فرماندهان دفاع مقدس نبوغ نظامی و خلاقیت:
منصور ستاری در سال 1327 در روستای ولی آباد ورامین به دنیا آمد. پدرش که شاعری فاضل بود. زمانی که او 9 سال داشت، در گذشت و خانواده را با تنگدستی تنها گذاشت.
«معمار نیروی هوایی ارتش»/امیر سرلشکر شهید منصورستاری
منصور ستاری در سال 1327 در روستای ولی آباد ورامین به دنیا آمد. پدرش که شاعری فاضل بود. زمانی که او 9 سال داشت، در گذشت و خانواده را با تنگدستی تنها گذاشت. منصور دوران ابتدایی را در مدرسه ولی آباد ورامین و دوران تحصیلات متوسطه را در روستای «یونیک» باقر آباد به پایان رسانید. او با وجود سختی هایی که در راه تحصیل وجود داشت، با پشتکار و جدیت فراوان به کسب علم پرداخت. در سال 1346 با پایان یافتن تحصیلات متوسطه، وارد دانشکده افسری شد و پس از پایان دوران آموزشی به درجه ستوان دومی نائل آمد. در سال 1350 برای گذراندن دوره عملی کنترل رادار، راهی کشور آمریکا شد و پس از یک سال به ایران بازگشت و به عنوان افسرشکاری نیروی هوایی، مشغول به کار شد. سه سال بعد در سال 1354 در کنکور سراسری شرکت کرد و در رشته برق و الکترونیک پذیرفته شد؛ اما با شروع جنگ تحمیلی و در حالی که بیش از چند واحد به پایان تحصیلات دانشگاهی اش باقی نمانده بود، دفاع از میهن را ترجیح داد و تحصیل را رها کرد.

وی افسری مومن، شجاع و تیزهوش بود و طرح ها و ابتکارات زیادی در تجهیز سامانه های راداری و پدافندی به اجرا گذارد که سدی محکم در برابر تجاوزات دشمن بود، در سال 1363 به دلیل کارایی و لیاقتی که از خود نشان داده بود، به سمت معاونت عملیات پدافند نیروی هوایی منصوب شد. او سپس در سال 1364 به سمت معاونت طرح و برنامه نیروی هوایی ارتقا یافت و سرانجام در بهمن ماه سال 1365 به فرماندهی نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران منصوب گردید. او تا پایان عمرعهده دار این مسئولیت خطیر بود و سرانجام در سال 1373 در سانحه سقوط هواپیما در فرودگاه اصفهان به شهادت رسید.

شهید ستاری که در واقع معماری آینده نگر برای سامانه پدافند هوایی کشور بود، با راه اندازی تاسیسات و امکانات جدید تعمیر و نگهداری و نیز اجرای پروژه هایی نظیر پروژه اوج و نیز راه اندازی مرکز پژوهش، تحقیقات و آموزش «پتا» توان نگهداری نیرو را تقویت و به چندین برابر قدرت قبلی ارتقاء داد. این مهم برای کشوری که پایه های صنعتی اش ضعیف بود، کاری شگرف به حساب می آمد. ایجاد موسسات فنی و صنعتی پیشرفته برای آموزش پروازی مرحله مقدماتی دانشجویان خلبانی، با کمک مهندسین و متخصصین نهاجا و ساخت هواپیمای پرستو از دیگر اقدامات اوست. این هواپیما از نظر امکانات عملیاتی شبیه هواپیمای بونانزای ساخت آمریکا است. یکی از مهمترین فعالیت های ستاری طی سال های 1366تا پایان جنگ تحمیلی، اسکورت ناوگان تجاری کشتی های نفتکش ایران در خلیج فارس و دریای عمان بود. انجام عملیات اسکورت با توجه به حجم عملیات جنگی وحجم عملیات عادی و روزانه نیروی هوایی، کاری بس عظیم بود.

نگهداری مجتمع پتروشیمی بندر امام (ره) ، حفاظت از میدان گازی کنگان و مواردی نظیر اینها، یادآور اقدامات و جانفشانی های عقابان تیزپرواز و کارکنان پدافندی نیروی هوایی تحت فرماندهی و مدیریت این بزرگوار است؛ همچنین طراحی و ساخت خودرو شمس، ایجاد خطوط هوایی ساها « سازمان هواپیمایی ارتش جمهوری اسلامی ایران»، شرکت در پروژه های دولتی در راستای امور مهندسی و تاسیساتی، افزایش کارایی و استخراج از معادن تحت پوشش از قبیل نمک سمنان که نیازمندی های صنایع نفتی و پتروشیمی کشور را مرتفع و پشتیبانی می کند، افزایش بازده صنایع فلزی – ریخته گری، تراش و.... و دریافت سفارش به منظور رفع نیازمندی های دولتی، نظامی و خصوصی از دیگر اقدامات شهید ستاری است.

او منطقی ترین راه را برای کاهش آثار محدودیت اعتباری و روبه رویی با شرایط پس از جنگ انتخاب کرد که همان خودکفایی هرچه بیشتر نیروی هوایی بود. با این کار، علاوه بر آنکه از خروج اعتبارات نیری هوایی جلوگیری به عمل می آمد، توان تولیدی و خدماتی نیز افزایش می یافت و در آمدهای حاصل از این قبیل فعالیت ها همواره تحت نظارت دقیق در می آمد که به عنوان پشتوانه ای برای اجرای برنامه های سازندگی مورد بهره برداری قرار می گرفت. ستاری با کمک فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی، پروژه های بلند مدتی را طراحی کرد که یکی پس از دیگری جامه عمل می پوشد. یکی از این پروژه ها، هواپیمایی جنگی آذرخش بود که با حضور رهبر انقلاب در سال 1376 به پرواز درآمد.

به طور کلی اقدامات مهم و بنیادین این شهید بزرگوار را می توان به صورت زیر بیان کرد:

1- تاسیس دانشکده پرواز- خلبانی- که آرزوی دیرینه هر ایرانی وطن دوست و کارکنان نیروی هوایی بود. اولین سری دانشجویان خلبانی در مهرماه سال 1367 وارد دانشکده پرواز شدند.

2- تاسیس دانشگاه هوافضا با هشت گرایش تحصیلی و مبتنی بر برنامه های آموزشی، مجموعه های کارشناسی و مصوبات وزارت فرهنگ و آموزش عالی.

3- تاسیس دانشکده پرستاری و راه اندازی مرکز تحقیقات و آموزش پزشکی – پاتولوژی – نیروی هوایی.

4- توجه به آموزش کارا- حین خدمت- و آموزش کارکنان رده میانی.

5- تاسیس هنرستان کارو دانش و فنی و حرفه ای در مرکز آموزش های هوایی واجرای برنامه های آموزش و پرورش برای افرادی که حداکثر با سن 16سال به استخدام نهاجا درآمده بودند تا بتوانند مانند دانش آموزان دبیرستان، به تحصیل بپردازند و دیپلم رسمی کشور به آنها اعطا شود.

6- ایجاد شبکه دیده بانی به منظور تقویت سامانه پدافندی کشور، ایجاد شبکه دیده بانی بصری، ایجاد موانع هوایی بر فراز دره ها، گذرگاه ها و ارتفاعات و....

در اردیبهشت ماه 1361، نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران یک آتشبار کامل موشک هاک را در 23 کیلومتری آبادان، بین جاده ماهشهر- آبادان مستقر کرده بود. با آغاز عملیات بیت المقدس که منجر به آزاد سازی خرمشهر شد. این سایت مورد بهره برداری قرار گرفت و نیروها و رزمندگان مستقر در آنجا را زیر پوشش دفاعی خود قرار داد. بعد از گذشت چند ساعت و در حالی که عملیات به اوج خود رسیده بود، ناگهان سامانه خنک کننده اتاق هدایت موشک از کار افتاد و با اینکه متخصصان حاضر در آنجا تلاش زیادی را برای راه اندازی آن انجام دادند، ولی موفق نشدند و در آن شرایط سخت، این سایت غیر قابل استفاده گردید. شهید ستاری که به عنوان فرمانده در بخشی دیگرحضور داشت، وقتی از این موضوع مطلع شد، خود را به آنجا رسانده و طرحی ابتکاری ارائه داد و مشکل را برطرف نمود.

سرهنگ نعمت الله شفقی کریمی در خاطراتش، طرح شهید ستاری را چنین بیان می کند: «شهید ستاری از ما سوال کردند که حداکثر برای چه مدت می توانید اتاق هدایت موشک را به صورت فعال نگه دارید؟» با توجه به حرارت زیادی که دستگاه ها تولید می کردند، گفتیم:«حداکثر پنج تا شش دقیقه و بیش از این ممکن است دستگاه ها بسوزند.» شهید ستاری کمی فکر کردند و سپس به طرف آنتن رادار رفتند. روی این دستگاه، اسکوپ قرار دارد. شهید ستاری در پشت اسکوپ قرار گرفتند که فاصله شان تا اتاق هدایت موشک حدود 80 تا 90 متر بود. ایشان در آنجا به محض دیدن هواپیما در اسکوپ رادار، به شخصی که در کنارشان بود اطلاع می دادند. آن شخص هم به ما علامت می داد و ما بلافاصله سامانه اتاق هدایت را برای چند دقیقه روشن می کردیم و هواپیما را تحت نظارت گرفته و هدف موشک قرار می دادیم. با خلاقیت و ابتکاری که شهید ستاری از خود نشان دادند. توانستیم به همین شیوه در یکی دو ساعت، سه فروند از هواپیماهای دشمن را که قصد حمله به لشکرهای منطقه را داشتند، منهدم کنیم. تعدادی از رزمندگان که از موضوع اطلاع داشتند، با دیدن سرنگون شدن هواپیماهای دشمن، تکبیر گویان به داخل سایت آمدند و در حالی که از خوشحالی اشک شوق می ریختند، بچه های سایت را در آغوش کشیده، به آنان تبریک می گفتند.

در اینجا شهید ستاری دو خصیصه مهم نبوغ نظامی را از خود به نمایش می گذارد:

1- ذکاوت و هوشیاری: هرچه توانایی ذهنی، قدرت فکری، هوشیاری و آمادگی ذهنی فرد بالاتر باشد، در اتخاذ تصمیم و ارائه خلاقیت کاربردی و ابتکار عملی موفق