جلد هجدهم روزشمار دفاع‌مقدس منتشر شد/ مرور وقایع جنگ تحمیلی در اسفند سال ۶۰

کتاب هجدم روزشمار جنگ ایران و عراق به بررسی رویداد‌های اسفند ۱۳۶۰ اختصاص دارد. بر این اساس پژوهشگر به مهم‌ترین مشکلات و بحران‌های عدیده داخلی و خارجی که کشور درگیر آنها بوده، پرداخته است.

کد خبر: ۶۲۶۶۹۹

دوشنبه - ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ / 1405 12 May

به گزارش نوید شاهد، جلد اول کتاب تمهید نظامی، تلاش سیاسی (ایران: تدارک آزادسازی غرب شوش و دزفول؛ عراق: تداوم اشغالگری و امید به میانجیگری)، کتاب هجدهم از مجموعه بزرگ روزشمار جنگ ایران و عراق است که توسط امیر رزاق زاده و سجاد نخعی و با حمایت مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس و مجاهدت‌های سپاه در ۱۱۲۳ صفحه به رشته تحریر درآمده است.

در کتاب حاضر نویسنده با استفاده از منابع غنی مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس، روزشمار اسفندماه ۱۳۶۰ را در ۷۱۰ گزارش، تهیه و درج کرده است. در طرح اولیه، قرار بود کتاب هجدهم روزشمار شامل ماه‌های اسفند ۱۳۶۰ و فروردین ۱۳۶۱ باشد و با عنوان فتح المبین، زمینه‌ها و پیامد‌های آن منتشر شود، اما حجم زیاد مطالب در آن مقطع به دلیل ویژگی خاص آخرین ماه سال ۱۳۶۰ که آکنده از تحولات و سرشار از مطالب تاریخی بود؛ موجب شد کتاب در ۲ جلد تهیه شود.

البته این امکان وجود داشت که با حذف بعضی مطالب، کتاب حاضر در همان یک جلد انتشار یابد، ولی به نظر رسید که تنگ کردن دامنه گزینش و صرف نظر کردن از برخی مطالب، به اصالت این مرور تاریخی لطمه وارد خواهد کرد.

به این ترتیب کتاب هجدهم در دو جلد؛ شامل مرور جداگانه اخبار و گزارش‌های اسفند ۱۳۶۰ و فروردین ۱۳۶۱ تهیه شد.

کتاب حاضر که جلد اول می‌باشد به بررسی رویداد‌های اسفند ۱۳۶۰ اختصاص دارد. بر این اساس پژوهشگر در کتاب پیش رو به مهم‌ترین مشکلات و بحران‌های عدیده داخلی و خارجی که کشور درگیر آنها بوده، پرداخته است.

این حوادث و وقایع بعضی به طور مستقیم و برخی به صورت غیر مستقیم به زمینه سازی‌های اجرای عملیات آزادسازی اراضی شمال خوزستان مربوط هستند.

نویسنده کوشیده علاوه بر تحلیل و توصیف موضوعاتی که به طور مستقیم با عملیات مذکور ربط داشته‌اند، به موضوعاتی که بر قدرت حکومتی، امنیت ملی و ثبات سیاسی نظام جمهوری اسلامی به ویژه پس از روی کار آمدن رئیس جمهور و نخست وزیر جدید تاثیر مهمی داشته‌اند یا به نوعی در زمینه آزادسازی بخش دیگری از سرزمین‌های اشغالی شمال خوزستان دخیل بوده‌اند نیز بپردازد.

در موضوعات خارجی سیر رابطه و مناسبات ایران با کشور‌هایی مانند ترکیه، چکسلواکی، آلمان شرقی، امارات متحده عربی، سوریه، الجزایر، لیبی، موریتانی، جمهوری عربی صحرا، اروگوئه، کوبا، نیکاراگوئه و ... در اسفندماه ۱۳۶۰ به منظور برقراری و توسعه روابط در حوزه‌های گوناگون سیاسی، اقتصادی و ... مورد بررسی قرار گرفته است.

در موضوعات داخلی هم به صف بندی‌های عرصه سیاسی داخلی کشور؛ شامل گروه‌ها و جریان‌های داخل و خارج نشین و نیز استمرار درگیری‌های تجزیه طلبان در غرب کشور به خصوص در کردستان و آذربایجان غربی که از مهم‌ترین وقایع این دوره محسوب می‌شوند، پرداخته شده است.

مرور وقایع اسفندماه ۱۳۶۰ (دوره زمانی کتاب)، به وضوح نشان می‌دهد که ایران در این مقطع زمانی، در معرض رخداد‌های متعددی قرار داشت که مجموعه این رویداد‌ها را می‌توان در چند عنوان بدین صورت دسته بندی کرد:

الف) کوشش ارتش عراق برای تاخیر در اجرای عملیات آزادسازی اراضی شمال خوزستان و مقابله نیرو‌های خودی با اقدامات دشمن.

ب) تلاش قوای نظامی ایران در زمینه آماده کردن نیرو‌های رزمی و پشتیبانی و خدمات رزمی برای آزادسازی سرزمین‌های اشغالی

ج) فعالیت‌های میانجیگرانه سازمان‌های ملل متحد، کنفرانس اسلامی و جنبش عدم تعهد

د) بهبود مناسبات جمهوری اسلامی با کشور‌های جهان به خصوص کشور‌های عضو جنبش عدم تعهد و سازمان کنفرانس اسلامی

ه) تداوم بحران گروه‌های مسلح مخالف نظام ایران در مرکز، سایر شهر‌ها و کردستان و تلاش برای مقابله با آن

و) ادامه حمایت‌های سیاسی و نظامی برخی کشور‌ها از رژیم عراق

ز) کاهش قیمت نفت در بازار‌های جهانی

ح) تداوم بحران در لبنان و فلسطین

برای استفاده مطلوب از کتاب توجه به چند نکته ضروری است:

۱. مقدمه کتاب شامل جمع بندی مهم‌ترین موضوعات درج شده در گزارش‌ها می‌باشد.

۲. هر روز از روزشمار به منزله یک فصل بوده که شامل گزارش‌ها و تحلیل‌های وقایع آن روز است.

۳. برخی توضیحات ضروری درباره گزارش‌ها که در قالب متن نمی‌گنجید، در پاورقی یا ضمیمه همان روز آمده است.

۴. فهرست منابع و ماخذ در پایان هر روز آورده شده است.

۵. پس از متن اصلی کتاب، چکیده‌ای از مطالب با عنوان «گزارش روزشمار» نوشته شده است. لازم بذکر است شماره چکیده‌ها با شماره گزارش‌ها منطبق می‌باشد.

۶. در پایان کتاب فهرست راهنمای موضوعی (نمایه) درج شده است.

انتهای پیام/