گرفتیم که ناامیدی بزرگترین شکست است. به مردم میگویم امیدتان را حفظ کنید، فرزندان خود را با تاریخ کشور آشنا کنید و اجازه ندهید فداکاری شهدا، جانبازان و آزادگان فراموش شود. شهدا به ما یاد دادند که برای دفاع از مردم باید از خود گذشت. آزادگان هم در اردوگاهها نشان دادند که میتوان اسیر بود، اما تسلیم نشد. امروز نسل جدید نیز باید همین روحیه را با شرایط زمان خودش ادامه دهد.
روایت پیوند سه دوره از تجربه مقاومت
روایت فرجالله فصیحیرامندی، روایت پیوند سه دوره از تجربه مقاومت است؛ روزهای دفاع مقدس، ۸۰ ماه اسارت و جنگهای جدیدی که در سالهای اخیر منطقه را درگیر کرده است. برای این آزاده قزوینی، تفاوتی میان سنگرهای دیروز و میدانهای پیچیده امروز در یک اصل وجود ندارد: ملت زمانی میتواند از خود دفاع کند که امید، وحدت و روحیه ایستادگی را حفظ کند.
وی که روزی در جزیره مجنون جنوبی، مجروح و ناتوان از حرکت، به اسارت دشمن درآمد، ۸۰ ماه بعد به میهن بازگشت؛ تجربهای که به گفته خودش ثابت کرد «اسارت جسم، لزوماً به معنای اسارت روح نیست.» امروز این جانباز به نسل جوان توصیه میکند تاریخ را بخوانند، خاطرات شهدا و آزادگان را بشنوند و بدانند که مقاومت تنها یک واژه مربوط به دوران جنگ نیست؛ بلکه فرهنگی است که در مسئولیتپذیری، امید، ایثار و دفاع از منافع ملی معنا پیدا میکند.
