از قم تا فرماندهی نیروهای مسلح؛ روایت زندگی سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی

به گزارش نوید شاهد استان قم، شهید سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی در سال ۱۳۳۸ در شهر مقدس قم چشم به جهان گشود. وی دومین فرزند خانواده بود و دوران کودکی و نوجوانی خود را در خانواده‌ای ساده و در محله‌ای با امکانات محدود سپری کرد؛ شرایطی که از همان سال‌های نخست، روحیه تلاش، مسئولیت‌پذیری و قناعت را در او شکل داد.

موسوی از حدود شش‌سالگی در کنار پدر که به کسب‌وکار آزاد و مغازه‌داری اشتغال داشت، به کار پرداخت. او در دوران کودکی و نوجوانی برای کمک به خانواده، مشاغل مختلفی را تجربه کرد و مدتی در کوره آجرپزی، کارخانه نخ‌تابی، چاپخانه و بلیت‌فروشی مشغول بود.

در کنار کار و تلاش، تربیت دینی نیز جایگاه ویژه‌ای در زندگی او داشت. وی در سال ۱۳۴۶ و در هفت‌سالگی، فراگیری قرآن کریم را آغاز کرد و فضای مذهبی شهر قم و تربیت خانوادگی، نقش مهمی در شکل‌گیری شخصیت دینی او داشت.

دوران تحصیل موسوی نیز با فراز و نشیب همراه بود. او به دلیل شرایط زندگی و روحیه پرتحرک دوران نوجوانی، تحصیلات خود را در مدارس متعددی ادامه داد و در مجموع در ۱۲ مدرسه تحصیل کرد. با وجود دشواری‌های کار و تحصیل، مسیر آموزش را ادامه داد و در سال ۱۳۵۷ دیپلم رشته ریاضی و فیزیک را دریافت کرد.

ورود به ارتش و دفاع مقدس

پس از پیروزی انقلاب اسلامی، موسوی در سال ۱۳۵۸ در آزمون ورودی دانشکده افسری نیروی زمینی ارتش پذیرفته شد و آموزش‌های نظامی خود را آغاز کرد.

با آغاز جنگ تحمیلی، خدمت نظامی او با دفاع از کشور پیوند خورد. وی در مناطق عملیاتی جنوب، غرب و شمال‌غرب کشور حضور یافت و مسئولیت‌های مختلفی را از فرماندهی دسته و گروهان تا فرماندهی آتشبار و گردان بر عهده گرفت.

تخصص اصلی او در حوزه توپخانه بود و در دوران دفاع مقدس در یگان‌هایی از جمله گروه ۳۳ توپخانه نیروی زمینی ارتش و لشکر ۲۸ پیاده کردستان خدمت کرد.

شهید موسوی در عملیات‌های مختلفی از جمله والفجر ۴، والفجر ۹، بیت‌المقدس ۵، قادر و نصر حضور داشت و حدود ۹۶ ماه از دوران خدمت خود را در مناطق عملیاتی سپری کرد.

ادامه مسیر خدمت و فرماندهی

پس از پایان دفاع مقدس، شهید موسوی فعالیت خود را در مسئولیت‌های آموزشی، فرماندهی و ستادی ادامه داد. وی دوره‌های تخصصی فرماندهی و ستاد را در دافوس پشت سر گذاشت و در دانشگاه عالی دفاع ملی نیز در حوزه دفاع ملی و مدیریت راهبردی به تحصیل پرداخت.

عضویت در هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی، فرماندهی لشکر ۳۲ پیاده، لشکر ۱۶ زرهی قزوین و قرارگاه عملیاتی غرب ارتش، از جمله مسئولیت‌های او در سال‌های پس از جنگ بود.

موسوی در سال ۱۳۸۷ به عنوان جانشین فرمانده کل ارتش منصوب شد و در سال ۱۳۹۶ با حکم فرمانده معظم کل قوا به فرماندهی کل ارتش جمهوری اسلامی ایران رسید. وی در این مسئولیت بر ارتقای آمادگی رزمی، توسعه تجهیزات بومی، تقویت توان پهپادی، آموزش نیروی انسانی و برگزاری رزمایش‌های مشترک تأکید داشت.

در سال ۱۳۹۸ نیز با حفظ مسئولیت فرماندهی ارتش، به عنوان فرمانده قرارگاه پدافند هوایی خاتم‌الانبیا(ص) منصوب شد.

خودکفایی و توان دفاعی

توسعه توانمندی‌های بومی و استفاده از ظرفیت متخصصان داخلی از محورهای مورد توجه شهید موسوی بود. ارتقای تجهیزات و زیرساخت‌های دفاعی، تقویت توان پهپادی، توسعه فناوری‌های نوین و توجه به آموزش نیروی انسانی از جمله موضوعاتی بود که در دوران مسئولیت او دنبال شد.

وی بر پیوند میان دانش دانشگاهی، تجربه نظامی و فناوری‌های نوین تأکید داشت و افزایش توان عملیاتی نیروهای مسلح را از الزامات حفظ بازدارندگی کشور می‌دانست.

توسعه مأموریت‌های نیروی دریایی ارتش در آب‌های آزاد نیز در این دوره مورد توجه قرار گرفت و مأموریت ناوگروه ۸۶ و پیمایش دور کره زمین، از جلوه‌های این حضور بین‌المللی نیروی دریایی ارتش بود.

زندگی خانوادگی

شهید موسوی در سال ۱۳۶۱ و در ۲۳ سالگی ازدواج کرد. حاصل این ازدواج دو فرزند پسر است که یکی در حوزه علمی و دانشگاهی فعالیت دارد و دیگری در رشته مهندسی عمران تحصیل کرده است.

نشان‌ها و افتخارات

سال‌ها حضور در دفاع مقدس و فعالیت در مسئولیت‌های مختلف نظامی، نشان‌ها و افتخارات متعددی را برای شهید موسوی به همراه داشت که از جمله آن‌ها می‌توان به نشان فتح، جهاد، ایثار و وفاداری اشاره کرد.

دوره‌های تخصصی نظامی، فرماندهی و علوم راهبردی نیز بخش دیگری از مسیر علمی و حرفه‌ای او را تشکیل می‌داد.

دیدگاه‌های دفاعی و حمایت از مقاومت

شهید موسوی در سال‌های مسئولیت خود بر تقویت قدرت بازدارندگی و توسعه توان دفاعی کشور تأکید داشت.

وی در یکی از سخنان خود گفته بود: «اراده قطعی ما در جمهوری اسلامی ایران، توسعه توان دفاعی و ارتقای قدرت بازدارندگی در سطح راهبردی جهت مقابله هوشمندانه و مقتدرانه با هر سطحی از تهدیدات دشمن است.»

او همچنین حمایت از جبهه مقاومت و مردم فلسطین و غزه را حمایتی قانونی، مشروع، عقلانی، انسانی، اخلاقی و انقلابی عنوان کرده و بر استمرار این مسیر تأکید داشت.

موسوی با اشاره به تحولات غزه و صدور حکم دیوان کیفری بین‌المللی علیه سران رژیم صهیونیستی، این موضوع را رویدادی مهم ارزیابی کرده و معتقد بود ادامه جنگ و جنایت در غزه، این رژیم را با بن‌بست راهبردی مواجه کرده است.

ارتش در کنار مردم

شهید موسوی در کنار مأموریت‌های دفاعی، بر نقش ارتش در خدمت‌رسانی و محرومیت‌زدایی نیز تأکید داشت. همکاری نیروی زمینی ارتش با نهادهایی همچون کمیته امداد امام خمینی(ره) در مناطق کم‌برخوردار، از جمله اقداماتی بود که در این زمینه مورد توجه قرار گرفت.

وی همچنین از نقش نیروی دریایی و هوایی ارتش در دوران دفاع مقدس یاد کرده و اسکورت کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها و حفظ شریان اقتصادی کشور را از اقدامات مهم ارتش در دوران جنگ می‌دانست.

ریاست ستاد کل نیروهای مسلح

در پی تحولات خردادماه ۱۴۰۴، شهید موسوی به ریاست ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران منصوب شد و مسئولیت هدایت عالی‌ترین نهاد نظامی کشور را بر عهده گرفت.

این مسئولیت، نقطه‌ای مهم در کارنامه چند دهه خدمت او بود؛ فرمانده‌ای که مسیر خود را از زندگی ساده در شهر قم آغاز کرده و پس از سال‌ها حضور در جبهه‌های دفاع مقدس و تجربه مسئولیت‌های مختلف، به عالی‌ترین سطوح فرماندهی نیروهای مسلح رسید.

شهادت در مسیر انجام وظیفه

سرانجام پس از دهه‌ها خدمت در ساختار دفاعی کشور، شهید سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی در جریان حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به تهران در اسفندماه ۱۴۰۴ به شهادت رسید.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، در جریان این حملات، بخش‌هایی از زیرساخت‌های دفاعی کشور در تهران هدف قرار گرفت و شهید موسوی که در حال انجام وظیفه و حضور در جلسه شورای دفاع بود، به همراه جمعی از فرماندهان و مسئولان ارشد کشور مورد حمله قرار گرفت.

شهید سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی پس از مجروحیت شدید در این حمله به شهادت رسید و نام او در شمار فرماندهان ارشد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران که جان خود را در مسیر انجام وظیفه فدا کردند، ثبت شد.

مسیر زندگی او از محله‌ای ساده در شهر مقدس قم آغاز شد؛ از کار و تلاش در کودکی و انس با قرآن گذشت، در جوانی به خدمت نظامی پیوند خورد، سال‌های دفاع مقدس را در میدان نبرد سپری کرد و پس از چند دهه خدمت و پذیرش مسئولیت‌های مختلف، سرانجام در عالی‌ترین سطح فرماندهی نیروهای مسلح، جان خود را در مسیر انجام وظیفه فدا کرد.

پدیدآورنده: احمدرضا مرادی