اربعین؛ جاده‌ای که از کربلا می‌گذرد و به دل‌های شهیدان زنجان می‌رسد

به گزارش نوید شاهد زنجان، عباس برزگر مدیرکل بنیاد شهید وامور ایثارگران استان زنجان در یادداشت خود با اشاره به جایگاه و عظمت اربعین حسینی می نویسد؛

اربعین فقط یک مناسبت مذهبی نیست؛ روایتی زنده از ادامه یافتن راه عاشوراست. راهی که از ظهر خونین کربلا آغاز شد، از سنگرهای دفاع مقدس گذشت، در قاب عکس شهدای مدافع حرم تداوم یافت و امروز در گام‌های میلیون‌ها عاشق حسینی جریان دارد. در این میان، استان زنجان با مردمانی که عشق به اهل‌بیت(ع) را در تار و پود زندگی خود تنیده‌اند، سهمی ماندگار در این روایت دارد؛ سهمی که در نام و یاد شهدا معنا پیدا می‌کند.

اگر قرار باشد اربعین را تنها در ازدحام جمعیت، موکب‌ها، پرچم‌های سیاه و سرخ و جاده‌های منتهی به کربلا خلاصه کنیم، بخش مهمی از حقیقت آن را نادیده گرفته‌ایم. اربعین، پیش از آنکه یک راهپیمایی باشد، یک مکتب است؛ مدرسه‌ای که درس آزادگی، وفاداری، ایثار و مقاومت را به انسان می‌آموزد. میلیون‌ها انسان از ملیت‌ها، زبان‌ها و فرهنگ‌های گوناگون در کنار هم قدم برمی‌دارند تا اعلام کنند پیام عاشورا هنوز زنده است و ندای «هَل مِن ناصرٍ یَنصُرُنی» همچنان در گوش تاریخ طنین‌انداز است.

در این مسیر، نام شهدا بیش از هر زمان دیگری معنا پیدا می‌کند. شهیدان کسانی بودند که پیش از آنکه جاده‌های اربعین مملو از زائر شود، مسیر کربلا را در دل‌های خود یافته بودند. آنان آموخته بودند که کربلا تنها یک جغرافیا نیست، بلکه یک شیوه زندگی است؛ شیوه‌ای که در آن حقیقت بر مصلحت، ایمان بر ترس و ایثار بر منفعت شخصی ترجیح داده می‌شود.

استان زنجان سال‌هاست که به دیار شور حسینی شناخته می‌شود. مردمی که در ایام محرم و صفر، عشق خود به حضرت سیدالشهدا(ع) را نه در شعار، بلکه در رفتار و سبک زندگی نشان داده‌اند. همین فرهنگ عاشورایی بود که در روزهای سخت دفاع مقدس، جوانان این سرزمین را راهی جبهه‌ها کرد. بسیاری از آنان شاید هیچ‌گاه فرصت زیارت کربلا را پیدا نکردند، اما با خون خود، راه رسیدن به کربلا را برای آیندگان هموار کردند.

شهدای زنجان، تنها متعلق به خانواده‌های خود نیستند. آنان سرمایه‌های معنوی یک ملت‌اند. هر قاب عکسی که بر دیوار خانه‌ای جا خوش کرده، هر سنگ قبری که در گلزار شهدا آرام گرفته و هر مادری که سال‌ها چشم‌انتظار بازگشت فرزندش ماند، بخشی از تاریخ این سرزمین را روایت می‌کند؛ تاریخی که با نام امام حسین(ع) گره خورده است.

امروز وقتی زائران ایرانی در مسیر نجف تا کربلا قدم برمی‌دارند، شاید کمتر به این بیندیشند که امنیت این مسیر معنوی، نتیجه سال‌ها ایستادگی مردانی است که از جان خود گذشتند. اگر امروز پرچم مقاومت در منطقه برافراشته است، اگر فرهنگ عاشورا از مرزهای جغرافیایی عبور کرده و به یک گفتمان جهانی تبدیل شده، سهم شهدا در این مسیر انکارناپذیر است.

اربعین، فرصتی برای بازخوانی مفهوم شهادت نیز هست. شهادت در فرهنگ اسلامی پایان زندگی نیست، آغاز حیاتی جاودانه است. شهدا با رفتن خود، ماندن را معنا کردند. آنان نشان دادند که می‌توان جسم را از دست داد، اما روح یک ملت را زنده نگه داشت. این همان درسی است که عاشورا به تاریخ آموخت و شهدا آن را در روزگار معاصر تکرار کردند.

زنجان در طول سال‌های انقلاب اسلامی و دفاع مقدس، فرزندان بسیاری را تقدیم اسلام و ایران کرده است. هر یک از این شهدا داستانی دارند؛ داستان نوجوانی که درس و مدرسه را رها کرد تا از وطن دفاع کند، جوانی که آرزوهای شخصی خود را فدای امنیت مردم کرد و پدری که خانواده را به خدا سپرد و راهی جبهه شد. این روایت‌ها، نسخه‌های امروزی همان حماسه‌ای هستند که در کربلا رقم خورد.

جوان امروز بیش از هر زمان دیگری نیاز دارد با حقیقت شهدا آشنا شود. نه از دریچه شعار، بلکه از دریچه زندگی آنان. شهدا انسان‌هایی معمولی بودند که در لحظه انتخاب، راهی متفاوت برگزیدند. آنان از میان آسایش و مسئولیت، مسئولیت را انتخاب کردند و همین انتخاب، آنان را جاودانه ساخت.

در مسیر اربعین، وقتی کودکی لیوانی آب به دست زائر می‌دهد، وقتی پیرمردی با لبخند کفش‌های زائران را جفت می‌کند یا بانویی با تمام دارایی خود از مهمانان امام حسین(ع) پذیرایی می‌کند، در حقیقت همان فرهنگ ایثار و ازخودگذشتگی را به نمایش می‌گذارد؛ فرهنگی که شهدا سال‌ها پیش با خون خود امضا کردند.

خانواده‌های معظم شهدا نیز ستون‌های استوار این فرهنگ هستند. مادرانی که سال‌ها داغ فرزند را بر دل دارند، اما هنوز با افتخار از راهی که فرزندشان انتخاب کرد سخن می‌گویند. پدرانی که قامتشان زیر بار غم خم شد، اما ایمانشان هرگز نشکست. همسران و فرزندانی که زندگی را با نبود عزیزشان ادامه دادند تا پیام ایثار در جامعه زنده بماند. این خانواده‌ها، ادامه‌دهندگان راه شهدا هستند.

اربعین، بهترین فرصت برای تجدید عهد با آرمان‌هایی است که شهدا برای آن جان دادند. آرمان عدالت، عزت، استقلال، ایمان و دفاع از مظلوم. اگر این ارزش‌ها در جامعه زنده بماند، خون شهدا نیز زنده خواهد ماند. اما اگر تنها به برگزاری مراسم و نصب بنرها بسنده کنیم، از حقیقت راه آنان فاصله گرفته‌ایم.

نسل جدید باید بداند که شهدا تنها قهرمانان گذشته نیستند؛ آنان چراغ راه آینده‌اند. هر جامعه‌ای که یاد شهدا را فراموش کند، در برابر هجمه‌های فرهنگی، اخلاقی و اجتماعی آسیب‌پذیر خواهد شد. زنده نگه داشتن یاد شهدا، تنها با نام‌گذاری خیابان‌ها یا برگزاری یادواره‌ها محقق نمی‌شود؛ بلکه با عمل به ارزش‌هایی که آنان برایش جان دادند معنا پیدا می‌کند.

امروز اربعین به بزرگ‌ترین اجتماع انسانی جهان تبدیل شده است، اما عظمت واقعی آن در تعداد زائران نیست؛ در پیوند دل‌هایی است که با عشق امام حسین(ع) به هم نزدیک می‌شوند. در این میان، یاد شهدای زنجان همچون چراغی روشن در این مسیر می‌درخشد. آنان ثابت کردند که کربلا پایان یک حماسه نبود، بلکه آغاز راهی بود که تا امروز ادامه یافته است.

شاید بسیاری از شهیدان زنجان هیچ‌گاه در مسیر نجف تا کربلا قدم نزدند، اما حقیقت این است که آنان زودتر از همه به مقصد رسیدند. آنان با اخلاص، ایمان و ایثار، راهی را پیمودند که پایانش رضایت خداوند بود. امروز هر گامی که زائران اربعین برمی‌دارند، می‌تواند ادای دینی به خون همان شهیدانی باشد که امنیت، عزت و استقلال این سرزمین را با جان خود تضمین کردند.

اربعین به ما یادآوری می‌کند که راه حسین(ع) همچنان باز است؛ راهی که از دل انسان‌های مؤمن می‌گذرد و به ساختن جامعه‌ای بهتر ختم می‌شود. اگر بتوانیم پیام شهدا را در زندگی روزمره خود جاری کنیم، اگر صداقت، ایثار، مسئولیت‌پذیری و خدمت به مردم را سرلوحه رفتار خود قرار دهیم، آن‌گاه خواهیم فهمید که زیارت حقیقی تنها در رسیدن به کربلا خلاصه نمی‌شود، بلکه در ادامه دادن راه شهدا معنا پیدا می‌کند.

و چه زیباست که در روزهای اربعین، نام شهدای استان زنجان را نیز زمزمه کنیم؛ مردانی که با خون خود نوشتند راه کربلا هرگز بسته نخواهد شد. آنان رفتند تا پرچم حق بر زمین نماند و امروز این پرچم بر دوش میلیون‌ها عاشق حسینی در سراسر جهان برافراشته است. این همان میراث ماندگاری است که از عاشورا تا اربعین و از اربعین تا همیشه، در قلب تاریخ خواهد تپید.