اهميت روايت دفاع مقدس

راويان جنگ نبايد دفاع مقدس را تحريف کنند

گلعلى بابايى نام شناخته شده اى در حوزه ي مستند نويسى و خاطره نويسى دفاع مقدس است؛ کسى که خودش رزمنده ي گردان حبيب بن مظاهر و از شاهدين عينى صحنه هاى ماندگار جنگ بوده. براى همين به راحتى مى تواند اصطلاحات خاص جنگ را با قلم ظريف خود روايت کند. از طرفى او با آرشيوى غنى از خاطرات شفاهى روبه روست که با سبکى خاص آنها را به عنوان منابع تاريخ شفاهى انتخاب مى کند . به همين دليل ما براى شنيدن روايت هايى از جنگ و مناطق عملياتى با گلعلى بابايى هم صحبت شديم . هر چند او لابه لاى حر فهايش گريزى هم به کتاب هايش و نقل خاطراتى از ميان روايت هاى مکتوب آنها زد.

کد خبر: ۴۷۷۴۰۳

دوشنبه - ۱۸ فروردين ۱۳۹۹ / 1399 18 January

نوید شاهد: روايتگرى هاى غيرواقعى از دفاع مقدس چه آسيب هايى به حقايق و ارز شهاى دوران دفاع مقدس در ذهن نسل جوان وارد مى کند؟

براى جوان امروز سخت است بپذيرد رزمنده اى قبل از عمليات آب قمقمه اش را دور ريخته و بعد از تشنگى جان داده و چون اين را نمى پذيرد همه چيز برايش زير سوال مى رود. رفتن روى مين براى جوان امروزي جا نمی افتد. ممکن است رزمندگان در معبرى گير افتاده باشند و ناخواسته وارد ميدان مين شده و تعداد زيادى شهيد شده باشند. در عمليات بيت المقدس اين اتفاق افتاد. در مرحل هي سوم اين عمليات يعنى قبل از آزادسازي خرمشهر، گردان حبيب بن مظاهر لشکر 27 محمد رسو ل الله (ص) در منطقه ي دژ مرزى گير مي کند و زماني که متوجه مي شوند مي بينند در ميدان مين هستند و ناخواسته 70 ، 80 نفر روي مين مي روند و شهيد مي شوند. بچه هاي ما عاقل بودند و در حالي که مي جنگيدند کتاب درسي دستشان بود. دست بچه هاي ما جزوه هاي درسي بود و همزمان مي جنگيدند يعني اميدوار بودند اين جنگ تمام شود و بروند کنکور بدهند و دانشگاه قبول شوندو درس بخوانند. آن ها همانقدر که به شهادت ايمان داشتند به زندگي هم ايمان داشتند.

کتا بهايى که در سا لهاى اخير در حوزه ي ادبيات دفاع مقدس و براساس مستندات و واقعیات جنگ توسط شما یا دیگران نوشته و منتشر شده چقدر می توانند مورد استفاد ه ي راویان مناطق عملیاتى قرار بگیرند؟

اواخر سال 92 با جمعى از مسئولان بنیاد حفظ آثار و نشر ارز شهاى دفاع مقدس و ستاد راهیان نور خدمت مقام معظم رهبرى رسیدیم. ایشان در آن دیدار لزوم زیارت بامعرفت در خصوص کاروا نهاى راهیان نور را مطرح کردند و اینکه کاروا نها با آگاهى و معرفت به این مناطق بروند. ایشان در آن دیدار اشاره اى به این نکته داشتند که مسئولان راهیان نور باید شناسنامه اى براى هر یک از عملیا تها و یادمان ها طراحى کنند. بعد از آن جلسه ما طرحى را در سازمان هنرى و ادبیات دفاع مقدس که آن موقع آنجا مسئولیت داشتم با همکارى ستاد مرکزى راهیان نور ارائه دادیم و سلسله کتا بهایى با عنوان »شناسنامه ي مناطق « در قالب کتاب هاى جیبى طراحى و منتشر شد. به اعتقاد من اگر راویان راهیان نور بتوانند از این کتا بها به خوبى استفاده کنند، مى توانند اطلاعات خوبى درباره ي آن مناطق به بازدیدکنندگان بدهند و اتفاقاتى را که در آن مناطق افتاده به صورت کپسولى به آنها انتقال دهند ولى گاهى یک راوى حوصله و علاقه ي بیشترى دارد و مى تواند از هر یک از کتا بهایى که درباره ي واقعیات جنگ به صورت مستند نوشته شده استفاده کند. این کتا بها هر کدام دریچه اى هستند به بخشى از جنگ و مى توانند پاسخگوى بسیارى از سوالات خانواده ها و جوانان بازدیدکننده از مناطق عملیاتى باشند. در این کتاب ها درباره ي مناطق عملیاتى و شخصیت هاى دوران جنگ مانند شهید همت، شهید باکرى و شهید چمران که مردم دوست دارند درباره ي آنها بدانند اطلاعات خوبى وجود دارد.

در میان مناطق عملیاتى و چهره هاى دوران دفاع مقدس مواردى هست که خیلى به آنها پرداخته نشده و شاید گمنام و ناشناخته باقى مانده باشند؟

ما نزدیک 230 هزار شهید در دوران جنگ دادیم که هر کدام آنها شخصیت برجسته اى دارند و هر یک مى توانند یک داستان داشته باشند ولى هما نطور که در ایام محرم هر شب به اسم یکى از شهداى واقع هي کربلا روضه مى خوانند و به باقى پرداخته نمى شود در مورد جنگ هم همی نطور است. در دوران دفاع مقدس در کنار شخصیت هاى برجسته افراد دیگرى هم هستند که به عنوان یک دانشجو یا کارمند به جبهه آمدند ولى وقتى به سابقه ي زندگى آنها نگاه مى کنیم مى بینیم تحصیلکرده ي آمریکا بودند و با شروع جنگ به ایران آمده و به جبهه رفته بودند. داستان زندگى اینها مى تواند خواندنى و جذاب باشد. احمدرضا احدى نفر اول رشته ي پزشکى دانشگاه شهید بهشتى بود که به عنوان یک بسیجى وارد لشکر انصارالحسین شد. کتاب »حرمان هور «که براساس دست نوشته هاى او نوشته شده واقعا معرکه است و هنوز خیلى ها او را نمى شناسند. در پشت جبهه شخصیت هاى برجست هاى داریم که ناشناخته مانده اند. مانند فهیمه بابائیان همسرشهید غلامرضا صاد ق زاده که کتابى درباره ي او به اسم »نامه هاى فهیمه « توسط علیرضا کمرى نوشته شده. شما وقتى آن کتاب و نامه هایى را که بین این دو رد و بدل شده مى خوانید مى فهمید رزمنده اى که در جبهه مى جنگیده، یک پشتوانه ي روحى و معنوى مانند همسرش او را حمایت مى کرده. نمونه ي آن را در میان رزمندگان دیگر هم داشتیم. مثل نامه هایى که علیرضا نورى قائم مقام لشکر 27 محمد رسو ل ا لله (ص) با همسرش داشته یا نامه هاى شهید ترابیان و شهید حسن قمى با همسرانشان و امثال آنها که درباره شان خیلى می شود گفت. آنها قهرمانان ناشناخته ي جنگ که شاید پرداختن به همه ي آنان مقدور نباشد. وقتى در منطقه ي عملیاتى فتح المبین از شهید وزوایى گفته مى شود، او به عنوان مصداق یک نفر است ولى مى توان از زاویه های زیادى در گردان حبیب بن مظاهر گفت. وقتى در منطق هي عملیاتى جاده ي اهواز- خرمشهر از حسین قجه اى گفته مى شود، مى توان از تعدادى بسیجیان تحت امر او که از بچه هاى دانش آموز مدرسه اى در ناز ى آباد بودند و با کفش کتانى و پیراهن آستین کوتاه و شلوار لى به منطقه آمده بودند صحبت کرد که قهرمانان ناشناخته هستند و ممکن است هیچ وقت هم شناخته نشوند. نمونه هایى که مطرح مى شوند مصادیقى هستند که مى توان نسبت به همه ي رزمندگان بسط داد. امثال شهید چمران، شهید باکرى، شهید خرازى و شهید همت نمایندگان خیل عظیمى هستند که فرصت و توان یاد کردن از همه ي آنها نیست.

در میان این قهرمانان به تعبیر شما ناشناخته کسى هست که شما دوست داشته باشید درباره ي او بنویسید؟

بله، خیلى ها هستند. در گردان خودمان شهید محمود پیربداغى را داشتیم که واقعا یک شهید همت دیگر بود و بچه ها از او درس مى گرفتند یا مهدى بخشى که وقتى در حسینیه ي شهید همت نماز مى خواند و قنوت مى گرفت آدم احساس مى کرد کسى جلوى او ایستاده و مهدى ا و را مى بیند و باا و حرف مى زند یا جواد صراف که میاندار حسینیه ي شهید همت در دوکوهه بود. یا مهرداد رحیمى نوجوان 16 ، 17 سال هاى که از مسجد جواد الائمه(ع) آمد یا حمید فلاحپورکه موقع عملیات خیبر وقتى گفتند داریم یک جایى مى رویم به اسم مجنون، سر به سجده گذاشت. گفتیم چرا سجده مى کنى،گفت مى روم مجنون و حتما لیلى ام را آنجا پیدا مى کنم. اینها کسانى هستند که شاید هیچ وقت درباره ي آنها گفته نشود ولى تاریخ یک روز آنها را خواهد شناخت.

منبع: ماهنامه شاهد جوان/ شماره 172/ اسفند ماه 1398