پژوهش هزینه نیست؛ سرمایه است/یادداشت

نوید شاهد - پژوهش هزینه نیست؛ سرمایه است/ یادداشت به قلم دکتر بهروز بزرگی؛ مدیرکل ارتباطات و مراجعات بنیاد شهید و امور ایثارگران

کد خبر: ۴۹۴۶۷۰

سه‌شنبه - ۲۵ آذر ۱۳۹۹ / 1399 25 September

هفته پژوهش از 25 آذرماه با شعار «بدون پژوهش و مطالعه تصمیم‌گیری نکنیم» آغاز می‌شود و تا 29 آذر ادامه دارد. موفقیت روزافزون علم در شناخت جهان هدفدار و قانونمند، فضای جدیدی را برای انسان‌ها به ارمغان آورده است. در این مسیر اندیشه‌های ژرف در قالب پژوهش‌های بنیادین، صورت بحث پذیر به خود می‌گیرند و دستمایه انجام پژوهش‌های کاربردی می‌شوند تا خواست‌ها و نیازهای بشری را پاسخ گویند و راه‌حل‌های بهتر و بیشتری برای مسائل و مشکلات پیشنهاد کنند.

رشد علم و دانش محصول کارهای تحقیقاتی و پژوهشی است و کمیت و کیفیت تحقیقات علمی و پژوهشی در هر جامعه‌ای زمینه‌ساز توسعه و پیشرفت آن جامعه است. می‌توان گفت بین پیشرفت بخش تحقیق و توسعه فراگیر و پایدار در هر کشور ارتباط مستقیم و تنگاتنگی برقرار است اما متأسفانه علی‌رغم اعتراف و اذعان همگان نسبت به اهمیت این مقوله، این حوزه با دشواری‌های ساختاری و عملکردی فراوانی مواجه است که عملاً بهای چندانی به این امر داده نمی‌شود که خود یک مسئله است.
باید توجه داشت که پژوهش هزینه نیست بلکه سرمایه است و پژوهشگران مصلحانی هستند که تلاش دارند وضعیت نامطلوب را به وضعیت مطلوب و بهینه تغییر دهند که مفید و مثمر ثمر برای زندگی بشری باشد. در این میان روحیه پژوهشی داشتن یک مقوله خیلی مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد. روحیه پژوهشی یعنی انگیزه‌های درونی داشتن و از سر رغبت و اشتیاق، مسئله را با وسواس علمی و با رویکرد اخلاقی بررسی کردن.
پژوهشگر، روح پویا و جوینده‌ای دارد که پوسته‌های جهل را شکافته، به قنات جاری علم دست می‌یابد و تا چشمه‌ی جوشان آن را بر کویر تشنه‌ی خویش جاری نسازد، آرام نمی‌گیرد.
همچنین پژوهش‌هایی که انجام می‌شود صرفاً نباید زینت‌بخش قفسه‌ها باشد بلکه باید نتایج آنها را به کاربست و مبنای تصمیم‌گیری‌های مدیریتی و علمی شوند. تنها در این صورت است که تحقیق و پژوهش به هدف اصلی خود که ارائه راه حل برای مشکلات و مسائل بوجود آمده، رسیده است.
اگر به سهم و نقش پژوهش در شناخت و حل مسائل کشور و تأثیر آن در توسعه و پیشرفت کشور توجه شود و اعتقادی به پژوهش در کشور در بین کسانی که بهره‌بردار هستند و باید از نتایج و یافته‌های تحقیقات برای حل مسائل استفاده کنند دیده شود، طبیعتاً بسیاری از موانع پژوهش نیز در کشور برداشته می‌شود. حمایت از تحقیق و توسعه، حمایت از تولید و اشتغال نیز می‌تواند باشد اگر یک نظام فکری همه‌جانبه و حمایت از سوی سازمان‌ها و مسئولین وجود داشته باشد، زنجیره تحقیق و به طبع آن توسعه در جامعه می‌تواند گسترش یابد. با پژوهش و مطالعه در عرصه‌های مهم زندگی شخصی و سازمانی و اجتماعی می‌توان تصمیمات کاربردی و منطقی گرفت و از خسارت احتمالی در عرصه‌های فردی و اجتماعی جلوگیری به عمل آورد.