نوید شاهد قزوین گزارش میدهد؛
حُرّ انقلاب قزوین؛ بازخوانی و ضرورت شناخت سیره شهید «طیب حاجرضایی»
همزمان با افزایش ضرورت بازخوانی سیره شهدای انقلاب اسلامی، زندگی و مجاهدتهای شهید «طیب حاجرضایی»، حُرّ انقلاب قزوین، بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است؛ شهیدی که با تحول روحی عمیق و ایستادگی مثالزدنی در برابر شکنجههای ساواک و شهادت مظلومانه، به نماد ایمان، بصیرت و وفاداری به ولایت تبدیل شد.
به گزارش نوید شاهد استان قزوین، در روزگاری که جامعه بیش از هر زمان دیگر نیازمند الگوهای حقیقی ایمان، ایثار، بصیرت و مقاومت است، بازخوانی سیره شهدای انقلاب اسلامی ضرورتی انکارناپذیر به شمار میرود. شهید طیب حاجرضایی، از شهدای شاخص و تأثیرگذار انقلاب اسلامی و چهرهای برخاسته از متن مردم، نمونهای روشن از تحول درونی، توبه حقیقی، شجاعت در دفاع از حق و ایستادگی تا پای جان در مسیر ولایت است. بررسی زندگی، مبارزات و شهادت این شهید والامقام که به «حُرّ انقلاب اسلامی» شهرت یافته، میتواند چراغ راهی برای نسل امروز و فردای جامعه، بهویژه در مواجهه با اغتشاشات و جنگ ترکیبی دشمن باشد.
شهید طیب حاجرضایی از چهرههای شناخته شده میدان میوه و ترهبار تهران در دهههای ۳۰ و ۴۰ شمسی بود. او از سال ۱۳۳۰ تا ۱۳۴۲ به عنوان یکی از میدانداران بزرگ بازار میوه و ترهبار تهران شناخته میشد و نفوذ اجتماعی گستردهای در میان بازاریان، کارگران، رانندگان و مردم جنوب تهران داشت.
طیب در خانوادهای مذهبی رشد یافت، اما دوران جوانیاش با فراز و نشیبهای فراوانی همراه بود. او پیش از تحول روحی، بارها به دلیل درگیری و چاقوکشی به زندان افتاد و حتی مدتی به بندرعباس تبعید شد. اما در اواخر سال ۱۳۴۱ و اوایل ۱۳۴۲، دچار تحولی بنیادین شد؛ تحولی که مسیر زندگیاش را بهکلی تغییر داد.
دوستان و نزدیکانش بارها از زبان ایشان شنیده بودند که با چشمانی اشکآلود میگفت: «خدایا! پاکم کن، خاکم کن.» این جمله، نه فقط یک دعا، بلکه آغاز یک تولد دوباره معنوی برای طیب بود؛ تولدی که سرانجام به شهادت ختم شد.
دگرگونی معنوی؛ آغاز راهی تازه
دگرگونی روحی طیب، نقطه عطف زندگی اوست. از این مقطع به بعد، او نه تنها سبک زندگی خود را تغییر داد، بلکه تلاش کرد گذشته را جبران کند. برگزاری مجالس مذهبی، کمک به محرومان، حمایت از خانوادههای بیسرپرست و راهاندازی هیئتهای عزاداری منظم، بخشی از اقدامات ایشان در این دوران بود.
دسته عزاداری طیب به بزرگترین هیئت عزاداری تهران شهرت داشت. این هیئت علاوه بر مراسم سینهزنی و زنجیرزنی، برنامههای آموزشی دینی نیز برگزار میکرد و حتی معلمی برای آموزش احکام و زبان عربی دعوت شده بود.
طیب در ایام محرم، با سر و پای گلمالیده، در میان مردم حرکت میکرد و شخصاً از عزاداران پذیرایی مینمود. این رفتارها نشان میداد که وی از عمق جان، مسیر تازهای را انتخاب کرده است.
شهید طیب و قیام ۱۵ خرداد؛ تولد یک قهرمان
با آغاز نهضت اسلامی امام خمینی(ره)، طیب به یکی از مهرههای کلیدی در سازماندهی حرکتهای مردمی تبدیل شد. در خرداد سال ۱۳۴۲ که فضای کشور بهشدت ملتهب بود و رژیم پهلوی در تلاش برای سرکوب نهضت بود، طیب با تعطیل کردن میدان میوه و ترهبار، موج گستردهای از اعتراضات مردمی را رقم زد.
وی برخلاف انتظار رژیم، نه تنها مانع تظاهرات نشد، بلکه به تقویت آن پرداخت. همین اقدام سبب شد نام طیب در فهرست سیاه ساواک قرار گیرد.
بازداشت، شکنجه و ایستادگی تاریخی
پس از دستگیری، طیب تحت شدیدترین شکنجهها قرار گرفت. ماموران ساواک تلاش داشتند از وی اعتراف بگیرند که قیام مردم با حمایت مالی امام خمینی(ره) شکل گرفته است. هدف آنها، تخریب چهره نهضت و ضربه به جایگاه مرجعیت دینی بود.
اما پاسخ طیب، پاسخی تاریخی بود: «من حاضر نیستم در پایان عمرم به کسی که نایب امام زمان(عج) است تهمت بزنم.» شکنجههای وحشیانه ادامه یافت. شاهدان عینی روایت کردهاند که طیب با دستبند قپانی، تحت فشاری طاقتفرسا قرار گرفت تا جایی که استخوانهای سینهاش نمایان شده بود. با این حال، لب به اعتراف نگشود.
شهادت مظلومانه
سرانجام یازدهم آبان ماه سال ۱۳۴۲، رژیم پهلوی حکم اعدام طیب حاجرضایی را اجرا کرد. شهادتش موجی از اندوه، خشم و بیداری در میان مردم ایجاد کرد و به افزایش مشروعیت نهضت امام خمینی(ره) انجامید.
شهید طیب، به حق «حُرّ انقلاب اسلامی» نام گرفت؛ مردی که همانند حُرّ در کربلا، از گذشته عبور کرد و در مسیر حق، جان خود را فدا نمود.
شهید طیب از نگاه امام خمینی(ره)
در شب پیش از اعدام، خانواده طیب موفق شدند به دیدار امام خمینی(ره) که در حصر بودند، بروند. امام دو کودک خردسال طیب و حاج اسماعیل رضایی را بر زانوی خود نشاندند، نوازش کردند و برایشان دعا نمودند.
این صحنه، نشان از جایگاه والای طیب نزد امام راحل داشت؛ جایگاهی که نه از قدرت اقتصادی، بلکه از صداقت، توبه و ایستادگی برخاسته بود.
شهدای قزوین؛ ستونهای استوار انقلاب
قزوین در جریان انقلاب اسلامی، نقشی برجسته و تعیینکننده داشت. حضور گسترده مردم، فعالیتهای مساجد، بازار و هیئتهای مذهبی، این شهر را به یکی از پایگاههای اصلی نهضت اسلامی تبدیل کرده بود.
دهها شهید از اقشار مختلف، شامل روحانیون، دانشآموزان و دانشجویان، فرهنگیان، بازاریان و کارگران در این مسیر جان خود را فدا کردند تا پرچم استقلال، آزادی و اسلام در ایران برافراشته بماند.
نقش زنان قزوینی در پیروزی انقلاب
نقش زنان قزوینی در انقلاب اسلامی، کمتر از مردان نبود. مادران شهدا، بانوان فرهنگی و دانشآموزان با فعالیتهای فرهنگی، انتقال پیامهای انقلابی، حمایت از مبارزان و تربیت نسل آگاه، سهم بزرگی در پیروزی انقلاب داشتند.
ضرورت بازخوانی سیره شهید در شرایط امروز
در شرایطی که جامعه با تهاجم رسانهای، جنگ شناختی و اغتشاشات سازمانیافته روبهروست، بازخوانی سیره شهدا، بهویژه شهید طیب حاجرضایی، ضرورتی انکارناپذیر است. کارشناسان معتقدند که نسل جوان زمانی در برابر جنگ نرم مصون میشود که الگوهای واقعی ایمان و بصیرت را بشناسد.
گفتوگو با مردم قزوین
حسن ملکی از کاسبان بازار میگوید: من فقط اسم شهید طیب را شنیده بودم، اما وقتی زندگی او را خواندم، فهمیدم چطور انسان میتواند از مسیر خطا به اوج برسد. این الگوها باید بیشتر معرفی شوند.
زهرا حسینی فرهنگی بازنشسته بیان میکند: شهید طیب نشان داد توبه واقعی چگونه انسان را به قله میرساند. معرفی این شخصیتها به جوانان، بهترین راه مقابله با اغتشاشات است.
سید مهدی موسوی دانشجوی علوم سیاسی میگوید: جامعهای که تاریخ خود را بشناسد، فریب نمیخورد. شهید طیب نمونهای عینی از بصیرت اجتماعی است.
علیرضا قاسمی از نوجوانان قزوینی میگوید: «اگر در مدرسه بیشتر درباره شهدا صحبت شود، ما هم مسیر درست را بهتر میشناسیم.»
حجتالاسلام علی موسوی استاد حوزه علمیه قزوین بیان میکند: سیره شهید طیب نمونه کامل تحول، ایمان، ولایتمداری و مقاومت است. معرفی این الگوها نقش بازدارنده جدی در برابر انحرافات اجتماعی دارد.
شهید «حاجرضایی»، تجلی شجاعت و ایستادگی
شهید طیب حاجرضایی، تجلی توبه، بصیرت، شجاعت و ایستادگی است. وی ثابت کرد که هیچگاه برای بازگشت به مسیر حق دیر نیست. امروز بیش از هر زمان، جامعه به چنین الگوهایی نیاز دارد.
شناخت شهید طیب، فقط یادآوری یک واقعه تاریخی نیست، بلکه بازسازی سرمایه اجتماعی انقلاب اسلامی است. معرفی درست این شهید بزرگوار، میتواند نقش موثری در تقویت هویت دینی، انسجام اجتماعی و مقابله با جنگ نرم دشمن ایفا کند.
