مجموعه مقالات دفتر مطالعات وپژوهش‌های بنیاد شهید و امور ایثارگران/ «ویژه جنگ رمضان» / ۴

خونِ تدبیر؛ تحلیل راهبردی نقش رهبر شهید در تکوین و ماندگاری هندسه مقاومت

شهادت آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، پایان یک دوران نبود؛ بلکه آغاز فصلی نوین در هندسه قدرت خاورمیانه بود. آنچه رژیم صهیونیستی و آمریکا با محاسبات غلط خود «نقطه پایان ایران» خواندند، در عمل «تولد دوباره و قدرتمندتر» محور مقاومت بود. رهبر شهید با تدبیری راهبردی، سیستمی را خلق کرد که حتی با حذف فیزیکی رهبر، نه‌تنها فرونپاشید، که به یک ساختار بازدارندگی نهادینه، جاودان و مبتنی بر مردم تبدیل شد.

کد خبر: ۶۱۹۰۷۱

يکشنبه - ۲۰ ارديبهشت ۱۴۰۵ / 1405 20 February

مقدمه: فراتر از یک شخص، تبلور یک نظام فکری

در تاریخ تحولات سیاسی جهان، به ندرت می‌توان رهبری را یافت که شهادتش نه تنها پایان یک دوران، که آغازگر جهشی نوین در ساختار قدرت متبوعش باشد. غالباً حذف فیزیکی رأس هرم فرماندهی، به فروپاشی یا دست‌کم تزلزل آن نظام منجر می‌شود. اما آنچه در شهادت مظلومانه و غریبانه حضرت آیت‌الله العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای (قدّس سرّه) به دست رژیم تروریست و اشغالگر صهیونیستی رخ داد، یک استثنای تاریخی و یک معجزه راهبردی بود. این شهید عالی‌مقام، نه تنها رهبر یک کشور، که معمار یک نظام فکری منسجم به نام «مقاومت» بود؛ نظامی که پیش‌بینی‌های دقیق و تدبیر عالی او، آن را چنان مستحکم بر پایه‌های ایمان و خودباوری بنا نهاده بود که خون پاکش، به مثابه آبی بر ریشه‌های این شجره طیبه، قدرتمندتر از گذشته به ثمر نشست. این مقاله می‌کوشد با نگاهی علمی و راهبردی، نقش بی‌بدیل رهبر شهید را در هدایت، نظام‌سازی و تضمین تداوم محور مقاومت واکاوی کند.

۱. تدبیر عالی؛ از پیش‌بینی تهدیدات تا معماری نظام مقاوم

رهبری راهبردی در اندیشه سیاسی با دو مؤلفه اساسی شناخته می‌شود: «آینده‌نگری» و «طراحی ساختار‌های متناسب با آینده». رهبر شهید انقلاب اسلامی، در هر دو عرصه یک استثنا بود. ایشان از همان آغازین روز‌های رهبری در سال ۱۳۶۸، به خوبی دریافته بودند که دشمنی استکبار جهانی با ملت ایران، یک رویارویی مقطعی نیست، بلکه یک جنگ تمدنی بلندمدت است که هدفی جز محو هویت اسلامی و استقلال این کشور ندارد. از این رو، راهبرد کلان ایشان بر دو رکن استوار شد:

الف) نهادینه‌سازی فرهنگ مقاومت و ایثار به مثابه سوخت پیشران جامعه:

رهبر شهید با تبیین مستمر مفهوم «جهاد کبیر» و «مقاومت فعال»، جامعه ایران را از آفت «انفعال» و «تسلیم» مصون داشتند. ایشان در دیدار با اعضای مجلس خبرگان رهبری فرمودند: «مقاومت ملت ایران، استقامت ملت‌ها، ایستادگی مقابل استکبار... فشار‌های دشمن را بی‌اثر می‌کند». این باور به مقاومت، صرفاً یک توصیه اخلاقی نبود، بلکه یک دکترین راهبردی برای بقا بود. ایشان با تبدیل کردن مفهوم «شهادت» به «مکتب»، تضمین کردند که حذف فیزیکی فرماندهان، خللی در اراده جمعی ایجاد نکند. این تدبیر عالی، نتیجه‌اش را در تشییع میلیونی و حماسی پیکر شهید سلیمانی و تداوم راه او نشان داد.

ب) مهندسی ساختار‌های قدرت مستحکم و خودترمیم‌شونده:

آگاهی رهبر شهید از احتمال ترور خود، نه یک حدس، که یک تحلیل دقیق اطلاعاتی و راهبردی بود. ایشان با علم به این تهدید، نظام جمهوری اسلامی را به گونه‌ای طراحی کردند که «رهبر» در آن یک «نهاد» است، نه یک «شخص». ایشان با تقویت جایگاه ولایت فقیه به عنوان یک اصل فراشخصی در قانون اساسی و همچنین واگذاری اختیارات گسترده به نهاد‌های برخاسته از متن مردم (همچون سپاه پاسداران و بسیج)، سیستم را به گونه‌ای چیدند که در فقدان ظاهری خود، نه تنها دچار خلأ قدرت نشود، بلکه انگیزه و خشم مقدس ملت، به موتور محرکه قدرتمندتری برای نظام تبدیل گردد. تحلیلگران غربی نیز پس از شهادت ایشان اذعان داشتند که «رژیم تهران به گونه‌ای طراحی شده بود که از خلأ حکومتی جلوگیری کند». این، اوج هنر رهبری و تدبیر الهی یک مرد الهی بود.

۲. قدرت رهبر شهید در خلق نظم نوین منطقه‌ای (محور مقاومت)

قدرت رهبر شهید را نمی‌توان صرفاً در چارچوب مرز‌های جغرافیایی ایران تعریف کرد. قدرت حقیقی ایشان در خلق یک دکترین بازدارندگی فرامرزی به نام «محور مقاومت» تجلی یافت. این محور، بزرگ‌ترین دستاورد راهبردی ایشان در عرصه سیاست خارجی و امنیت ملی بود. ایشان با درک عمیق از ضعف‌های ساختاری دشمن صهیونیستی و حامیان غربی‌اش، شبکه‌ای از نیرو‌های مردمی و دولت‌های همسو را در لبنان، فلسطین، عراق و یمن حول یک هدف واحد متحد ساخت: اخراج اشغالگران و نفی سلطه بیگانگان.

این شبکه، که به تعبیر ایشان «گستره مقاومت تمام منطقه را فرا خواهد گرفت»، بر مبنای سه رکن قدرت‌بخش شکل گرفت:

۱. اقتدار ایدئولوژیک رهبری: ایشان به عنوان مرجع فکری و معنوی این جبهه، مشروعیت الهی و مردمی آن را تضمین می‌کردند.

۲. هماهنگی لجستیکی سپاه پاسداران: تحت فرماندهی کل قوا، نیروی قدس سپاه به بازوی اجرایی توانمندسازی متحدان منطقه‌ای بدل شد.

۳. ارتباط جغرافیایی و انسانی: از طریق سوریه و عراق، یک کریدور پیوسته مقاومت شکل گرفت.

نکته کلیدی در این معماری قدرت، مردمی بودن و خوداتکایی اجزای آن بود. رهبر شهید با تربیت فرماندهانی، چون شهید سلیمانی، تضمین کردند که این شبکه پس از ایشان نیز با قدرت به حیات خود ادامه دهد. شهادت سردار سلیمانی، به فرمان رهبری، نه تنها این شبکه را تضعیف نکرد، که به اعتراف دوست و دشمن، آن را به یک «مکتب» تبدیل کرد. این دقیقاً همان تدبیر عالی بود که تضمین می‌کرد حذف فیزیکی رهبر نیز، خللی در تداوم این راهبرد ایجاد نخواهد کرد.

۳. شهادت؛ آغاز جوشش خون در رگ‌های تاریخ

در منظر الهی و قرآنی، شهادت نه پایان راه، که آغاز بقا و جوشش دوباره است: «وَلا تَحسَبَنَّ الَّذینَ قُتِلوا فی سَبیلِ اللَّهِ أَمواتًا بَل أَحیاءٌ عِندَ رَبِّهِم یُرزَقونَ». رژیم ملعون صهیونیستی و حامیان آمریکایی آن، با محاسبات مادی و دنیوی خود، تصور کردند با زدن فرماندهِ این حرکت عظیم، می‌توانند به قول خودشان «ساختار فرماندهی و کنترل محور مقاومت را متلاشی کنند». اما خون این شهید عالی‌مقام، محاسبات آنان را نقش بر آب کرد.

الف) تبدیل رهبر به یک آرمان جهانی:

شهادت مظلومانه ایشان، نام و مرامشان را از یک «شخصیت ملی» به یک «نماد جهانی مقاومت در برابر ظلم» ارتقا داد. موج خروشان خشم و همدردی که سراسر جهان اسلام و حتی فراتر از آن را فراگرفت، نشان داد که دشمن در تحلیل خود از «قدرت نرم رهبری» دچار خطای راهبردی فاحشی شده است. این خون، میلیون‌ها انسان بی‌تفاوت را به صف مقاومت کشاند.

ب) افزایش انگیزه و انسجام در جبهه مقاومت:

در ادبیات جامعه‌شناسی سیاسی، شهادت رهبر یک جنبش، اگر آن جنبش دارای مبانی فکری مستحکم و ساختار‌های مردمی باشد، به «افزایش مشروعیت» و «رادیکالیزه شدن مسالمت‌آمیز اهداف» منجر می‌شود. تدبیر رهبر شهید در ایجاد ساختار‌های غیرشخصی و مبتنی بر ایمان، دقیقاً چنین نتیجه‌ای را رقم زد. جبهه مقاومت، امروز با انگیزه‌ای مضاعف و با شعار «انتقام سخت»، به مسیر خود ادامه می‌دهد.

پ) اثبات حقانیت راه:

شهادت رهبری که همواره از مظلومان دفاع می‌کرد و در برابر زیاده‌خواهی‌های استکبار ایستاده بود، سندی غیرقابل انکار بر حقانیت راه او و باطل بودن راه دشمنانش است. این شهادت، چهره واقعی مدعیان دروغین حقوق بشر و صلح را بیش از پیش برای جهانیان آشکار ساخت.

تداوم راه با قدرت مضاعف

رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله العظمی شهید سیدعلی حسینی خامنه‌ای، نمونه‌ای کامل از یک رهبر الهی در عصر مدرن بود. ایشان با ترکیب «ایمان عمیق» و «تدبیر عالی»، نه تنها یک نظام سیاسی را از خطرناک‌ترین گردنه‌های تاریخ عبور دادند، بلکه هندسه جدیدی از قدرت را در منطقه غرب آسیا پایه‌گذاری کردند که در آن، اراده ملت‌ها برتر از زر و زور و تزویر است. شهادت ایشان، اگرچه ضایعه‌ای جبران‌ناپذیر برای امت اسلامی است، اما به برکت همان تدبیر و دوراندیشی، به نقطه عطفی در تاریخ مقاومت بدل شد. خون پاک این شهید عزیز، درخت تناور مقاومت را آبیاری کرد و امروز، جهان شاهد آن است که این شجره طیبه، قوی‌تر و پربارتر از همیشه، در برابر توفان‌های دشمن ایستاده است. وعده الهی صادق است و پیروزی نهایی، آن‌گونه که آن عبد صالح خدا پیش‌بینی کرده بود، از آنِ جبهه مقاومت و مستضعفان جهان خواهد بود.

انتهای پیام/