نوآوری های سلمان هراتی در پردازش نمادهای دفاع مقدس

پژوهش در نمادهای سمان هراتی به عنوان شاعر دفاع مقدس بیشتر از این جنبه حائز اهمیت است که مخاطب را با زمینه شکل گیری و پردازد این نمادها آشنا می سازد.

کد خبر: ۴۵۱۴۲۱

شنبه - ۱۷ فروردين ۱۳۹۸ / 1398 17 January

نویسندگان: دکتر محمدرضا یوسفی، صدیقه رسولیان آرانی

چکیده:

نماد کلمه، عبارت یاجمله ایا ست که علاوه بر معنای ظاهری، طیف معنایی گسترده ای را به خواننده القا می کند و به شیوه کاربرد یا پردازش آن، نماد پردازی اطلاق می شود. نماد پردازی در شعر معاصر از یک سو ادامه روند طبیعی و رو به رشد شعر فارسی بود؛ همان گونه که در ادواری تشبیه گرا و در قرونی استعاره گرا بود، در این عصر هم نمادگرا شد؛  از سویی نیز معلول عوامل خارجی مثل عوامل سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه بود که به جرآت می توان نیما را پرچمدار نمادگرایی در شعر معاصر محسوب کرد.

از آنجا که شعر هر عصر آینه تمام نمای آن عنصر است، می توان تصویر حوادث، وقایع و تحولات جامعه را در آن دید. ساخت و پردازش نمادها در شعر انقلاب اسلامی و دفاع مقدس نیز متفاوت و درک و فهم آن مستلزم آشنایی با حوادث و شرایط این دوره است.

انقلاب آرمان گرای اسلامی و هشت سال دفاع مقدس بر پایه آموزه های اسلام و سرچشمه همیشه زلال کربلا، رنگ و بوی خاصی به شعر دفاع مقدس بخشیده است.

بررسی اشعار این برهه، حتی از یک شاعر جوان مثل مرحوم سمان هراتی که در ریعان شباب شاعری به سوی معبود پرکشید، نشان دهنده ایان واقعیت است که می توان نمادهای آن را در دو دسته نمادهای مقاومت و نمادهای مرتبط با مقاومت تقسیم کرد.

عمده ابتکار هراتی در ساخت و کاربرد نمادهای دفاع مقدس، تداعی معانی بدیع و به کارگیری طیف گسترده ای از مفاهیم و مضامین در شعر است. نمادهای وی بر مصادیق زیادی که گاه دربردارنده نمادهای تکراری و غیر ابداعی نیز می شود، دلالت دارد.

واژگان کلیدی: نماد، شعر دفاع مقدس، ابهام، انقلاب اسلامی، سلمان هراتی.

دریافت متن کامل مقاله