در گفت و گو با نویسنده کتاب "جنایات جنگی" مطرح شد/
نوید شاهد: "متأسفانه سازمان ملل بی تفاوتی به خرج می داد، برای مثال دبیر کل درخواست ایران را به مدت 2 هفته معلق باقی می گذاشت و بعد از 2 هفته، طبعا آثار جنایات شیمیایی عراق از بین می رفت. بعد از ان هم به صدور یک بیانیه دو پهلو و خنثی اکتفا می کرد.

به گزارش خبرنگار نوید شاهد، با توجه به اهمیت کتاب "جنایات جنگی" به قلم محمد باقر نیکخواه بهرامی در تیراژ 2 هزار نسخه به همت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، که به بررسی حملات شیمیایی عراق در جنگ با ایران، جنگ شیمیایی میکروبی و کاربرد قساوت مندانه سلاح های شیمیایی در 544 صفحه به صورت مصور با جدول رنگی در 12 فصل به همراه ضمائم پرداخته است، در نظر گرفتیم مصاحبه ای با نویسنده این اثر ترتیب دهیم که با هم می خوانیم.

محمد باقر نیکخواه بهرامی با اشاره به تازه ترین اثر منتشر شده اش در رابطه با بررسی حملات شیمیایی عراق در جنگ با ایران گفت: این کتاب مستند است و بر اساس آن یک نقد کلی وارد ساخته و در پایان نتیجه گیری کرده ام که چرا سازمان ملل به خصوص شورای امنیت مواضعشان اینگونه بود و اگر اینگونه نبود این جنگ اینقدر به درازا نمی کشید.

وی با برشمردن فصول مختلف این کتاب گفت: "تاریخچه جنگ های شیمیایی"، " عوامل شیمیایی و کاربرد آنها در جنگ ها، "عراق و دستیابی به سلاح های شیمیایی"، کاربرد سلاح های شیمیایی از دوره اشغال تا ورود ایران به خاک عراق"، " بمباران شیمیایی در عملیات خیبر و اقدامات دیپلماتیک ایران"، "افزایش حملات شیمیایی عراق در عملیات بدر و اقدامات سیاسی ایران"، "بمباران گسترده فاو؛ اوج جنگ شیمیایی عراق علیه ایران"، "تکرار بمباران شیمیایی گسترده در منطقه شلمچه"، "فاجعه شیمیایی شلمچه(دولت بعث علیه ملت)"،"حملات شیمیایی عراق در مقطع پایانی جنگ"، "برون افتادن راز ها"، " جمع بندی نتایج کلیه حملات شیمیایی، بررسی کلیه مواضع سازمان های بین المللی" به ترتیب عناوین فصول دوازده گانه این کتاب است.

نیکخواه با اشاره به اینکه مستندات کتاب را از چه منابعی استفاده کرده است، گفت: با توجه به اینکه مسئولیت جنگ نوین قرار گاه خاتم را بر عهده داشتم، یادداشت های روزانه از حملات عراق را همراه با چگونگی آمار و ارقام، گزارش فرماندهی از یگان پدافند شیمیایی از تیپ ها و لشکر ها را به رشته تحریر در می آوردم و در گزارشهایم می کوشیدیم با مواجه مختلف و مشاهدات مستقیم از بهداری رزمی خودمان یادداشت ها را مستند کنم، یعنی آمار و ارقامی که دربرگیرنده منطقه عملیات محوری مورد بمباران قرار گرفته بود را با ثبت نوع هواپیما، خمپاره، توپخانه، نوع تجهیزات، نوع گازها و عوامل شیمیایی از جمله خردل، اعصاب، خفه کننده، سیانور و.. تعداد مصدومین، شهدا و همچنین منبع گزارش را ثبت می کردم. بعد از جنگ در طول 20 سال از منابع دیگری نیز که به این یادداشت ها اضافه شده بود، جمع آوری کردم. شش هیئت دعوت شده سازمان ملل برای بازدید از آثار جنایات جنگی عراق به منطقه اعزام شدند تا بقایای بمب ها را مشاهده کنند و با نمونه برداری از آنها و بمب های عمل نکرده آن عوامل شیمیایی را در آزمایشگاه شان مورد بررسی قرار دهند.

این پژوهشگر دفاع مقدس در ادامه صحبت هایش گفت: هیئت های کارشناسی اعزامی سازمان ملل به ایران با مصدومین شیمیایی مصاحبه می کردند و از عوارض شیمیایی پوستی و چشمی آنها نمونه برداری می کردند. این هیئت در معراج شهداء هم از اجساد شهدا نمونه برداری می کردند و با مشاهده عینی مصدومین در قالب گزارش سفر به آقای خاویر پرز دکوئیار, دبیر کل سازمان ملل متحد(از یکم ژانویه ۱۹۸۲ تا ۳۱ دسامبر ۱۹۹۱) در آن سال ها می دادند.

نیکخواه افزود: در این گزارش به بخش های مختلفی اشاره می کردند، جنبه های نظامی- پزشکی را در گزارش می آورند و روزشمار مأموریت و نوع دیدارهایشان را به دبیر کل سازمان ملل متحد ارائه می دادند و در پایان نتیجه گیری می کردند. مثلا می گفتند عراق در عملیات خیبر یا فتح فاو از تسلیحات شیمیایی استفاده کرده و ما شاهد این بودیم. با ارائه چندین مورد آثار مشاهده شده به دبیر کل می دادند با این احوال دبیر کل باید شدیدا موضع می گرفتند اما مشاهده می کردیم که او مواضع دو پهلوگویی داشت و با توجه به ملاحظاتی که با 5 عضو دائمی سازمان ملل که حق وتو(وتو کلمه‌ای از زبان لاتین و به معنای «من منع می‌کنم» است) دارند از جمله ایالت متحده ی آمریکا، روسیه، فرانسه، انگلستان و چین، خودشان، عراق را تجهیز می کردند و با یادداشتی که بر گزارش می گذاشت به شورای امنیت می داد.

فرمانده پدافند شیمیایی در طي ساليان هشت سال دفاع مقدس با بیان بخشی دیگر از مطالب این کتاب ادامه داد: بنا بر درخواست ایران، سازمان ملل بایستی قطعنامه شدید اللحنی صادر می کرد تا در آن عراق را به دلیل به کارگیری تسلیحات شیمیایی و خیانت مرتکب شده تنبیه کند، در خواست تنبیه متجاوز، تعهد گرفتن از عراق برای جلوگیری از ادامه حملات به ایران، تعهد گرفتن از کشور ها و دولت های غربی، شرقی و حتی آسیایی و آفریقا برای جلوگیری از ارسال مواد اولیه و خام تولید سلاح های شیمیایی که به صورت مشروح در 443 صفحه در متن کتاب مذکور آمده است از جمله خواسته های ایران از سازمان ملل بود و متأسفانه این سازمان بی تفاوتی به خرج می داد برای مثال دبیر کل درخواست ایران را به مدت 2 هفته معلق باقی می گذاشت و بعد از 2 هفته طبعا آثار جنایات شیمیایی عراق از بین می رفت. بعد از آن هم به صدور یک بیانیه دو پهلو و خنثی اکتفا می کرد. به این معنا که طبق پروتکل 1925 ژنو ، 7 ژوئن" این سلاح ها و گازها جزو سلاح های ممنوعه است و کاربرد آن ممنوع است." در کنوانسیون لاهه و ژنو و برخی اعلامیه های دیگر، به کارگیری این سلاح ها به عنوان جنایت تلقی می شوند و در آن کنوانسیون به طرفین توصیه کلی می کرد تا خویشتن داری کند. این برخوردهای سازمان ملل برای عراق چراغ سبز محسوب می شد و به عراق اطمینان می داد که در مقابل نسل کشی که در قبال ایران مرتکب می شود، مجازات نمی شود.

نیکخواه با نوش دارو بعد از مرگ سهراب خواندن قطعنامه های سازمان ملل ادامه داد: این سهل انگاری های سازمان ملل باعث گسترده شدن عملیات جنگی عراق می شد. از سال 66، سال هفتم جنگ، عراق به مناطق غیر نظامی ایران حمله ور شد که حتی شهرهای مرزی ایران را در کردستان، آذربایجان غربی و خوزستان مورد حملات خود قرار داد. سردشت، بانه، پیران شهر، اشنویه، مریوان، نوسود، کرمانشاه، سرپل ذهاب، دیره، زیده، نودشه، پاوه و گیلان غرب، روستاهای خوزستان در اطراف اهواز از جمله هویزه، سوسنگرد و.... از جمله این شهرها بودند. عامل این تشدید حملات عدم حساسیت و پاسخ مناسب شورای امنیت بود. سازمان ملل در مجموع در طول جنگ شش بیانیه و دو قطعنامه صادر کرد که هیچکدام کارساز نبود و در قطعنامه 612 هم همینطور و آخری قطعنامه 620 بود که در 4 شهریور 67 صادر شد و با آخرین گلوله شیمیایی بر زمین خورده در جنوب مصادف بود.

دو بند در آن به خواسته ایران اشاره کرد که کشورها از صدور تسلیحات و مواد اولیه شیمیایی به ایران و عراق خودداری کنند. قطعنامه ای که ایران در 27 تیر 67 و عراق در 15 مرداد پذیرفت. جنگ بین دو طرف به آتش بس منجر شد و عراق در انجام مأموریت واگذار شده اش از سوی کشورهای غربی کم نگذاشت و صدور این قطعنامه آخر نوش دارویی بعد از مرگ سهراب محسوب می شد.

نویسنده کتاب جنایات جنگی با اشاره به عوارض شیمیایی این حملات حتی در دوران معاصر تصریح کرد: اگر در سال 62 در عملیات خیبر این قطعنامه با همه کاستی هایش صادر می شد جلوی گستردگی حملات عراق و ازدیاد قربانیان حملات و شهدا را می گرفتند. و ضایعات مادی و معنوی کمتری وارد می شد این خسارات و آثار روانی منفی ای که این جنایات در جامعه بر جای گذاشت، قابل مقایسه با هیچ جنگی نیست. عوارض شیمیایی ای که هنوز بعد از سالها پابرجاست و مصدومینش با رنج و تعب مواجه اند و هرازگاهی به دلیل صدمات ناشی از آن روزها به شهادت می رسند. آثار ژنتیکی بر جای مانده بعد از 20 سال از دیگر عوارض این حملات شیمیایی است. این عوارض اثرات دراز مدت دارند. و حتی در نوع خفیف آن به مرور زمان در بافت ارگان تقویت شده و باعث امراض مختلف ریه، روده، دستگاه گوارش، پوست، چشم، روحی شده است و گاهی تبدیل به سرطان پوست، خون می شود و اثر ژنتیکی آن به بچه ها سرایت می کند. من بسیار سراغ دارم که حتی بچه های این افراد عوارض پوستی گرفته اند.

نیکخواه اذعان داشت: در سال 1975، بعد از گذشت 37 سال از هر 47 کودک ویتنامی یکی فلج است از هر 4 زن یکی شانس مادر شدن ندارد. در سایت سازمان حمايت از قربانيان سلاحهاي شيميايي ويتنام (VAVA) به آدرس www.vava.org.vn می توانید عکس ها و قربانیان عامل نارنجی(orange agent) و گاز تورشین و عامل دی اکسین(Dioxins and furans are a group of toxic chemical) را مشاهده و پیگیری کنید.

محمد باقر نیکخوه با بیان اینکه در این کتاب به وجود آثار و تبعات سلاح های شیمایی در طبیعت کنونی اشاره شده ادامه داد: این سلاح ها و جنگ افزار ها باعث آلودگی محیط زیست شده است. سرمایه مردم و بسیاری از موجودات زنده و آبزیان درخت ها و رودخانه ها در اروند رود بالاخص در فتح فاو و بهمن شیر اروند همه از بین رفتند. بعضی جاها مثل شلمچه خاکش هنوز آلوده است چرا که در این مکان ها بمب های شیمایی خنثی شده و بقایای بمب ها را در خاک و گودال دفن کرده اند و عوارض آن هنوز از بین نرفته است. در ویتنام نیز هنوز خاکش بازنیافته است. همه این موارد در این کتاب منعکس شده است.

نیکخواه در توضیح تفاوت این کتاب با کتاب «گاه شمار حملات شيميايي عراق در هشت سال دفاع مقدس» گفت: در «گاه شمار حملات شيميايي عراق در هشت سال دفاع مقدس» به صورت روزشمار و مختصر این حوادث را ذکر کرده ام و از آن گذاشته ام. در کتاب «گاه شمار حملات شيميايي عراق در هشت سال دفاع مقدس» بیشتر خلاصه گویی کرده ام وبیشتر به جداولی پرداخته ام که به صورت مستند و گویا اگر کسی قصد داشته باشد تا در یک نگاه یک ساعته تصویری از حملات داشته باشد به دست بیاورد و یا در یک عملیات، حجم بمباران ها، تعداد قربانیان، منابع و نوع سلاح ها را با ورق زدن می تواند به دست بیاورد. شرح آن در کتاب" جنایات جنگی" موجود است. کتاب «گاه شمار حملات شيميايي عراق در هشت سال دفاع مقدس» مرجعی است که مراکز نظامی برای تکمیل مدارک شیمیایی با آن مراجعه می کنند و آن را تطبیق می دهند تماس می گیرند و تناقضات را برطرف می کنند. ضمن اینکه کتاب الکترونیکی آن برای اولین بار در حوزه دفاع مقدس منتشر شده است. در 30 صفحه کتاب "جنایات جنگی"، تصاویر مربوط به بمباران و گلوله باران شیمیایی از جنگ جهانی اول بمباران تا بمباران عراق منتشر شده است همچنین مصاحبه ها، خاطره ها، مقالات، اطلاعات سلاح های شیمیایی، اشعار و نام کتاب های منابع مختلف درسی موجود است و به صورت مشروح کتاب «گاه شمار حملات شيميايي عراق در هشت سال دفاع مقدس» مطرح است.

وی با اشاره به اینکه 50 صفحه کتاب " جنایات جنگی" به جزئیات پرداخته است با اشاره به هدف اصلی خود گفت: هدف اصلی ام از نگارش این کتاب ترسیم چگونگی بکارگیری تسلیحات حجیم عملیات شیمیایی عراق و گستردگی آن در بعد حملات مناطق نظامی و غیر نظامی از زبان شاهدان و راویان جنایات عراق در طول دفاع مقدس است چرا که مسئولیت مستقیم پدافند و دفاع در برابر حملات شیمیایی عراق را بر عهده داشته ام.

نیکخواه با برشمردن اهداف دیگرش از نگارش کتاب جنایات جنگی گفت: نگارش این کتاب با اهدافی از جمله: "نمایش ابعاد مختلف جنایات جنگی عراق یا نسل کشی عراق و جنایات علیه بشریت طبق کنوانسیون ژنو و لاهه"، "اقدامات مختلفی که از سر دیپلماسی سیاسی در داخل و خارج انجام دادیم و اقدامات رسانه ای انجام شده به منظور افشاگری جنایات با اعزام مصدومین به خارج جهت افشای این جنایات و دیدار سفرا و کارداران و وابسته های نظامی از آثار جنایت برای شرح ابعاد مختلف و اقدامات خود"، "حمایت ها و پشتیبانی های غیر مستقیم و مستقیم شورای امنیت سازمان ملل از عراق با تحمیل موانع و واگذاری قضاوت عادلانه به مخاطب به منظور قضاوت افکار عمومی برای رسیدن به سهل انگاری و چراغ سبز سازمان ملل به عراق" صورت گرفته است.

نیکخواه با بیان اینکه قصد داشته با نگارش این کتاب مظلومیت و تنهایی ایران را به افکار عمومی و مخاطب نشان می دهد، تصریح کرد: بیش از 26 کشور و حدود 460 شرکت خارجی اعم از خصوصی، دولتی و چند ملیتی از جمله کشورهای حامی عراق بودند. در این کتاب تک تک، اسمها و اقدامات و کمک هایشان به عراق آمده است و در بندی آنها را تبیین کرده ام. تا برای مخاطب ناگفته نماند که ما در این جنگ تنها بودیم .

وی گفت: در پایان، موانع کلی سازمان ملل و شورای امنیت و ارکان دیگر آن از جمله صلیب سرخ، سازمان کنفرانس خلع سلاح های شیمیایی و سازمان منطقه بین المللی، اتحادیه عرب، شورای امنیت، خود سازمان ملل، مجمع عمومی کنفرانس، جنبش عدم تعهد که شامل 120 سازمان است، پزشکان بدون مرز و هر چه وابسته به سازمان ملل است را ارزیابی کردم.

این پژوهشگر و نویسنده دفاع مقدس در بخشی دیگری از سخنانش با بیان اینکه پایان بخش کتاب عکس های مستند است، گفت: در بخش عکس ها، جداول رنگی 3 بعدی همراه با آمار و ارقام هرمی و ستونی را ارائه دادم برای نمونه، در جدولی که تعداد حملات را نشان می دهد درصد حملات را نیز به صورت مدرج و با رنگ مختلف و ملموس نمایش دادم. در این جداول نشان داده می شود که عراق 582 نوبت به ایران حمله شیمیایی کرده است. برای مثال مشخص شده در هر منطقه در هر عملیات به صورت کلی ذکر شده است که چه تعداد حمله، با چه تجهیزاتی و چه عامل به کار رفته ای با چه تعداد مجروح و شهید داشته است.

این نمایش ها به صورت خط منحنی مشخص شده است. آمار شهدا و مصدومین نیز ذکر شده است که برای مثال در ایران 100 هزار مصدوم و بیش از 250 هزار نفر در معرض آثار خفیف تر شیمیایی و ده هزار شهید، و در حلبچه و کردستان عراق نیز 7250 شهید، بیش از 27 هزار نفر از عراق مصدوم و حدود 200 هزار نفر هم با عارضه شیمیایی خفیف وجود دارند.

علاقه مندان می توانند جهت تهیه کتاب " جنایات جنگی" به مرکز پخش انتشارات دفاع مقدس به شماره 66481531 تماس حاصل کنند.

گفتنی است، محمد باقر نیکخواه بهرامي سال 1331 در یکی از روستاهای حوالی زنجان متولد شده است. وی تا سال 1357 در تهران درس می‌خواند و به سربازی می‌رود و در دانشگاه فضای سیاسی وقت را تجربه می‌کند.محمدباقر نیکخواه وقایع معروف سال های پیروزی انقلاب را بر اساس دیده‌هایش نوشته و این روند را برای وقایع مهم پس از پیروزی نیز ادامه داده است. نيكخواه نويسنده كتاب های «گاه شمار حملات شيميايي عراق در هشت سال دفاع مقدس»" ماشین روحیه"( شامل خاطرات محمدباقر نیکخواه، چهره سرشناس تبلیغات جبهه و جنگ) و بركرانه های دلدادگی (جمع بندی خاطرات هنرمندان و ورزشکاران در سفر به مناطق عملیاتی جنوب به همت آقای اثنی عشری) از مسئولان و صاحب نظران ارشد نظامي، تبليغات قرارگاه‌هاي جنوب و کربلا و فرمانده پدافند شیمیایی در طي ساليان هشت سال دفاع مقدس در مسئوليتهاي مختلف عملياتي، اعم از مسئوليت مرتبط با پدافند، كشف و خنثي‌سازي سلاحهاي شيميايي استفاده شده توسط رژيم بعثي عراق است كه بسياري از مطالب ارايه شده توسط وي بيان واقعيات و تجربيات بي‌بديل عرصه مقاومت و ايثار رزمندگان اين مرز و بوم است وی در سال های اخیر مطالب و مقاله های پژوهشی زیادی هم در زمینه سلاح ها و جنگ شیمیایی عراق علیه ایران نوشته است.

انتهای پیام/م

برچسب ها
نام:
ایمیل:
* نظر:
خاطرات شفاهی
عکس
تازه های نشر
اخبار برگزیده