روز شمار جنگ تحمیلی از شروع تا پذیرش قطعنامه 598 / سال1366

نویدشاهد- جنگ تحمیلی رژیم بعث علیه ایران سی و یکم شهریورماه سال 1359 آغاز شد. روزشمار جنگ تحمیلی در کتاب «روزشمار جنگ تحمیلی عراق با جمهوری اسلامی ایران» که وقایع و اتفاقات از زمان شروع جنگ در تاریخ1359/6/31 تا اتمام جنگ در تاریخ 1367/4/27 در برمی‌گیرد، ثبت شده است. در هفته مقدس به صورت روزشمار اتفاقات هر سال را مرور می کنیم. این گزارش به روزشمار سال 1366 اختصاص دارد.

کد خبر: ۵۱۷۱۱۶

چهارشنبه - ۰۷ مهر ۱۴۰۰ / 1400 07 July

گزارش اول روز شمار مربوط به سال 1359 است که می توانید با کلیک اینجا روزشمار وقایع، اتفاقات و عملیاتها را مشاهده کنید. گزارش دوم به روزشمار سال 1360 ، گزارش سوم به روزشمار سال 1361، گزارش چهارم به روزشمار سال 1362، گزارش پنجم به روزشمار سال1363، گزارش ششم به روزشمار سال 1364 و گزارش هفتم به روزشمار سال 1365 اختصاص دارد. در این گزارش به روزشمار سال 1366 پرداخته ایم.

سال1366

18/1/1366
عمليات متوسط كربلای8 18/1/66 در منطقه عمومي بصره شلمچه-كانال ماهي به فرماندهی سپاه يا صاحب الزمان(عج).

20/1/1366
عمليات محدود كربلای 9 20/1/66 در منطقه عمومی كرمانشاه قصرشيرين-ارتفاع باباهادی به فرماندهی ارتش.

25/1/1366
-عمليات گسترده كربلای 10 25/1/66 در منطقه عمومی سليمانيه ماووت به فرماندهی سپاه يا صاحب‌الزمان ادركنی عملیات کربلای ۱۰، در حالیکه هنوز بیشتر توان سپاه در جبهه جنوب متمرکز بود، ‏اولین تلاش بزرگ ایران برای کشاندن جنگ به جبهه شمالغرب در سال ۶۶ در مناطق شمال سلیمانیه عراق آغاز شد. ‏تعجیل در اجرای این عملیات چنان زیاد بود که نبرد با نیروی اندکی آغاز شد و لشکرها همین‌طور که از جنوب سر می‏‌رسیدند بی مقدمه به میدان نبرد گسیل می‏‌شدند. ‏
هدف عملیات این بود که مناطق شمال استان سلیمانیه عراق از شهر چوارتا تا شهر ماووت تصرف شده و یک جبهه وسیع در این منطقه گشوده شود. ‏در اینجا فاصله خطوط ایران و عراق چنان از هم زیاد بود که طرفین به زحمت واضع یکدیگر را با توپخانه های دور برد زیر آتش داشتند و طی کردن این فاصله و تصرف مواضع دشمن در منطقه یاد شده کمک زیادی به ادامه پیشروی به سمت شهر سلیمانیه می‏‌نمود. ‏
همچنین در این عملیات، ‏تعداد زیادی از نیروهای اتحادیه میهنی کردستان عراق حضور داشتند که بی وقفه به عقبه نیروهای عراقی در منطقه یورش برده و آنها را سر در گم می‌‏نمودند. ‏
با همه اینها، ‏عدم هماهنگی بین واحدهای عمل کننده و نبود امکانات و جاده های تدارکاتی مناسب و خستگی نیروها باعث شد تا بسیاری از اهداف عملیات تحقق نیابد. ‏هرچند ۲۵۰ کیلومتر مربع از خاک عراق تصرف شد و فاصله بین مواضع دو طرف به حداقل رسید که برای عملیات‌های آینده مفید بود. ‏

-عمليات نامنظم فتح 5 25/1/66 در منطقه عمومی سليمانيه شقلاوه به فرماندهی سپاه.
-عمليات محدود نصر1 25/1/66 در منطقه عمومی سليمانيه ماووت-ارتفاع چنگاوي به فرماندهی سپاه.

14/2/1366
بیانیه شورای امنیت که استفاده مکرر از سلاح‌‏های شیمیایی و طولانی شدن جنگ را محکوم می‏‌ساخت، منتشر گردید. در این بیانیه از گسترش خطرناک جنگ ابراز نگرانی شده است.

18/2/1366
گزارش گروه کارشناسان سازمان ملل متحد دایر بر استفاده مکرر از سلاح‌‏های شیمیایی توسط عراق منتشر شد.

19/2/1366
عمليات محدود انصارالحسين 19/2/66 در منطقه عمومی بصره هورالهويزه-جزيره مجنون به فرماندهی سپاه.

25/2/1366
انتشار بیانیه شورای امنیت درباره اظهار نگرانی از استفاده ارتش عراق از سلا‌ح‌‏های شیمیایی بر ضد نظامیان و غیر نظامیان ایرانی.

27/2/1366
حمله اشتباهی جنگند‏ه‏‌های عراقی به ناو آمریکایی استارک، در خلیج فارس، که هلاکت ۳۷ آمریکایی و پوزش رسمی عراق را به دنبال داشت.

8/3/1366
تعطیل شدن سفارت انگلستان در تهران و تقلیل دیپلمات‌‏های ایرانی در انگلستان به یک نفر، به دستور دولت انگلیس، همزمان با کمک‌‏های تسلیحاتی این کشور به عراق که به «عراق گیت» معروف شد.

13/3/1366
عمليات محدود نصر2 13/3/66 در منطقه عمومي ايلام ميمك به فرماندهی ارتش.

27/3/1366
عمليات محدود نصر3 27/3/66 در منطقه عمومي ايلام دهلران به فرماندهی ارتش.
عمليات نامنظم فتح 6 27/3/66 در منطقه عمومي اربيل اربيل به فرماندهی سپاه.

31/3/1366
عمليات متوسط نصر 4 31/3/66 در منطقه عمومی سليمانيه ماووت به فرماندهی سپاه.

3/4/1366
عمليات محدود نصر 5 3/4/66 در منطقه عمومی سليمانيه قلعه ديزه-ارتفاع دوپازا به  فرماندهی سپاه.

5/4/1366
عمليات نامنظم فتح 7 5/4/66 در منطقه عمومي سليمانيه حلبچه به فرماندهی سپاه.

8/4/1366
عراق منطقه سردشت را بمباران شیمیایی کرد.

26/4/1366
قطع رابطه سیاسی فرانسه با جمهوری اسلامی ایران، در پی سال‌ها حمایت‌‏های مالی و نظامی از عراق.

28/4/1366
عمليات نامنظم فتح 8 28/4/66 در منطقه عمومي اربيل اتروس به فرماندهی سپاه.

29/4/1366
تصویب قطعنامه ۵۹۸، در جلسه ۲۵۷۰ شورای امنیت سازمان ملل متحد، در پی نزدیک شدن رزمندگان جمهوری اسلامی ایران به بندر بصره عراق؛ موارد اصلی این قطعنامه ۱۰ ماد‏های عبارت است از؛
۱) اظهار تأسف از بمباران مراکز غیر نظامی و نگرانی از ادامه جنگ و گسترش آن
۲) درخواست آتش بس فوری و اعزام هیئت ناظر سازمان ملل متحد به منطقه جنگی
۳) عقب نشینی طرفین
۴) آزادی اسرای طرفین
۵) همکاری طرفین با دبیر کل سازمان ملل متحد
۶) بررسی درباره آغازگر جنگ و میزان خسارت آن؛ ۲ روز بعد عراق ـ که توان ادامه جنگ را نداشت ـ قطعنامه را پذیرفت.

10/5/1366
-عمليات محدود نصر6 10/5/66 در منطقه عمومی ايلام ارتفاع ميمك به فرماندهی ارتش.

12/5/1366
عمليات نامنظم فتح 9 12/5/66 در منطقه عمومي سليمانيه خورمال به فرماندهی سپاه.

13/5/1366
عمليات نامنظم 13/5/66 در منطقه عمومي سليمانيه خورمال به فرماندهی سپاه.

14/5/1366
عمليات متوسط نصر 7 14/5/66 در منطقه عمومي سليمانيه ارتفاع دوپازا به فرماندهی سپاه يافاطمه‌ الزهرا(س).

15/5/1366
شهادت سرلشکر خلبان عباس بابایی، در منطقه عملیاتی سردشت، پس از ۶۰ ماه مأموریت جنگی.

18/5/1366
عمليات نامنظم فتح 9 18/5/66 در منطقه عمومي سليمانيه خورمال به فرماندهی سپاه.

23/5/1366
عراق رسماً قطعنامه 598 را پذیرفت و آمادگی خود را در جهت همکاری با دبیرکل و شورای امنیت در اجرای آن اعلام نمود. متن این قطعنامه کمه براساس آن بین ایران و عراق آتش بس برقرار شد، در ضمیمه این روزشمار آمده است.

30/5/1366
عمليات نامنظم 30/5/66 در منطقه عمومی سليمانيه خورمال به فرماندهی سپاه.

9/6/1366
عمليات نامنظم 9/6/66 در منطقه عمومي اربيل اربيل به فرماندهی سپاه.

12/6/1366
عمليات نامنظم 12/6/66 در منطقه عمومي اربيل اربيل به فرماندهی سپاه.

13/6/1366
عمليات نامنظم فتح 10 13/6/66 در منطقه عمومي اربيل اربيل به فرماندهی سپاه.

15/6/1366
عمليات نامنظم فتح 10 15/6/66 در منطقه عمومي سليمانيه سليمانيه به فرماندهی سپاه.

18/6/1366
حمله هوایی ارتش عراق به شهرها و تأسیسات نفتی ایران و نفتکش‏‌های خلیج فارس، به بهانه واهی دفاع از کویت در برابر جمهوری اسلامی ایران.

20/6/1366
دبیرکل از تهران و بغداد بازدید کرد و طرح اجرایی خود درمورد قطعنامه 598 را به هر دو طرف عرضه داشت.

30/6/1366
حمله ۶ فروند بالگرد آمریکایی به کشتی کوچک تجاری ایران اجر به بهانه مین گذاری ایران در خلیج فارس.

31/6/1366
-دبیرکل با رئیس جمهوری اسلامی ایران، حضرت آیت الله خامنه‏ ای در نیویورک ملاقات نمود و در مورد بند‏های معینی از قطعنامه 598 گفت‏وگو  کردند. دبیرکل و دستیارانش همچنین با معاون وزارت امور خارجه ایران گفت‏وگو  کردند.
-سخنرانی آیت الله خامنه‏‌ای، ‏رئیس جمهور وقت، در مجمع عمومی سازمان ملل متحد، درباره نگرش اسلام به انسان و جامعه و تشریح حقانیت جمهوری اسلامی ایران در جنگ  و ضرورت تنبیه متجاوز.

4/7/1366
دبیرکل با وزرای خارجه پنج کشور عضو دائم شورای امنیت ملاقات کرد. آنها پشتیبانی خود را از رئوس اجرای طرح اعلام کردند.

6/7/1366
دبیر کل با طارق عزیز، وزیر امور خارجه عراق، در نیویورک ملاقات کرد.

7/7/1366
دبیرکل با مدیر کل امور بین المللی وزارت امور خارجه ایران در نیویورک ملاقات کرد.

15/7/1366
اعلام حمایت کویت از عراق در جنگ با ایران و تأیید اقدامات آمریکا بر ضد ایران، در سخنان سفیر کویت در آمریکا.

16/7/1366
عراق منطقه سومار را بمباران شیمیایی کرد.

17/7/1366
دبیرکل با پنج عضو دائم شورای امنیت در خصوص اجرای قطعنامه 598 گفت‏وگو نمود.

23/7/1366
دبیر کل طرح اجرایی خود را به وزرای خارجه جمهوری اسلامی ایران و عراق تسلیم کرد.

27/7/1366
حمله ۴ ناوشکن آمریکایی به جزیره رستم (و پایانه نفتی رشادت) و میدان نفتی رسالت، در خلیج فارس، که به نابودی این تأسیسات انجامید؛ این یورش وحشیانه به بهانه تلافی حمله به کشتی نفت کش کویتی، با پرچم آمریکا، صورت گرفت.

15/8/1366
دبیرکل در ملاقات با اعضای دائم شورای امنیت آنان را از مواضع ایران و عراق درمورد طرح اجرایی آگاه ساخت.

17/8/1366
آغاز اجلاس چهار روزه سران عرب، در امان، که جمهوری اسلامی ایران را به علت اشغال عراق محکوم کرد و از دولت عربستان سعودی برای ایجاد فضای مناسب برای انجام مناسک حج پشتیبانی و از امنیت کویت نیز حمایت کرد.

19/8/1366
عمليات متوسط نصر 8 29/8/66 در منطقه عمومي سليمانيه ماووت-ارتفاع گرده‌رش به فرماندهی سپاه يا محمدبن عبدالله(ص).

11/9/1366
دبیرکل در نیویورک با هیأت ایرانی به سرپرستی معاون امور بین المللی وزارت امور خارجه ملاقات کرد.

17/9/1366
دبیرکل در نیویورک با هیأت عراقی به سرپرستی وزیر امور خارجه آن کشور ملاقات کرد.

19/9/1366
دبیرکل نتایج مذاکرات با هیأت‌‏های ایرانی و عراقی را به شورای امنیت گزارش داد. وی گفت که انگیزه تازه‏ای از سوی شورا مورد نیاز است.

23/9/1366
به دنبال مشورت‏های لازم با شورای امنیت، رئیس شورا طی بیانیه‏ای قطعنامه 598 را تنها مبنای دسترسی به حل جامع، عادلانه، شرافتمندانه و پایدار منازعه خواند.

14/10/1366
دبیرکل با نمایندگان دائم ایران و عراق در نیویورک ملاقات و مذاکره کرد. وی به طرفین اطلاع داد که احساس می‌‏کند که دور جدید مذاکرات نمی تواند تضمینی داشته باشد مگر این که از سوی طرفین تضمین شود که این قبیل مشورت
ها به پیشرفت واقعی منجر شود.

25/10/1366
عمليات گسترده بيت‌المقدس 2 25/10/66 در منطقه عمومي سليمانيه ماووت به فرماندهی سپاه يازهرا(س) عملیات بیت المقدس ۲، این عملیات بزرگ با هدف تسلط بر ارتفاعات حد فاصل غرب شهر ماووت تا شمال شهر سلیمانیه اجرا گردید که در صورت موفقیت ضمن تهدید جدی شهر سلیمانیه، ‏احتمالاً منجر به سقوط شهر قلعه دیزه هم می‏ گردید. ‏اما با وجود برنامه ریزی و نیروی بزرگی که برای این عملیات بسیج شده بود بارش سنگین برف و سرمای شدید باعث شد تا تنها بخشی از اهداف عملیات تامین شده و نیروهای ایران امکان گسترش به عمق مواضع عراق را پیدا نکنند. ‏با انجام این عملیات بر حساسیت عراق نسبت به منطقه شمال سلیمانیه افزوده شد چون در چند ماه اخیر رزمندگان ایران از این سمت قدم به قدم به شهر سلیمانیه نزدیک شده بودند. ‏

29/10/1366
دبیرکل چندمین بار با نمایندگان دائم ایران و عراق در خصوص نحوه اجرای قطعنامه 598 ملاقات و مذاکره نمود.

9/11/1366
دبیرکل شورای امنیت را از تلاش‏های خود آگاه ساخت.

12/11/1366
دبیرکل به شورای امنیت اطلاع داد که تصمیم به ادامه تلاش‏ها و تماس‏ها با هر دو طرف دارد.

5/12/1366
دبیرکل با نمایندگان دو کشور در مورد اجرای قطعنامه 598 گفت‏وگو  کرد.

8/12/1366
بمباران پالایشگاه شهر ری، به وسیله هواپیما‏های عراقی.

10/12/1366
نخستین حمله موشکی عراق به تهران.

11/12/1366
دبیرکل پنج بار با سرپرست نمایندگان دائم جمهوری اسلامی ایران و دوبار با نماینده دائم عراق در نیویورک ملاقات و گفت‏وگو  کرد.

23/12/1366
-عمليات گسترده والفجر 10 23/12/66 در منطقه عمومي سليمانيه حلبچه به فرماندهی سپاه يارسول‌الله(ص) عملیات والفجر 10: عملیات در شمال خرمال و جنوب حلبچه در واقع دو بخش عملیات اصلی ایران بود که برای پیام دهی به نظام بین الملل والفجر ۱۰ نامیده شد. ‏کل منطقه هدف این عملیات شامل نواحی شرق دریاچه سد دربندیخان بود که شهرهای حلبچه، ‏خرمال و طویله را شامل می‏گشت. ‏البته برای تثبیت مواضع و جلوگیری از استفاده عراق از دریاچه به عنوان مانع طبیعی، ‏رزمندگان در شمال منطقه عملیاتی شهر سید صادق و در جنوب آن ارتفاعات شاخ شمیران را تصرف می‏نمودند تا امکان گسترش در دو سوی دریاچه فراهم باشد. ‏البته اگر شهر سید صادق تصرف می‏شد چون تنها جاده ارتباطی شهر پنجوین به این شهر بود، ‏امکان تسلط یافتن کامل بر این شهر هم فراهم می‏شد و عملاً شهر سلیمانیه به عنوان دومین شهر بزرگ منطقه کردستان عراق پس از موصل، ‏از همه سو مورد تهدید قرار می‏گرفت. ‏
دشمن با آغاز عملیات ضمن اینکه تصور می‏کرد حمله اصلی در جبهه ماووت است، ‏نسبت به هجوم نیروهای ایران در شمال شهر خرمال حساس نشد و نیروهای مستقر در منطقه را برای مقابله با حمله نیروهای ایران در جنوب حلبچه بسیج نمود. ‏اما رزمندگانی که از شمال خرمال حمله کرده بودند با پشت سر گذاشتن شهر و گذرگاه خرمال خود را به دریاچه رسانده و عقبه نیروهای دشمن را قطع کردند. ‏به این ترتیب دشمن در منطقه حلبچه به محاصره در آمد و مقاومتش در هم شکسته شد و نیروهای ایرانی از جنوب و غرب به داخل شهرهای حلبچه و طویله سرازیر شدند. ‏
البته نیروهای دشمن بر روی ارتفاعات شاخ شمیران در جنوب دریاچه مقاومت کرده و مانع از سقوط آن شدند. ‏اما در حالیکه کردهای بومی منطقه از حضور رزمندگان ایران خوشحال بوده و از آنها پذیرایی می‏کردند، ‏بعثی ها دست به جنایت بزرگی زده و شهر حلبچه و روستاهای اطراف آن را بمباران شیمیایی نمودند. ‏در این کشتار هولناک دست کم پنج هزار غیرنظامی عراقی!!! قتل عام شده و هزاران نفر مسدوم گشتند و بومیان منطقه آزاد شده با وحشت به سمت مرزهای ایران گریختند. ‏
در این شرایط ادامه پیشروی به سمت سلیمانیه متوقف شد چون هم امکانات نیروهای سپاه برای کمک به مردم آسیب دیده بسیج شده بود و هم امکان تکرار این عمل ننگین از سوی عراقی ها در سید صادق و سایر شهرهایی که به تصرف رزمندگان در می‏آمد بود. ‏
البته چند روز پس از خاتمه عملیات والفجر ۱۰، ‏نیروهای سپاه در یک عملیات آبی-خاکی بی نظیر نیروهای دشمن را در شاخ شمیران  از شمال مورد حمله قرار داده و این ارتفاعات را که به سد دربندیخان تسلط داشت به تصرف درآوردند. ‏
-عمليات متوسط بيت المقدس 3 23/12/66 در منطقه عمومي سليمانيه ماووت-ارتفاع گوجار به فرماندهی سپاه يا موسي بن جعفر(ع).

25/12/1366
بمباران شیمیایی شهر حلبچه، در کردستان عراق، به دست ارتش بعثی این کشور، به دنبال ناکامی در برابر نیروهای ایران .

26/12/1366
شورای امنیت در بحث راجع به جنگ عراق با ایران از تلاش‏های دبیرکل در اجرای قطعنامه 598 و دعوت از دوکشور جهت اعزام فرستادگان ویژه به نیویورک پشتیبانی کرد.

28/12/1366
دبیرکل با ارسال نامه‏های از رؤسای جمهوری اسلامی ایران و عراق خواست تا نمایندگان ویژه‏ای برای گفت‏وگو  درمورد اجرای قطعنامه 598 اعزام دارند.

30/12/1366
عمليات محدود امام مهدي(عج) 30/12/66 در منطقه عمومي كرمانشاه قصرشيرين-ارتفاع آهنگران به فرماندهی ارتش.