فرهنگ خونخواهی عاشورایی رسالت همگانی مسلمانان

به گزارش نوید شاهد بوشهر؛ ملت‌ها گاه در بزنگاه‌هایی از تاریخ، تجربه‌ای را از سر می‌گذرانند که تنها با واژه «سوگ» نمی‌توان آن را توصیف کرد. سوگ، اگر در مرز اشک متوقف بماند، به خاطره‌ای تلخ تبدیل می‌شود؛ اما اگر به آگاهی، مسئولیت و حرکت بینجامد، به حماسه بدل می‌شود. از همین‌جاست که تاریخ اسلام، میان اندوه و امید، پلی به نام عاشورا بنا کرده است.

تشییع باشکوه امام شهید که از شهر‌های ایران تا سرزمین عراق امتداد یافته، تنها تصویر وداع با یک شخصیت نیست، بلکه نماد همبستگی مردمی است که با حضور خود، بر وفاداری به آرمان‌ها تأکید می‌کنند. خیابان‌ها، دیگر صرفاً محل عبور انسان‌ها نیستند؛ گویی به دفتر خاطرات ملتی تبدیل شده‌اند که اشک را با عهد درآمیخته‌اند و سکوت را به زبان مسئولیت بدل ساخته‌اند.
اما پرسش اساسی اینجاست: آیا رسالت یک ملت، تنها بدرقه کردن است؟  پاسخ عاشورا، پاسخی روشن است. پس از شهادت امام حسین علیه‌السلام، رسالت یاران اهل‌بیت علیهم‌السلام تنها گریستن نبود، بلکه پاسداری از حقیقت، جلوگیری از تحریف و زنده نگه داشتن پیام عدالت بود. اگر اشک، مقدمه بیداری باشد، ارزش می‌یابد؛ و اگر اندوه، انسان را به مسئولیت فرا بخواند، به سرمایه‌ای برای آینده تبدیل می‌شود.
حماسه حسینی، مدرسه‌ای است که در آن، سوگ با سکون معنا نمی‌شود؛ بلکه با حرکت، ایثار، صبر و وفاداری معنا می‌یابد. کربلا به ما آموخت که بزرگ‌ترین خطر برای یک امت، نه از دست دادن شخصیت‌های بزرگ، بلکه فراموش کردن آرمان‌های بزرگ است. هرگاه حقیقت در حافظه ملت زنده بماند، راه نیز زنده خواهد ماند.
در چنین نگاهی، هر اجتماع بزرگ مردمی، اگر با بصیرت همراه باشد، می‌تواند یادآور این حقیقت باشد که سرمایه اصلی یک جامعه، اعتماد، همبستگی و مسئولیت‌پذیری است. آنچه یک ملت را ماندگار می‌کند، تنها احساس مشترک نیست؛ بلکه تبدیل آن احساس به اخلاق، خدمت، عدالت‌خواهی و تلاش برای آبادانی است.
فرهنگ عاشورا، همواره میان «عاطفه» و «معرفت» پیوند برقرار کرده است. اشک، هنگامی ارزش می‌یابد که چراغ اندیشه را روشن کند؛ سوگواری، هنگامی ماندگار می‌شود که به اصلاح جامعه، دفاع از کرامت انسان و ایستادگی در برابر ظلم بینجامد. از همین رو، بزرگ‌ترین خون‌خواهی در فرهنگ حسینی، زنده نگه داشتن حقیقت و عمل به ارزش‌های الهی است.
سوگ ملی، اگر از سرچشمه عاشورا سیراب شود، می‌تواند به سرمایه‌ای برای وحدت، همدلی و بازسازی امید بدل گردد. ملت‌هایی که از دل رنج، اراده می‌آفرینند، آینده را نه با حسرت گذشته، بلکه با مسئولیت امروز می‌سازند. آنان می‌دانند که وفاداری حقیقی، تنها در شعار نیست؛ در صداقت، عدالت، خدمت به مردم، علم، اخلاق و حفظ کرامت انسان جلوه می‌کند.
از سوگ ملی تا حماسه حسینی، راهی طولانی نیست؛ اگر اشک، به آگاهی برسد؛ اگر عاطفه، با معرفت همراه شود؛ و اگر هر وداع، آغازی برای وفاداری عمیق‌تر به حقیقت باشد. در آن صورت، سوگ پایان یک روایت نخواهد بود، بلکه سرآغاز فصلی تازه از مسئولیت، همبستگی و امید خواهد شد؛ همان درسی که عاشورا، قرن‌هاست به آزادگان جهان می‌آموزد.
نویسنده: محمود خدری مدرس دانشگاه استان بوشهر
منبع: خبرگزاری تسنیم بوشهر