عاشورا و امام حسين (ع) در اشعار شاعران فارسي و عربي معاصر

قيام عاشورا که از ابتدا پشتوانه فکري انقلاب اسلامي بود، بارزترين الگوي مبارزه شد و امام خميني (ره) براي ملت، يادآور امام حسين (ع) بود و عاشورا که تا پيش از انقلاب، به عنوان يک سوگ بزرگ به آن نگريسته مي شد، در سروده هاي دفاع مقدس به عنوان يک حماسه مطرح شد که در تاريخچه شعر عاشورايي، فصل تازه اي گشود.

کد خبر: ۴۳۷۷۷۸

دوشنبه - ۱۹ شهريور ۱۳۹۷ / 1397 19 June

نویسندگان:  پیمان صالحي، سهراب سهيلي گيلان

چکیده:

بي شک حماسه عاشورا و قيام سيدالشهدا (ع)، مهم ترين رخدادي بوده كه باعث تحول مضموني و معنايي در ادبيات فارسي و عربي شده است. با اين حال، در طول تاريخ، نگاه به اين واقعه، هميشه يکسان نبوده و در اين ميان، شرايط سياسي حاکم بر جوامع تاثير چشمگيري در زاويه ديد شاعران نسبت به جريان عاشورا داشته است. بعد فردي و اجتماعي شخصيت امام (ع) و ميزان رويکرد شاعران به هر يک از آن ها، از مسائل قابل بررسي در اشعار عاشورايي فارسي و عربي است. همچنين تعابير به کار گرفته شده بوسيله آنان، حکايت از حضور ادبيات بکايي و حماسي در هر دو زبان فارسي و عربي دارد، امري که ناشي از اختلاف در نوع نگاه به عاشورا به عنوان يک تراژدي و يا يک انقلاب و نهضت حيات بخش است. وراي اين اشتراکات، اختلافاتي نيز وجود دارد، از جمله آن ها ميزان توجه فراوان شاعران عرب به ذکر نسب و مدح خاندان آن حضرت و بيان صفات مختلف امام حسين (ع) است. نوع صفات انتخابي براي امام حسين (ع) نيز مويد اين مطلب است که آنان، به دنبال يک الگوي مبارز و برتر در جامعه خويش بوده اند و به نظر مي آيد حضور رهبران ديني در نهضت مشروطه و پس از آن، باعث شده اين مساله، کمتر مورد توجه شاعران ايراني قرار گيرد. قيام عاشورا که از ابتدا پشتوانه فکري انقلاب اسلامي بود، بارزترين الگوي مبارزه شد و امام خميني (ره) براي ملت، يادآور امام حسين (ع) بود و عاشورا که تا پيش از انقلاب، به عنوان يک سوگ بزرگ به آن نگريسته مي شد، در سروده هاي دفاع مقدس به عنوان يک حماسه مطرح شد که در تاريخچه شعر عاشورايي، فصل تازه اي گشود. پژوهش مذکور، با رويکردي توصيفي- تحليلي، مسائل مذکور را مورد بررسي قرار داده است.

كليد واژه: امام حسين (ع)، عاشورا، انقلاب اسلامي، جنگ تحميلي، شعر فارسي و عربي معاصر

دریافت متن کامل مقاله

منبع: نشریه آیت بوستان (پژوهش نامه معارف حسینی)