ضرورت روایت صادقانه و هنرمندانه از حماسه شهدای جنگ تحمیلی سوم

مدیرکل دبیرخانه شورای عالی ترویج و توسعه فرهنگ ایثار و شهادت در گفت‌وگویی تفصیلی با خبرنگار نوید شاهد گفت: دشمن تلاش دارد این جنگ را «شکست مقاومت» روایت کند، در حالی که واقعیت ایستادگی مثال‌زدنی ملت ایران است؛ پس تبیین صحیح، جهادی در برابر عملیات روانی دشمن است.

کد خبر: ۶۱۸۳۴۱

شنبه - ۰۵ ارديبهشت ۱۴۰۵ / 1405 05 February

به گزارش خبرنگار نوید شاهد؛ احسان قاسمی در این مصاحبه از سه نقش کلیدی دبیرخانه  شورای عالی (سیاست‌گزاری، نظارت میدانی) سخن گفته و تأکید کرده است که روایت صحیح این جنگ، یک جهاد تبیین در برابر عملیات روانی دشمن است. وی با اشاره به جنایت موشکی «مدرسه شجره طیبه» میناب که به شهادت ۱۵۶ دانش‌آموز و مربی انجامید، آن را یک جنایت جنگی تمام‌عیار و عامل تبدیل میناب به «بهشت فرشته‌ها» و قطب فرهنگی مقاومت خوانده است. قاسمی همچنین از حضور های میدانی در استان، دیدار با 22 خانواده شاهد و ایثارگر، شرکت در مراسم اربعین شهدای میناب و رایزنی با استانداران و نمایندگان ولی فقیه به عنوان اقدامات عینی برای مستندسازی حماسه‌ها و مقابله با تحریف تاریخ یاد کرده است. او در پایان، پیام‌های خود را به سه گروه خانواده‌های شهدا، جوانان و نوجوانان، و فعالان فرهنگی و هنرمندان ارائه داده و بر ضرورت روایت صادقانه و هنرمندانه از حماسه شهدا تأکید کرده است.

چرا تبیین این جنگ برای افکار عمومی اهمیت دارد؟
این جنگ که «جنگ تحمیلی سوم» نام دارد و در ماه رمضان  1447 هجری قمری آغاز شد و یک جنگ تمام‌عیار ترکیبی بود. اهمیت تبیین آن از سه جهت حیاتی است: اول اینکه قائد شهید امت در روز اول جنگ به شهادت رسیدند و دشمن تصور فروپاشی نظام را داشت، اما با انسجام ملی منجر به شکست گشت. دوم اینکه حمله موشکی به «مدرسه شجره طیبه» میناب با شهادت ۱۵۶ دانش‌آموز و مربی، یک جنایت جنگی تمام‌عیار بود که چهره واقعی استکبار را نشان می‌دهد. سوم اینکه دشمن تلاش دارد این جنگ را «شکست مقاومت» روایت کند، در حالی که واقعیت ایستادگی مثال‌زدنی ملت ایران است؛ پس تبیین صحیح، جهادی در برابر عملیات روانی دشمن است.

دبیرخانه چه نقش و مسئولیتی در روایت صحیح این مقطع تاریخ دارد؟
از منظر مأموریت‌های دبیرخانه، سه حوزه اصلی قابل تعریف است: حوزه سیاست‌گذاری و فرهنگ‌سازی که وظیفه تدوین چارچوب روایت صحیح برای دستگاه‌های اجرایی را بر عهده دارد. حوزه هماهنگی و نظارت که از طریق برگزاری جلسات شوراهای ترویج و پیگیری بند «چ» ماده ۸۶ برنامه ششم (تخصیص ۲۰ درصد بودجه فرهنگی به فرهنگ ایثار و شهادت) دنبال می‌شود. و حوزه عملیات میدانی که حضور عینی در منازل شهدا، گلزارها و تشییع‌ها را برای مستندسازی و مقابله با تحریف تاریخ شامل می‌شود.

محورهای بیانیه‌های اخیر دبیرخانه چه بود؟
چهار بیانیه محوری صادر شد: بیانیه اول به مناسبت روز جهانی قدس و روز شهید، با محوریت گرامیداشت شهدای دفاع مقدس اول، دوم و سوم و تأکید بر پیوند مقاومت و ایثار. بیانیه دوم برای تسلیت مجدد شهادت قائد شهید امت و بیعت با آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای و تأکید بر استمرار اقتدار و انسجام اسلامی صادر شد. بیانیه سوم به مناسبت شهادت امیر سپهبد سید عبدالرحیم موسوی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و عضو شورای عالی ترویج و توسعه فرهنگ ایثار و شهادت، بود که بر تداوم راه مقاومت با خون شهدا تأکید داشت. بیانیه چهارم به مناسبت اربعین قائد شهید امت و شهدای مدرسه شجره طیبه میناب و سایر شهدای دفاع مقدس سوم و تاکید بر ضرورت وحدت ملی در برابر دشمنان.

شهادت رهبر چه تأثیری بر ملت و مقاومت گذاشت؟
شهادت رهبر فقید در نگاه اول ضایعه‌ای بزرگ بود، اما سه تأثیر کلیدی داشت: اول، انتقال بی‌درنگ و قانونی رهبری به آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای نشان داد نظام هیچ خلأ و تزلزلی ندارد و دشمن مأیوس شد. دوم، روحیه ملت ایران که با عزت و صلابت بیشتر در صحنه حاضر شد و حضور میلیونی مردم در بحبوحه حملات موشکی، نشان داد شهادت رهبر خون تازه‌ای در رگ‌های انقلاب جاری کرده است. سوم، ساختار مقاومت در منطقه با این انتقال هوشمندانه، همبستگی خود را حفظ کرد و دشمن نتوانست از خلأ فرضی بهره‌برداری کند.

اصلی‌ترین پیام فرهنگی و تربیتی حادثه میناب چیست؟
این حادثه چهار پیام عمیق دارد: پیام اول، ارزش شهادت است، زیرا این دانش‌آموزان که بسیاری نابالغ بودند، نشان دادند ایثار محدود به سن و جایگاه نیست. پیام دوم اینکه مدرسه سنگر مقاومت است، چون دشمن از تربیت نسل مقاوم می‌ترسد. پیام سوم وحدت امت در برابر جنایت است که خون شهدا بزرگ‌ترین عامل انسجام را نشان داد. پیام چهارم تبدیل میناب به «بهشت فرشته‌ها» و قطب فرهنگی مقاومت است، به‌گونه‌ای که گلزار این شهدا زیارتگاه عاشقان شده و مدرسه جدید شجره‌طیبه به پایگاه فرهنگی نسل‌های آینده بدل خواهد شد.

اهداف اصلی سفرهای میدانی اخیر چه بود؟
این سفرها به مدت چند روز و با طی مسیر بیش از ۳۱۰۰ کیلومتر در ۶ استان (اصفهان، یزد، کرمان، هرمزگان، فارس و قم) انجام شد و سه هدف داشت: اول، تکریم و دلجویی از 22 خانواده  شهدا و ایثارگران جنگ تحمیلی سوم به ویژه شهدای مدرسه شجره طیبه میناب. دوم، شرکت در مراسم اربعین شهدای میناب برای اعلام پیام فراموش‌نشدنی بودن خون شهدا. سوم، رایزنی راهبردی با استانداران و نمایندگان ولی فقیه برای ساماندهی امور ایثارگران و تقویت شوراهای استانی ترویج و توسعه فرهنگ ایثار و شهادت.

مهم‌ترین مشاهدات شما از دیدار با خانواده شهدا چه بود؟
چهار مشاهده مهم داشتیم: اول، صبر و استقامت مثال‌زدنی خانواده‌ها؛ با وجود عمق فاجعه، هیچ گلایه‌ای از نظام نداشتند و تنها مطالبه‌شان تداوم راه شهید و روایت صحیح برای نسل جوان بود. دوم، ایمان عمیق به وعده الهی؛ مادران و همسران شهدا با قلبی مطمئن، خون فرزندانشان را ضامن عزت کشور می‌دانستند. سوم، دغدغه فرهنگی و تربیتی؛ خانواده‌ها نگران فراموشی یا تحریف حماسه‌ها و خواستار مستندسازی فوری آن بودند. چهارم، قدردانی از حضور مسئولان؛ آنها این دیدارها را مایه دلگرمی و آرامش خود می‌دانستند.

بازدیدهای میدانی چه کمکی به برنامه‌ریزی می‌کند؟
این بازدیدها از سه جهت کمک می‌کنند: اول، شناسایی شکاف بین سیاست‌های کلان و نیازهای میدانی واقعی خانواده‌ها. دوم، اولویت‌بندی برنامه‌ها بر اساس فوریت‌های میدانی؛ مثلاً پس از فاجعه میناب، یکی از اولویت های دبیرخانه تبیین این حماسه در مدارس سراسر کشور شد.
سوم، ارزیابی عینی عملکرد دستگاه‌های اجرایی در حوزه فرهنگ ایثار و شهادت که مکمل گزارش‌های رسمی است.

مهم‌ترین چالش‌های روایت‌گری صحیح چیست؟
دو چالش اصلی داریم: اول، هجمه سنگین رسانه‌ای و عملیات روانی دشمن که برای عبور از آن باید جبهه روایت‌گری داخلی را با محتوای جذاب مثل فیلم، پویانمایی، پادکست و بازی برای نسل جدید تقویت کنیم. دوم، تحریف تدریجی تاریخ توسط جریان‌های معاند داخلی و خارجی که راه عبور از آن، مستندسازی دقیق و علمی حماسه‌ها با استفاده از اسناد دست اول و خاطرات خانواده‌ها و همرزمان شهدا است.

پیام پایانی شما به خانواده شهدا، جوانان و فعالان فرهنگی؟
به خانواده معظم شهدا می‌گویم خون عزیزانتان هیچگاه پایمال نمی‌شود و نامشان برای همیشه جاودان است و ما مدیون شما هستیم. به جوانان و نوجوانان می‌گویم امروز دشمن به جنگ هویت شما آمده؛ تنها راه مصونیت، شناخت شهداست. به سراغ وصیت‌نامه شهدا بروید، بسیاری از آنها هم‌سن شما بودند و دنیا را حیرت‌زده کردند؛ ایمان، بصیرت و عمل صالح رمز موفقیت شماست. به همکاران و فعالان فرهنگی، هنرمندان، معلمان و راویان می‌گویم امروز میدان نبرد، میدان روایت است. از قلم، دوربین، میکروفون و تریبون برای روایت صادقانه و هنرمندانه استفاده کنید. کوچکترین تلاش شما نزد خدا مقبول است و ما در دبیرخانه آماده هرگونه همکاری هستیم.

والسلام علی من اتبع الهدی، نصر من الله و فتح قریب.