کتاب‌هایی که برای ماندگاری عملیات بیت‌المقدس 4 نوشته شدند

نوید شاهد - ششم فروردین سال 1367، عملیات‌ بیت‌المقدس 4 در منطقه‌‌ عمومی‌ دربندی‌خان‌ انجام گرفت، مطمئناً ثبت خاطرات دوران دفاع مقدس باعث ماندگاری آن لحظات می‌شود. در گزارش زير به معرفی کتاب‌هایی با موضوع این عملیات پرداخته شده است.

کد خبر: ۵۰۲۲۸۵

يکشنبه - ۰۸ فروردين ۱۴۰۰ / 1400 08 January

به گزارش نوید شاهد به نقل از  خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، ششم فروردين‌ماه مصادف با سالروز آغاز عمليات‌ بيت‌المقدس ‌4 در سال 1367 هجری شمسی است. در چنین روزی از سال ‌1367، عمليات‌ بيت‌المقدس ‌4 آغاز شد و نيروهای‌ عمل‌‌كننده‌ در همان‌ ساعات‌ نخستين‌ حمله‌ موفق‌ به‌ فتح‌ ارتفاعات‌ مهم‌ منطقه، همچون‌ «شاخ‌ شميران» و «شاخ‌ سومر» -كه‌ مشرف‌ بر سد دربندی‌خان‌ است- شدند.

عمليات‌ «والفجر 10» علاوه‌ بر آزادسازی‌ «حلبچه» و تصرف‌ چند ارتفاع‌ مهم‌ در منطقه، سبب‌ نزديكی‌ رزمندگان‌ ايرانی‌ به‌ تأسيسات‌ سد «دربندی‌خان» شد. همين‌ امر باعث‌ شد كه‌ طراحان‌ جنگ‌ به‌ عملياتی‌ ديگر در اين‌ منطقه‌ و همچنين‌ تصرف‌ ارتفاعات‌ مشرف‌ به‌ سد بينديشند. به‌همين‌ منظور عمليات‌ «بيت‌المقدس ‌4» در 6 فروردين‌ماه ‌1367 با رمز «يا اباعبدالله (ع)» در منطقه‌ عمومی‌ دربندی‌خان‌ آغاز شد.

اين‌ عمليات‌ با طراحی‌ سپاه‌ و هدايت‌ قرارگاه‌ «كربلا» كه‌ فرماندهی‌ پدافند منطقه‌‌ فاو را نيز بر عهده‌ داشت، در تكميل‌ عمليات‌ حلبچه‌ اجرا شد. نيروهای‌ عمل‌‌كننده‌ در همان‌ ساعات‌ نخستين‌ حمله‌ موفق‌ به‌ فتح‌ ارتفاعات‌ مهم‌ منطقه همچون‌ «شاخ‌ شميران» و «شاخ‌ سومر» -كه‌ مشرف‌ بر سد دربندی‌خان‌ است- شدند. دشمن‌ ضمن‌ اجرای‌ آتش‌ شديد توپخانه، به‌ بمباران‌ شيميايی‌ منطقه‌ پرداخت‌ و پس‌ از كاستن‌ از توان‌ يگان‌های‌ ايرانی، پاتك‌ سنگين‌ خود را آغاز كرد. به‌ اين‌ ترتيب‌ ادامه‌‌ عمليات‌ ميسر نشد و تنها ارتفاعات‌ آزاد شده‌ حفظ‌ و تثبيت‌ شدند.

در اين‌ عمليات‌ به‌جز آنچه‌ ياد شد، ارتفاعات‌ «پشت‌ قلعه» و «كبيره» به‌ همراه ‌9 قله‌‌ ديگر و روستاهای‌ تولی، شميران، كانی‌ كوه، سرشات‌ سرو، سرشات‌ خوار و چند دهكده‌ ديگر آزاد شد. برای ثبت کردن آن لحظات چند کتاب با موضوع عملیات بیت‌المقدس 4 به نگارش درآمده است که در ذیل به معرفی آن‌ها پرداخته‌ایم:

«از دربندی‌خان تا تکریت»
کتاب «از دربندی‌خان تا تکریت» در استان چهارمحال و بختیاری و از سوی انتشارات نیوشه روانه بازار نشر شده است. این کتاب خاطرات آزاده سرافراز هوشنگ مصطفوی از رزمندگان استان چهارمحال و بختیاری در ۸ سال دفاع مقدس است.

وی خاطرات تلخ و شیرین خود، رشادت‌ها، ایثارگری‌ها و مقاومت خود و دوستان رزمنده‌اش در دوران اسارت را با قلمی روان، صمیمی، گرم و امیدبخش نگاشته است. هوشنگ مصطفوی متولد ۱۳۴۸ از شهرستان کوهرنگ است و سال‌ها در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی فعالیت داشته است.

وی در دوران دفاع مقدس پس از چند نوبت حضور فعال در میدان‌های نبرد علیه تجاوزگران بعثی، در منطقه دربندی‌خان (شاخ شمیران) اسیر شد. دوران سخت اسارت را در اردوگاه تکریت گذراند و در حالی‌که در زادگاهش برایش به عنوان شهید بی‌پیکر مراسم ترحیم و یادبود گرفته بودند در شهریور ۱۳۶۹ به آغوش وطن بازگشت.

«کوهستان آتش»
کتاب «کوهستان آتش» با پژوهش و نگارش گلعلی بابایی شامل کارنامه عملیاتی لشگر 27 محمدرسول‌الله (ص) در مأموریت شناسایی محور بمو - دربندی‌خان و نبردهای والفجر 3 و 4 در بازه زمانی اردیبهشت تا آذر 1362، توسط نشر ۲۷ منتشر و راهی بازار نشر شده است.

این‌کتاب پنجمین عنوان از مجموعه حماسه 27 و کارنامه عملیاتی لشکر 27 محمدرسول‌الله(ص) در سال‌های دفاع مقدس است که پیش از آن کتاب‌های «همپای صاعقه»، «ضربت متقابل»، «شراره‌های خورشید» و «تا آوردگاه الهاله» چاپ شده‌اند. «کوهستان آتش» پنجمین کتاب مجموعه کارنامه عملیاتی محسوب می‌شود. در مقطع ابتدایی سال 62 شرایطی پیش آمد که فرماندهان جنگ فکر عمل‌کردن در جبهه غرب را جایگزین جبهه قفل‌شده جنوب کردند. آن‌زمان لشگر (تیپ) 27 محمد رسول‌الله پس از شهادت احمد متوسلیان در لبنان به ایران بازگشته و تحت فرماندهی محمد ابراهیم همت بود.

«کوهستان آتش» ۱۰ فصل اصلی دارد که به‌ترتیب عبارت‌اند از: «تلاش برای برون‌رفت از بن‌بست»، «جنوب قفل شد؛ به غرب فکر کنید»، «تجدید سازمان در قلاجه»، «عملیات والفجر ۳ کمین کومه‌له»، «شناسایی بمو - دربندی‌خان؛ پرسه در یال‌ها و شیارها»، «تدارک نبرد بزرگ»، «فرجام یک رؤیا؛ لغو والفجر ۵»، «کوخلان؛ عزیمت به راه‌کارهای سوخته»، «جدال در شرق پنجوی» و «تمام همّت؛ در مصافِ ماهر عبدالرشید». پس از این‌فصول هم بخش‌های عکس‌ها، اسناد و نقشه‌ها، فهرست منابع و نمایه آمده‌اند.

«بچه‌های حبیب»
«بچه‌های حبیب»، مجموعه تصویری عملکرد گردان حبیب ‌بن مظاهر لشکر 27 محمد رسول‌الله(ص) در قالب دوره دو جلدی در 778 صفحه از سوی مرکز مطالعات پژوهشی 27 بعثت منتشر شده است.

مجموعه دو جلدی حاضر، مجموعه آلبوم‌های تصویری عملکرد گردان حبیب‌ بن مظاهر از لشکر 27 محمد رسول‌الله(ص) طی دوران دفاع مقدس است که تصاویر منحصربه‌فردی از رزم بی‌امان رزمندگان گردان حبیب و ابوذر را به نمایش می‌گذارد.

در این کتاب، ابتدا مختصری از عملیات، بیان و سپس نقشه آن آورده شده و در ادامه سایر عکس‌های مربوط به عملیات و رزمندگان وجود دارد. این عملیات‌ها عبارتند از: بیت‌المقدس 4 و 7، فتح المبین، الی بیت‌المقدس، عملیات برون‌مرزی رمضان، مسلم‌بن عقیل، والفجر مقدماتی، عملیات کوهستانی والفجر 4، عملیات آبی - خاکی خیبر، والفجر 8، کربلای 1، کربلای 5، عملیات تکمیلی کربلای 5، نصر 7، غدیر و مرصاد.

نرم افزار «یاد یاران»
نرم‌افزار «ياد ياران» يادآور دفاع مقدس هشت ساله‌ای است كه سرآغاز مجاهدت‌ها و رشادت‌هايی شد كه بايد تا هميشه تاريخ در اذهان ما زنده بماند و هيچ‌گاه ايثار و پايداری آن جوانمردان را فراموش نكنيم. از جمله بخش‌های اين نرم‌افزار می‌توان به كتابخانه‌ای با بيش از ۷۰ جلد كتاب و مقاله درباره هشت سال دفاع مقدس، كارنامه هشت سال دفاع مقدس، معرفی عمليات‌ها از جمله عملیات‌های بیت‌المقدس، فتح المبین، الی بیت‌المقدس، والفجر و ... به‌صورت گويا با استفاده از نقشه و اطلاعات آماری در زمينه‌های مختلف اشاره كرد.

جهاد و دفاع در آموزه‌های دينی شامل بررسی فرهنگ جهاد، ايثار و شهادت در قرآن، نهج‌البلاغه، صحيفه سجاديه و روايات حضرات معصومان(ع)، جلوه‌های فرهنگ عاشورا در هشت سال دفاع مقدس، ادبيات و هنر دفاع مقدس به‌صورت گلچينی از داستان، خاطره، شعر و وصيتنامه شهدا از حماسه هشت سال دفاع مقدس از ديگر بخش‌های اين نرم‌افزار است.

از ديگر قسمت‌های اين نرم‌افزار می‌توان از ۳۱۳ قطعه گلچين وصيتنامه‌های شهدا، سخنرانی، خاطرات و صداهای ماندگار، بيش از هزارودویست قطعه عكس در موضوعات رهبری، روحانيت، آزادگان، عبادت، جوانان، جهاد و ... نام برد.