هنجارشناسي جنگ و دفاع از منظر داستان

مقاله پیش رو مستخرج از پژوهشي با عنوان «جستاري در ادبيات داستاني سياه دفاع مقدس » است، ابتدا به نسبت ميان مقوله جنگ و ادبيات به عنوان يکي از پيش فرضهاي مشهور در حوزه ادبيات داستاني جنگ پرداخته شده است.

کد خبر: ۴۵۶۲۷۵

شنبه - ۱۱ خرداد ۱۳۹۸ / 1398 11 March

چکیده:

ادبيات داستاني در طول دوران حيات خود نشانه هاي ادبي روشني را ظاهر ساخت. اين نشانه ها بيانگر خصوصيات متمايزي در موضوع، مضمون و ساختار روايي بود. تکرار آفرينش آثار داستاني دفاع مقدس تقسيم بندي و تعريف اين گونه ادبي را ضروري نمود. از اين رو، در طي سه دهه تلاشهاي متعددي براي بازشماري خصوصيات اين گونة ادبي صورت گرفت . مرور ادبيات دفاع مقدس حاکي از آن است که تحليل هاي صورتگرفته درباره اين گونة ادبي در قالب اظهار نظرهاي پراکنده، مصاحبه ها، ميزگردها و مقالاتي اندک صورت گرفته است. کميت اندک آثار پژوهش در اين موضوع و فقدان حتي يک منبع منسجم و مستقل در حوزه نظري ادبيات داستاني دفاع مقدس شرايط دشواري را براي ادبيات دفاع مقدس رقم زده است. اما، عدم برخورداري برخي پژوهش هاي ادبي صورت گرفته در اين زمينه موجب شده است، مشهورات نادرستي در گفته هاي اهالي نظر در اين حوزه تکرار شود .

برخي از اين مشهورات، اکنون جزو اصول مسلم و فرضيات قطعي اين حوزه قلمداد مي شوند، در حالي که از بنيانهاي علمي کافي برخوردار نيستند. يکي از دلايل اين اتفاق، شتابزدگي در تحقيق و عدم توجه به اصول موضوعه  بحث هاي ادبيات داستاني است.
مقاله پیش رو مستخرج از پژوهشي با عنوان «جستاري در ادبيات داستاني سياه دفاع مقدس »  است، ابتدا به نسبت ميان مقوله جنگ و ادبيات به عنوان يکي از پيش فرضهاي مشهور در حوزه ادبيات داستاني جنگ پرداخته شده است. سپس صور چهارگانه داستان جنگ، صلح، دفاع و تجاوز مورد بحث و بررسي قرار گرفته است.

يکي از عناوين مهم در حوزه ادبيات داستاني دفاع مقدس، تقسيم بندي ادبيات بر اساس متعلق آن (جنگ، دفاع، دفاع مقدس) است . بنابر اين ، هر پژوهشي در زمينه ادبيات دفاع مقدس ناگزير به تحديد موضوع پژوهش خود است. اين موضوع چارچوببندي نخواهد شد مگر با انتخاب دقيق عباراتي که در عنوان موضوع اخذ مي شوند.

کليدواژگان: جنگ، دفاع، صلح، تجاوز، انگيزه

منبع: گام نهادن بر شیب تند (گفتارهایی درباره ادبیات داستانی دفاع مقدس)، احمد شاکری، نشر خانه کتاب 1391