مصاحبه با فرحناز فروغیان نویسنده کتاب «نابغه‌ای در اوج»

«نابغه‌ای در اوج» روایت مستند-داستانی از خلبانی که صدام شخصا دستور قتلش را داد

فرحناز فروغیان، نویسنده و پژوهشگر حوزه دفاع مقدس، در تازه ترین اثر خود با عنوان «نابغه‌ای در اوج» به سراغ زندگی و رشادت شهید خلبان سرلشکر سید علی اقبالی دوگاهه رفته است؛ خلبانی نابغه که جوان‌ترین استاد خلبان جنگنده شکاری در نیروی هوایی ارتش بود و اساتید پرواز آمریکایی به او لقب «سلطان پرواز» را داده بودند. جت جنگنده شهید خلبان اقبالی دوگاهه در ابتدای جنگ در یک عملیات هوایی برون مرزی در حوالی پایگاه هوایی کرکوک عراق مورد اصابت موشک قرار گرفت و با چتر نجات هواپیما را ترک کرد. ایشان چون نقش موثری در بمباران نیروگاههای عراق داشت، صدام حسین شخصا دستور شهادت وی را صادر کرد و پیکر مطهر ایشان به دو ماشین بسته شد و به دو نیمه تقسیم شد. با این حال، تا 21 سال از سرگذشت ایشان اطلاعات دقیقی در دسترس نبود تا اینکه در سال 1381 نحوه شهادت ایشان محرز شد.

کد خبر: ۶۱۰۸۹۶

دوشنبه - ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ / 1404 13 November

به گزارش نوید شاهد، این کتاب حاصل تحقیقات نویسنده، مصاحبه با خانواده و نزدیکان شهید و فضاسازی داستانی است تا نسل امروز با زندگی این قهرمان  ارتباط برقرار کند و با ویژگی‌های انسانی و رشادت‌های او آشنا شود.
فرحناز فروغیان، اهل خوزستان، نویسندگی حرفه ای را از سال 1384 آغاز کرد. او دوران کودکی خود را در زمان جنگ گذراند و بمباران، آوارگی و تجربه زندگی در شرایط سخت جنگی را از نزدیک لمس کرد. این تجربه‌ها نقش مهمی در مسیر حرفه‌ای  او داشت و سبب شد نوشتن برای شهدا و روایت زندگی آنان بخشی از هویت او شود. فروغیان تا کنون بیش از بیست کتاب در حوزه دفاع مقدس، رمان و ادبیات کودک منتشر کرده است و بسیاری از آثارش  در نمایشگاه کتاب تهران به عنوان کتاب برتر انتخاب شده‌اند.
آغاز پروژه نوشتن «نابغه‌ای در اوج» زمانی رقم خورد که فروغیان برای کنگره شهدای استان گیلان می‌نوشت و با معرفی بنیاد شهید استان، به خانواده شهید اقبالی معرفی شد. او در این باره می‌گوید: «زمانی که با همسر شهید مصاحبه کردم، حال روحی مناسبی نداشتند و گفتند بازگشت به خاطرات، رنج گذشته را زنده می‌کند و نمی‌توانند ادامه دهند. زندگی کوتاه اما عاشقانه ایشان، تنها چهار یا پنج سال، برای همسرشان بسیار عمیق و فراموش نشدنی بود.»

شهید سید علی اقبالی دوگاهه که برای ادامه تحصیل به آمریکا اعزام شده بود در سن بیست و پنج سالگی استاد تمام خلبانی شد. وی باآغاز جنگ تحمیلی، همسر جوان و کودک خردسال خود را ترک کرد تا از خاک وطن دفاع کند؛ تصمیمی که به گفته نویسنده « اوج شجاعت، تعهد و انسانیت او بود.» در یکی از مهم‌ترین ماموریت‌های شهید با عنوان «حماسه 140»که شامل بمباران زیرساخت‌های عراق بود، هواپیمای او مورد اصابت قرار گرفت و چتر نجات خود را باز کرد، اما در خاک دشمن فرود آمد و اسیر شد. اهمیت شهید برای رژیم بعث به اندازه‌ای بودکه صدام شخصا دستور شهادت ایشان را صادر کرد و خبر شهادتش تا سالها مخفی ماند.
پیکر مطهر شهید به شکلی فجیع به دو نیم تقسیم شد و در دو مزار متفاوت دفن گردید.  تنها نشانه شناسایی، پلاتین دست او بود که در زمان شکستگی دست هنگام فوتبال، پزشکان در دست وی کار گذاشته بودند و خانواده با همین پلاتین، پیکر مطهر او را در سال 1381 شناسایی کردند. فروغیان تاکید می‌کند: «این جزئیات بخشی از واقعیت تلخ و مظلومیت شهید را نشان می‌دهد که هرگز نباید فراموش شود.»
چالش دیگر نویسنده، محدود بودن منابع مکتوب بود. تنها منبع رسمی، ماهنامه نشر شاهد بود که همسر شهید سالها پیش یکبار با آن مصاحبه کرده بود. اطلاعات پراکنده خانواده و دوستان، پایه اصلی روایت را تشکیل داد. فروغیان برای حفظ صحت و وفاداری به واقعیت، کتاب را به شکل مستند-داستانی نوشت و در آن از فضاسازی و دیالوگ نویسی بهره برد تا مخاطب بتواند در دل ماجرا حضور یابد.
او هدف اصلی از این سبک روایت را ایجاد همزاد پنداری مخاطب با شهید می‌داند: «جرئیات رفتار شهید با خانواده، دوستان و همرزمانش را در دل داستان آوردم تا شخصیت او از طریق کنش‌ها و تصمیماتش شناخته شود و نه صرفا با تعریف های مستقیم، زیرا این روش باعث می شود جوانان امروز با متن ارتباط برقرار کنند و از زندگی شهید الهام بگیرند.»
فروغیان پیش از این کتاب، آثار متعدد دیگری در حوزه دفاع مقدس منتشر کرده است؛ از جمله «از شوش تا هامبورگ»، «فاتح گمنام بدر»، «آبروی هر دو جهانم حسن»، «وقتی بیست ساله بودم»، «آن سوی تپه‌ها»، «چهل سال دلدادگی»، «راز سایه‌ها»، «علمدار کرخه»، « از دریا کنار تا اروند کنار»، «دیده بان همیشه بیدار»، «مرزهای فراموشی»، «قصه‌های محسن قهرمان ما»، «پرنده‌ای در اوج»، «آخرین روز تابستان»، «گود رهایی» و «عاشقی بورسیه نمی‌خواهد».
او همچنین کتاب‌هایی در حوزه رمان و کودک نوشته و دوره‌های آموزشی نویسندگی برگزار کرده است، تربیت بیش از هزار هنرجو که برای نوشتن آثار شهدا آماده شده‌اند، نمونه‌ای از تاثیر او در ادبیات دفاع مقدس است.
به گفته نویسنده، «نابغه‌ای در اوج» نه تنها روایت رشادت‌های یک خلبان جوان است، بلکه بازنمایی عشق، مظلومیت و دلیری خانواده شهید نیز هست. او معتقد است که نگارش چنین آثاری مسئولیتی ملی و اخلاقی است: «ما مدیون شهدا هستیم و نباید اجازه دهیم نامشان فراموش شود. نویسندگان باید روایت درست و اثرگذار شهدا را به نسل امروز منتقل کنند. این کتاب یادآوری راه و رشادت جوانی است که در اوج نبوغ، جان خود را فدای ایران کرد.»
کتاب با زبانی مستند-داستانی، تصویر ملموس و زنده‌ای از زندگی شهید ارائه می‌دهد؛ از تربیت اخلاقی، عشق به خانواده، وفاداری به همکاران و همرزمان تا رشادت در ماموریت‌ها و مواجهه با اسارت و شهادت که فرحناز فروغیان با وفاداری به واقعیت، همزمان فضاسازی و دیالوگ پردازی کرده تا اثر برای خواننده امروز، به ویژه نسل جوان، جذاب و قابل درک باشد.

انتهای گزارش/ م