در گفت‌وگو با نوید شاهد قزوین مطرح شد

از دون دون کردن انار تا مناجات رزمند‌ه‌ها در شب یلدا

شب یلدا در جبهه‌ها با دورهم‌نشینی، بگو و بخند و خوردن شیرینی، تنقلات و دون دون کردن انار رزمنده‌ها، حال و هوای خاصی داشت . در همین رابطه گفت‌وگویی را با جانباز و آزاده‌ «فرج‌الله فصیحی‌رامندی» ترتیب داده ایم تا بیشتر از حال و هوای یلدا در جبهه ها بدانیم.

کد خبر: ۴۶۹۷۶۲

شنبه - ۳۰ آذر ۱۳۹۸ / 1398 30 September

نوید شاهد استان قزوین: درست است که از رزمنده‌ها بیشتر تصاویری با سلاح به دست و آرپی‌جی بر دوش در ذهن داریم ولی این، همه جنگ نبود. زمانی که در جبهه‌ها از جنگ و دفاع خبری نبود، رزمنده‌ها لباس رزم و سلاح‌شان را کنار می‌گذاشتند و عین بقیه آدم‌های پشت جبهه، کارهای روزمره‌شان انجام می‌دادند و البته بساط شوخی و خندیدن هم بین‌شان به راه بود.
حتی رزمنده‌ها مثل خودمان علاقمند به آئین‌های سنتی ایران مانند عید نوروز و شب یلدا(دورهم‌نشینی و بگو و بخند) بودند و با فرا رسیدن این ایام، بساط برگزاری آنها را فراهم می‌کردند.
به بهانه شب یلدا به سراغ جانباز 55 درصد و آزاده‌ فرج‌الله فصیحی‌رامندی که با 28 ماه در جبهه، حضور در عملیات‌های مختلفی مانند والفجر، محرم و خیبر و 87 ماه و 6 روز اسارت در اردوگاه‌های مختلف دشمن، خاطرات تلخ و شیرین بسیاری در ذهن دارد، رفتیم تا از نحوه برگزاری این شب برایمان در جبهه‌ها و اردوگاه‌ها بگوید.
-  نوید شاهد استان قزوین: مراسم یلدا یکی از آئین‌های سنتی و دیرین مردم ایران است، رزمنده‌ها این مراسم را در جبهه‌ها چگونه برگزار می‌کردند؟
- فصیحی‌رامندی: رزمنده‌ها از درون مردم جامعه بودند که جهت حراست از ارزش‌های انقلاب و اسلام به جبهه‌های نبرد حق علیه باطل اعزام شدند به همین دلیل با آداب و سنن ایران کاملا آشنا بوده و به آن پایبند بودند.
از جمله این سنت‌ها که جزو رسوم دیرینه مردم ایران است نکوهداشت شب یلداست که رزمنده‌ها این شب را با بیدار بودن و برگزاری مراسم دعا گرامی می‌داشتند.

از آنجایی که رزمنده‌ها معتقد بودند شب یلدا شبی است که فرصت یک دقیقه بیشتر مناجات با خداوند وجود دارد به همین دلیل بسیاری از آنها این شب را با مناجات و راز و نیاز کردن با معبود خود سپری می‌کردند.
همچنین رزمنده‌ها در این شب دور هم می‌نشستند، گفتگو می‌کردند، بگو و بخند داشتند و به خوردن شیرینی، تنقلات و میوه مشغول می‌شدند.
-  نوید شاهد استان قزوین: میوه‌های رزمنده‌ها در شب یلدا بیشتر چه چیزهایی بود.
-فصیحی‌رامندی: میوه‌هایی مانند هندوانه و انار بود که خوردن آنها به ویژه دون دون کردن انار برایشان لذت‌بخش بود.
-  نوید شاهد استان قزوین: تنقلات و میوه‌های شب یلدا در جبهه‌ها از چه طریقی به دست رزمنده‌ها می‌رسید.
-فصیحی‌رامندی: در جبهه‌ها، امکان اینکه به همه رزمندگان تنقلات برسد وجود نداشت ولی خود رزمنده‌ها به خصوص نزدیک شب یلدا رزمنده‌هایی که مرخصی می‌رفتند دیگر رزمنده‌ها با شوخی و خنده خطاب به آنها می‌گفتند تنقلات شب یلدا یادت نره در بازگشت به جبهه با خودتان بیاورید.
- نوید شاهد استان قزوین: رزمنده‌ها از اینکه در شب یلدا از خانواده دور بودند احساس دلتنگی می‌کردند.
-فصیحی‌رامندی: هیچ رزمنده‌ای در جبهه‌ها احساس دلتنگی نداشت حتی در مناسبت‌هایی مانند شب یلدا و عید نوروز که باید کنار خانواده‌هایشان باشند.
- نوید شاهد استان قزوین: یکی از شب‌های یلدا که برایتان در جبهه‌ها شیرین بود را برایمان بازگو کنید.
-فصیحی‌رامندی: یادم است شب یلدای سال 61 بین عملیات والفجر مقدماتی و محرم در خط مقدم بودیم، آن روز به تدارکات گردان گفتیم دنبال این باش که از آجیل‌هایی که مردم در پشت جبهه بسته‌بندی می‌کردند و به جبهه‌ها می‌فرستادند برایمان فراهم کند و بیاورد.
مسئول تدارکات گردان نیز برای تهیه این آجیل‌ها رفت و آمد ولی متاسفانه نتوانست آجیل و تنقلات برای رزمنده‌ها فراهم کند.
رزمنده‌ها این شب را به همان چند اناری که در سنگرها بود، بسنده کرده و با دون دون کردن آنها و همچنین برگزاری مراسم زیارت عاشورا و مناجات با خداوند گذراندند که آن شب با توجه به فضای شاد و معنوی حاکم در سنگرها برایم به یاد ماندنی شد.

- نوید شاهد استان قزوین: با توجه به اینکه بیش از 7 سال اسیر بودید، شب یلدا در اسارت چگونه بود؟
-فصیحی‌رامندی: در اسارت برنامه‌های عید نوروز و شب یلدا اجرا می‌شد ولی خیلی خلاصه بود زیرا خاموشی در ساعت 10 شب وجود داشت به همین دلیل رزمنده‌ها بعد از نماز مغرب و صرف شام، شب یلدا را در اردوگاه برگزار می‌کردند که بیشتر برنامه‌هایی مانند سخنرانی مسئول ارشد آسایشگاه یا نمایش در برخی سال‌ها بود.
البته اجرای این برنامه‌ها مداوم نبود ولی می‌توانم بگویم در این هفت سالی که اسارت بودم بیش از 5 سال را برنامه نوروز و یلدا را برگزار کردیم.

- نوید شاهد استان قزوین: چه نمایشی را برگزار می‌کردید؟
-فصیحی‌رامندی: عنوان نمایش «گر نداری تو دل شیر سفر عشق مرو» بود و کیفیت برگزاری آن اینگونه بود، دو نفر از بچه‌ها در پشت پرده شروع می‌کردند با یکدیگر دیالوگ گفتن و صحبت کردن که در نهایت مضمون و آخرین جمله آن به این ختم می‌شد که گر نداری تو دل شیر سفر عشق مرو...
-  نوید شاهد استان قزوین: به نظر شما چقدر در شب یلدا برای بودن با شهدا فرهنگ‌سازی شده است؟
-فصیحی‌رامندی: متاسفانه در شب یلدا فرهنگ‌سازی برای بودن با شهدا و بیان فضایل و وصیت‌نامه شهیدان کار نشده و فقط در هیئت‌های مذهبی و یا جمع‌های خاص وصایای شهدا خوانده می‌شود وگرنه در بطن جامعه رواج ندارد.
در این شب گرفتن فال حافظ  مرسوم است اما این هم فراگیر نیست و افراد خاصی که طبع شعر دارند یا علاقمند به شعر و شاعری هستند بین آنها بیشتر رواج دارد ولی بین آحاد جامعه اینطور نیست.
- نوید شاهد استان قزوین: مسئولان چه نقشی در این فرهنگ‌سازی می‌توانند داشته باشند؟
-فصیحی‌رامندی: مسئولان می‌توانند در ترویج شب یلدا با خدا و شهدا بودن نقش بسزایی داشته باشند ولی تاکنون اتفاق خاصی در تحقق این مهم نیفتاده است.

گفت‌وگو از زهرا محبی