گفتگوی نوید شاهد با داریوش یاری کارگردان شور عاشقی:

چراغِ اول حمایت از «شور عاشقی» را بنیاد شهید روشن کرد/ صدای حقیقت در میانه جنگ روایت ها

نوید شاهد: فیلم سینمایی «شور عاشقی» به نویسندگی و کارگردانی داریوش یاری، حرکت کاروان اسرای کربلا از کوفه تا شام را روایت می‌کند، در اکران‌های سینمایی و مردمی خود در دو ماه محرم و صفر بیش از ۱۰۰ هزار مخاطب را میزبانی کرد. «شور عاشقی» تاکنون تجربه فروش ۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومانی در حدود ۲۸۰۰ سانس را داشته که ۲ میلیارد تومان آن از مسیر سینماها و ۶۰۰ میلیون تومان آن در اکران‌های مردمی آن به دست آمده است. فیلم سینمایی «شور عاشقی» همچنان روی پرده سینماهاست و علاقه‌مندان به ژانر تاریخی و مذهبی می‌توانند تماشاگر آن باشند. به همین بهانه با داریوش یاری نویسنده و کارگردان این فیلم ارزشمند تاریخی به گفتگو نشسته ایم:

کد خبر: ۵۷۵۲۹۳

يکشنبه - ۱۸ شهريور ۱۴۰۳ / 1403 18 June

درآمد:

«شور عاشقی» اولین روایت سینمای ایران از کاروان اسرای کربلا است، قصه زنی به نام سلما، برخاسته از دل اسرای کربلا که با پیام رسانی در منازل پیش روی آنها، می خواهد صدای حقیقت باشد و اجازه ندهد حق و باطل و جلاد و شهید در تاریخ جا به جا شده و امر مشتبه شود. در حقیقت زمانی که سلما متوجه می شود همسرش عبدالرحمن به دلیل علاقه ی بسیاری که به او دارد، از قافله حسین (ع) خود را عقب کشیده و امام زمان خود را تنها گذاشته، خود را به قافله اسرا رسانده و با حرکتی جلوتر از حرکت کاروان اسرا، سعی در روشنگری اذهان مردمی که قرار است فریب سخنان دشمن را با روایتی کذب و دروغ از ماجرای عاشورا بخورند، دارد؛ حرکتی که در این میان همسر او عبدالرحمان نیز طاقت نیاورده و تا رسیدن به درجه شهادت، همراه سلما می شود.

به انتقام نیازی نیست؛ طلب مهر می باید...

شخصیت اصلی فیلم خیالی است، نه تاریخی و نه از اسرای کاروان، «سلما» زنی است در حال تلاش برای رسیدن به دلِ کاروان و دریافت ماموریت خود از بانوی کربلا حضرت زینب(س).  البته هر چند شخصیت اصلی فیلم، خیالی است اما با کمی تامل در تاریخ در می یابیم، زنان و مردان بسیاری مانند سلما بودند و حب و عشق امام علی (ع) و فرزندانش را در دل داشتند اما معاویه نه تنها به آنها اجازه ابراز این علاقه را نمی داد، بلکه به دستور او، اصحاب باید به اجبار در منابر و مساجد به خصوص هنگام اقامه نماز، آن حضرت را لعن و نفرین می کردند. از بارزترین شخصیت ها که هرگز تن به چنین فعل شنیعی نداد «حجر ابن عدی» بود که به دست معاویه و حتی شمر ابن ذوالجوشن، به فجیع ترین حالت ممکن به قتل رسید و مُثله شد و یکی از بازماندگان او به قصد خونخواهی در پی انتقام برآمد که اتفاقا این حرکت به قیام حسین ابن علی (ع) و حرکت ایشان با سوی کوفه گره خورد.

در واقع هدف اولیه و اصلی بازماندگان حجربن عدی همراهی با قیام سیدالشهدا(ع) نبود، بلکه مهم، انتقام از قاتلان پدرشان بود اما در طول این مسیر می بینیم که با وقوع ماجراها و اتفاقاتی، هدف این افراد دچار تغییر و تحول می شود و آنها به این نتیجه می رسند، آنچه اسلام نیاز دارد، انتقام نیست بلکه زنده نگاه داشتن فرهنگ عاشورا و پیام های آن است که البته حرکت هایی مانند قیام مختار و توابین، گویای همین مطلب و بی نتیجه ماندن بحث انتقام است.

در حقیقت آنچه نتیجه داد، حرکتی بود که امام سجاد(ع) و به دنبال ایشان، امام محمد باقر(ع) با نمود ظاهری گریستن بر حسین (ع) و اصحاب ایشان و زیارتش در اربعین بنیان نهادند اما در باطن ایجاد و بنیان گذاری فرهنگی بر پایه محبت آن حضرت با رویکرد ایستادن کنار مظلوم و قیام در برابر ظالم به صورتی کاملا هوشمندانه بود که به پیروان ایشان انتقال یافت.

در این فیلم نیز تلاش شده است همین رویکرد توسط بانوی دو عالم، حضرت زینب (س) به شخصیت اصلی فیلم سلما، تفهیم شود تا او بتواند این رسالت ایجاد حب و محبت را به سرانجام برساند.

حریف جنگ روایت ها، تلفن همراه نیست

نگاه اصلی فیلم و برآیند آن، این است که می خواهد در میان جنگ روایت ها از پسِ مشعل هدایت و از پسِ ولی شناسی، صدای حقیقت باشد؛ همان طور که در این فیلم، سلما زمانی می تواند انعکاس صدای حقیقت باشد که گوش جان به فرامین حضرت زینب (س) سپرده و تابع محض ایشان است. بنابراین انسان جاهل چگونه می تواند منادی حق باشد در حالی که در جهل فرو رفته. باید توجه داشت حتی اگر بدون مشعل هدایت، ادعای حق کنی، صدایت گم می شود. لذا در جنگ روایت ها باید بکوشیم، حق را پیدا کرده و پیروز میدان باشیم به خصوص در این دوره وانفسا که امروز گوشی خود را باز کرده و روایتی می شنویم و آن را حقیقت فرض می کنیم و فردا صبح که از خواب بیدار می شویم، دوباره روایتی دیگر یا حتی متناقض را از حرف دیروز می بینیم و می شنویم. سلما نیز در این میانه می کوشد تا با دریافت فرامین صحیح از عقیله ی بنی هاشم، راوی حقیقت بوده و با افشاگری های خود اجازه نمی دهد تا جای جلاد و شهید عوض شود.

اولین چراغ سبز بنیاد شهید در همهمه ی تاریکی ها

حدود پنج سال در تلاش و جستجو بودم تا بتوانم با جلب نظر مسئولان مربوطه، ساخت فیلم را شروع کنم. اما متاسفانه همکاری لازم انجام نمی شد. مدیران ادار کل امور هنری بنیاد شهید و امور ایثارگران، موافقت خود را در کمتر از دو هفته اعلام کردند و بدین ترتیب بنیاد شهید اولین چراغ سبز را در اردیبهشت سال ۱۴۰۲ روشن کرد اما همچنان حمایت کافی برای ساخت فیلم در اختیار نبود تا اینکه بنیاد سینمایی فارابی اعلام کرد، می خواهد  در کنار این فیلم باشد و به این ترتیب با حمایت های مذکور توانستیم تا پایان مهرماه سال گذشته، کار پیش تولید، تولید و در نهایت فیلمبرداری را به پایان برسانیم و خوشبختانه این اثر توانست با معرفی «شهره موسوی» به عنوان بهترین بازیگر نقش اول زن و پیام احمدی نیا بهترین بازیگر نقش مکمل، عنوان بهترین فیلم را در بخش بین الادیان جشنواره فجر از آن خود کند.

بی مهری های مسئولان دست به عصا

مشکلات و سختی های راه در این مسیر کم نبود اعم از اینکه به طور مثال برخی از صفحات پربازدید مجازی برای تبلیغ فیلم همکاری لازم را نمی کردند و بهانه های مختلفی می آوردند. از سوی دیگر ساخت چنین اثرات تاریخی، به دلیل تفاوت زیرساخت ها با فیلم های جتماعی، بسیار دشوارتر است. برای مثال لوکیشن های فیلم در دل کویر و مناطق دور افتاده مانند بیابان های یزد و طبس و بدون دکور ساخته شد و اگر ما می خواستیم به عنوان مثال بخش بسیار کوچکی از شهر کوفه را بازسازی کنیم، برای همان قسمت کوچک باید حدودا هزینه ای هشت برابری با بودجه فیلم، صرف کنیم.

همچنین برای ساخت فیلم هایی از این دست، به طور معمول مدیران فرهنگی ترس و وسواس خاصی دارند که مبادا کوچکترین خللی در بحث روایت های تاریخی مرتبط با ماجرای عاشورا و کاروان آل الله پیش بیاید لذا در این زمینه کاملا دست به عصا پیش رفته و بعضا اعتماد کردن به فیلمساز کمی سخت بوده و بیرون آمدن از لاک احتیاط برای مدیران دشوار است که امید داریم این مساله گره گشایی شده تا فیلمسازان بتوانند با دست بازتری، آثار مفید و در خور توجه برای آحاد مردم به ویژه جوانان تولید کنند تا شاید بتوان در این مساله قهر و کشمکش نسل جوان با فرهنگ عاشورایی و معضلاتی که امروز در این بستر می بینیم، چراغ امیدی روشن کنیم. بنابراین حل مساله ذکر شده می تواند کمک کرده و حرف تازه ای را در پرتو حقیقت بتوان زد که به مزاج مخاطب خوش بیاید.

با رو سفیدی در اکران، قربانی تله پر فروشی نشدیم

در زمینه اکران هر چند رو سفید شدیم اما متاسفانه گله هایی از جمله اختصاص ساعت های نامناسب برای پخش این فیلم بر دل سنگینی می کند که انتظار همکاری بیشتری برای نمایش این دست آثار می رود.   اکران سیار با همکاری موسسه بهمن سبز که هوشمندانه فیلم را در دل مردم در روستاها، هیئت ها، مساجد و اماکن دیگر برد، باعث شد این اثر که در قالب و نگاه تاریخی، حرف امروز را می زند، به خوبی دیده شود. هر چند متاسفانه امروز ملاک ارزشمندی یک فیلم، پر فروش بودن آن شده، اما نباید فراموش کرد ‌که فیلم، یک اثر هنری است و نباید صرفا مادی به آن نگاه کرد؛ فیلم باید حرفی برای گفتن داشته باشد و بتواند روی مخاطب تاثیر مثبتی بر جای بگذارد، لذا در این زمینه از سوی پخش ما با بی مهری هایی مواجه شدیم که البته همانطور که اشاره کردم، موسسه بهمن سبز در این میان پا به میدان گذاشت و اجازه نداد این اثر قربانی دیدگاه فروش بیشتر، نشان ارزش بیشتر شود.

حرف نو زدن سنگ خوردن می خواهد؛ از لعن و نفرین نترسیم

در این راه باید مانند سلما، کاراکتر فیلم، سنگ به پیشانی خورد و سختی کشید تا بتوان به سر منزل مقصود رسید و حقیقت عاشورا و قیام حسین (ع) را به گوش مردم رساند. بنابراین جا دارد مسئولان با اعتماد بیشتر به تولید کننده چنین اثرهایی و بیرون آمدن از لاک محافظه کاری و نترسیدن از سنگ به پیشانی خوردن و حتی لعن و نفرین، بسترساز ساخت و تولید آثاری با مضمون حقیقی واقعه عاشورا و ماجراهای پس از آن و البته مطابق با سلیقه مخاطب امروزی، در اشکال و زوایای مختلف شده و اجازه بدهند حرفی نو زده شود.

انتهای گزارش

فیلم سینمایی «شور عاشقی» همچنان روی پرده سینما هاست و علاقه‌مندان به ژانر تاریخی و مذهبی می‌توانند تماشاگر آن باشند. همچنین فعالان فرهنگی برای نمایش این فیلم عاشورایی در مساجد، حسینیه‌ها، سالن‌های شهر، حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها می‌توانند به نشانی اینترنتی ekranmardomi.ir/movie/love-passion مراجعه کنند یا با شماره ۰۲۱۴۲۷۹۵۰۵۰ تماس بگیرند.