به مناسبت هفه دفاع مقدس منتشر شد:
یادداشت | مسئولان در برابر شناساندن شهدا به دانشآموزان چه وظیفهای دارند؟
شناساندن شهدا به نسل دانشآموز تنها یک فعالیت مناسبتی نیست؛ بخشی از مسئولیت فرهنگی و تربیتی جامعه در قبال نسل آینده است. مسئولان و مدیران دستگاههای فرهنگی و آموزشی وظیفه دارند زمینهای فراهم کنند تا دانشآموزان با زندگی، شخصیت، خاطرات و نقش شهدا در تاریخ معاصر کشور آشنا شوند؛ البته این شناخت زمانی ماندگار خواهد بود که بر پایه روایتهای مستند، زبان مناسب نسل جدید و فرصت گفتوگوی مستقیم شکل بگیرد.
زهرا محبی دبیر سایت نوید شاهد استان قزوین در یادداشتی نوشت: مدرسه یکی از مهمترین محیطهای شکلگیری شخصیت اجتماعی دانشآموزان است. از همین رو، مسئولان آموزش و پرورش، نهادهای فرهنگی و دستگاههای مرتبط با حوزه ایثار و شهادت میتوانند با برنامهریزی هدفمند، موضوع شهدا را از قالب برنامههای مقطعی خارج کرده و به بخشی از فعالیتهای فرهنگی و آموزشی مدارس تبدیل کنند.
نخستین وظیفه، فراهم کردن منابع معتبر است. دانشآموز باید بتواند زندگی شهدا را از طریق اسناد، خاطرات خانوادهها، دستنوشتهها، تصاویر و روایتهای قابل اعتماد بشناسد. گردآوری و انتشار تاریخ شفاهی خانواده شهدا و رزمندگان، یکی از اقداماتی است که میتواند از تحریف یا فراموشی این بخش از تاریخ جلوگیری کند.
دومین وظیفه، استفاده از زبان و ابزارهای مورد علاقه نسل جدید است. تولید کتابهای مناسب گروههای سنی مختلف، پادکست، فیلم کوتاه، محتوای دیجیتال، نمایشگاههای تعاملی و روایتهای تصویری میتواند ارتباط دانشآموزان با زندگی شهدا را آسانتر کند. محتوای مربوط به شهدا باید متناسب با سن و نیاز مخاطب طراحی شود و امکان پرسش و گفتوگو را نیز فراهم کند.
سومین وظیفه، ایجاد ارتباط میان دانشآموزان و خانواده شهداست. دیدار با والدین، همسران و فرزندان شهدا و شنیدن خاطرات آنان، میتواند شناخت دانشآموزان را از حالت یک روایت کتابی خارج کند. در این دیدارها، زندگی شخصی و انسانی شهدا نیز باید مورد توجه قرار گیرد تا دانشآموز بتواند آنان را به عنوان انسانهایی واقعی و قابل شناخت درک کند.
چهارمین وظیفه، معرفی شهدای بومی و محلی است. هر شهر و روستا داستانها و قهرمانان تاریخی خود را دارد. در استان قزوین نیز معرفی شهدای هر محله، مدرسه و شهرستان میتواند پیوند دانشآموزان با تاریخ محل زندگیشان را تقویت کند. وقتی دانشآموز بداند یکی از شهدای شهر یا حتی محله او روزی در همین کوچهها زندگی میکرده، ارتباط او با تاریخ ملموستر میشود.
در کنار همه این موارد، مسئولان باید به کیفیت روایت نیز توجه کنند. هدف از معرفی شهدا صرفاً حفظ نامها و برگزاری مراسم نیست؛ بلکه باید فرصتی برای شناخت سبک زندگی، مسئولیتپذیری، تلاش، فداکاری و انتخابهای آنان فراهم شود. روایت دقیق و صادقانه، زمینه ارتباط عمیقتر نسل جدید با این میراث تاریخی را ایجاد میکند.
در نهایت، مسئولان وظیفه دارند زیرساختهای لازم برای این شناخت را فراهم کنند؛ اما این مسیر زمانی موفق خواهد بود که مدرسه، خانواده، رسانه و نهادهای فرهنگی در کنار یکدیگر قرار گیرند. شهدا بخشی از تاریخ این سرزمیناند و معرفی درست زندگی آنان به دانشآموزان، یعنی کمک به حفظ بخشی از حافظه تاریخی جامعه برای نسلهای آینده است.
