یادداشت خبرنگار

تاثیر «ایثار اجتماعی» بر سلامت روان جامعه

نوید شاهد - روانشناسان و جامعه‌شناسان معتقد‌اند که روحیه فداکاری بر سلامت روان جامعه تاثیر بسزایی دارد. در این فرایند احساس لذت و رضایت قلبی به فرد دست می‌دهد و بر گرایش او به تشویق‌های اجتماعی می‌افزاید.

کد خبر: ۴۸۹۹۸۲

يکشنبه - ۲۰ مهر ۱۳۹۹ / 1399 20 July

خبرنگار نوید شاهد «ایثار» مفهومی گسترده است که با واژگانی چون سخاوت، رشادت، از خودگذشتی، انفاق و مواسات، قرابت معنایی دارد. در واقع می‌توان گفت هر یک از این مفاهیم، جلوه‌ای از همان مفهوم ایثار هستند که در بستر اجتماعی امکان تحقق دارند.

پس مقوله «ایثار» در ذات خود مفهومی اجتماعی است اما آن‌چه «ایثار اجتماعی» را از سایر مفاهیم منتسب به «ایثار» متمایز می‌کند، بازتاب مستقیم آن در مناسبات روزمره اجتماعی است که ایثارگری کادر درمان در مواجهه با ویروس کرونا بارزترین نمونه آن محسوب می‌شود.

تاریخ اجتماعی ایران مملو از رشادت‌‌ها و ایثارگری‌های مردمانی است که نام آن‌ها بر صفحات تاریخ ایران نقش بسته. در دهه نخست انقلاب اسلامی، «ایثار اجتماعی» نمود‌های بسیاری داشت؛ فارغ از ایثارگری‌هایی که در صحنه نبرد صورت می‌گرفت، کمک‌های مردمی که با وجود مشکلات اقتصادی انجام می‌شد، در پیش‌برد انقلاب اسلامی و پیروزی در جنگ تحمیلی توانست نقش طلایی ایفا کند تا آن‌جا که در خاطرات دفاع مقدس نیز از روحیه‌بخشی کمک‌های مردمی به رزمندگان یاد شده است.

از آن سال‌ها تاکنون پویش‌های متعدد اجتماعی برای زدودن محرومیت‌های اجتماعی و فرهنگی اجرا شد که هر یک فراخور موضوع، توانسته‌اند در بخش‌هایی اثرگذار باشند و اهدافی چون فقر زدایی، محرومیت زدایی، ساخت مدرسه ودرمانگاه وخانه، تهیه جهیزیه، پرداخت هزینه تحصیل دانش آموزان ودانشجویان، کمک به ازدواج جوانان وکمک به اشتغال را پی گرفته‌اند.

«کمک مومنانه» نیز که با توصیه مقام معظم رهبری پس از شیوع ویروس کرونا در کشور راه‌اندازی شد، یکی از نمود‌های نوین و عینی ایثارهای اجتماعی است که همچنان از سوی گروه‌های مردمی و جهادی ادامه دارد.

هرچند «ایثارگری» و فرهنگ «ایثار اجتماعی» در عمق فرهنگ ایرانی جای دارد و در این زمینه نمونه‌های متعددی را می‌توان برشمرد اما در شرایط دشوار اقتصادی و اجتماعی نیازمند ترویج این روحیه در جامعه هستیم و می‌توان با قدردانی از ایثارگران و مروجان فرهنگ ایثار اجتماعی بر رغبت اجتماعی در این زمینه افزود.

روانشناسان و جامعه‌شناسان معتقد‌ند که روحیه فداکاری بر سلامت روان جامعه تاثیر بسزایی دارد. در این فرایند احساس لذت و رضایت قلبی به فرد دست می‌دهد و بر گرایش او به تشویق‌های اجتماعی می‌افزاید و در نتیجه «ایثار اجتماعی» توانمندی جامعه را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد و نقش مهمی در کاهش آسیب‌های اجتماعی ایفا می‌کند.

با توجه به این‌که فعالیت‌های خیرخواهانه و تبلور ایثار اجتماعی در عرصه‌های گوناگون می تواند در احساس نشاط و پویایی جامعه موثر باشد؛ بازنمایی فعالیت‌های ایثارگرانه در رسانه‌ها و در بستر فضای مجازی نیز ضروری به نظر می‌رسد.