گزارش| روزی که شهید نادر مهدوی هیمنه آمریکا را در خلیج فارس شکست

دوم مرداد ۱۳۶۶، خلیج فارس صحنه عملیاتی شد که نام سردار شهید نادر مهدوی و یارانش را در تاریخ مقاومت دریایی ایران ماندگار کرد؛ عملیاتی که با انفجار نفتکش بریجتون، نخستین نمایش قدرت آمریکا در اسکورت نفتکش‌های کویتی را به شکست کشاند.

کد خبر: ۶۲۵۹۶۰

يکشنبه - ۰۴ مرداد ۱۴۰۵ / 1405 04 May

به گزارش نوید شاهد بوشهر؛ در سال‌های پایانی دفاع مقدس، خلیج فارس به یکی از اصلی‌ترین میدان‌های فشار دشمنان علیه جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده بود. عراق با پشتیبانی گسترده منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، کشتی‌ها و سکو‌های نفتی ایران را هدف قرار می‌داد و در همین حال، آمریکا با حضور مستقیم نظامی، تلاش می‌کرد عبور و مرور ناو‌ها و شناور‌های تحت حمایت خود را در آب‌های خلیج فارس به نمایش قدرت تبدیل کند.

در چنین شرایطی، گزارش عبور آزادانه و متکبرانه ناو‌های جنگی آمریکا به حضرت امام خمینی (ره) رسید و ایشان با قاطعیت فرمودند: «اگر من بودم، می‌زدم.» همین جمله، برای مردان خط‌شکن دریا کافی بود؛ برای سردار شهید نادر مهدوی، جانشینش سردار شهید بیژن گرد و دیگر همرزمانشان که تصمیم گرفتند پاسخی درخور به این حضور تحقیرآمیز بدهند و نشان دهند خلیج فارس برای آمریکایی‌ها و متحدانشان آن‌گونه که می‌پندارند امن نیست.

اواخر تیرماه ۱۳۶۶، آمریکا برای حفاظت از نفتکش‌های کویتی، یکی از بزرگ‌ترین نفتکش‌های آن روز جهان را که پیش‌تر با نام «الرخاء» شناخته می‌شد، با تغییر نام به «بریجتون» و با پرچم ایالات متحده راهی خلیج فارس کرد. این سوپرتانکر با اسکورت کامل نظامی، شامل ۶ ناو فریگیت آمریکایی، چندین بالگرد و پوشش وسیع رسانه‌ای با حضور حدود ۱۵۰ خبرنگار، وارد منطقه شد تا واشنگتن قدرت‌ نمایی تازه‌ای را در آب‌های خلیج فارس به نمایش بگذارد.

عملیاتی دقیق برای شکستن اسکورت آمریکایی

برای مقابله با این اقدام، ابتدا طرح هدف قرار دادن نفتکش در تنگه هرمز با موشک ضد کشتی در نظر گرفته شد که به دلایل فنی منتفی شد. در مرحله بعد نیز عملیات چسباندن مین به بدنه کشتی توسط غواصان طراحی شد که آن هم به نتیجه نرسید. با این حال، تصمیم نهایی بر آن شد که مأموریت به نیروی دریایی سپاه در بوشهر واگذار شود؛ جایی که نادر مهدوی و نیروهایش آماده اجرای عملیاتی کم‌ نظیر شدند.

شهید مهدوی و یارانش با چند قایق موتوری و ۱۰ مین متعلق به جنگ جهانی دوم که از نیروی دریایی ارتش تحویل گرفته بودند، راهی آب‌های بین‌المللی شدند. با توجه به محدود بودن تعداد مین‌ها و نیز مسیر احتمالی عبور کاروان، آنان محدوده‌ای حدود ۳ کیلومتر را که بیشترین احتمال عبور نفتکش از آن وجود داشت، انتخاب کردند و مین‌ها را با فاصله تقریبی هر ۳۰۰ متر در آن منطقه کار گذاشتند.

نکته تعیین‌ کننده این عملیات، زمان‌ بندی دقیق آن بود. در حالی که شب پیش از عبور بریجتون، عملیات گسترده مین‌ روبی در آب‌های نزدیک کویت انجام شده بود و هواگرد‌های آمریکایی به‌ طور مستمر تحرکات نیرو‌های ایرانی را زیر نظر داشتند، ناوگروه شهید مهدوی عملیات را به‌ گونه‌ای طراحی کرد که تنها سه ساعت پیش از رسیدن کاروان، مین‌ها در نقطه مورد نظر رها شوند؛ تدبیری که عملاً فرصت هرگونه واکنش و کشف به‌موقع را از نیروی دریایی آمریکا گرفت.

بریجتون روی مین رفت؛ آغاز یک شکست تحقیرآمیز

سرانجام در دوم مرداد ۱۳۶۶، در موقعیت ۲۷ درجه و ۵۸ دقیقه شمالی و ۴۹ درجه و ۵۰ دقیقه شرقی و در فاصله ۱۳ مایلی غرب جزیره فارسی، نفتکش بریجتون با یکی از همین مین‌ها برخورد کرد و انفجار حاصل، حفره‌ای به مساحت ۴۳ متر مربع در بدنه آن ایجاد کرد. این اتفاق در حالی رخ داد که نفتکش آمریکایی‌ شده، در قلب یک ستون نظامی و زیر شدیدترین حفاظت دریایی و هوایی در حال حرکت بود.

عملیات موفق شهید مهدوی و یارانش، تنها یک ضربه نظامی نبود؛ این عملیات، ضربه‌ای حیثیتی و روانی به آمریکا به شمار می‌رفت. واشنگتن که تلاش کرده بود نخستین کاروان نفتکش‌های کویتی با پرچم آمریکا را به نماد اقتدار خود در منطقه تبدیل کند، ناگهان در برابر چشمان خبرنگاران و افکار عمومی جهان با شکستی آشکار مواجه شد. به همین دلیل، این عملیات به‌ عنوان یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های ابتکار، شجاعت و اقتدار نیرو‌های ایرانی در خلیج فارس ثبت شد.

شهید نادر مهدوی بعد‌ها درباره این عملیات روایت کرده بود که نیرو‌ها در مسیر مأموریت با دریایی طوفانی و شرایطی بسیار دشوار روبه‌رو شدند، اما با توکل به خدا و اتکاء به روحیه رزمندگان، عملیات را ادامه دادند. او تأکید می‌کند که پس از پایان مأموریت و بازگشت نیروها، سه ساعت بعد خبر اصابت بریجتون به مین اعلام شد؛ خبری که به گفته وی، با اشک شوق، سجده شکر و در آغوش کشیدن همرزمان همراه شد. از نگاه آنان، این پیروزی بیش از هر چیز، نصرت الهی و مایه عزت ملت ایران بود.

بوسه امام ( ره ) بر پیشانی فرمانده خلیج فارس

اهمیت این اقدام تا آنجا بود که پس از عملیات، اعضای دخیل در آن به دیدار حضرت امام خمینی (ره) دعوت شدند. در این دیدار، امام راحل با محبت و افتخار از رزمندگان خلیج فارس تجلیل کردند و بر پیشانی سردار شهید نادر مهدوی بوسه زدند؛ صحنه‌ای ماندگار که به یکی از پرافتخارترین لحظات زندگی این فرمانده دریادل بدل شد.

عملیات انهدام حیثیت نظامی بریجتون، بازتابی گسترده در داخل و خارج از کشور داشت و در بسیاری از تحلیل‌ها، گزارش‌ها و آثار مکتوب مرتبط با جنگ نفتکش‌ها مورد توجه قرار گرفت. این واقعه نشان داد که اراده، ایمان و ابتکار رزمندگان ایرانی می‌تواند معادلات قدرت‌های بزرگ را نیز در هم بشکند و خلیج فارس را از صحنه نمایش اقتدار آمریکا به میدان اثبات اقتدار فرزندان ایران تبدیل کند.