فرزند یکی از شهدای حج 66 در گفتگو با نوید شاهد: با خانواده شهدای منا همدردیم

مادر براثر استنشاق گاز سمی به شهادت می رسد. روی جنازه مادرم نام یک مرد را درج می کنند و خاله ام از روی دندان و نشانه هایی خاص جنازه را شناسایی می کند.

کد خبر: ۴۳۴۳۸۰

سه‌شنبه - ۰۹ مرداد ۱۳۹۷ / 1397 09 May

حج سال 1366 برای حاجیان ایرانی خونین و مرگبار رقم خورد. نهم مردادماه مصادف با ششم ذی الحجه، 325 نفر از حجاج ایرانی که 203 نفر از آنها زن بودند، به دست پلیس سعودی به شهادت رسیدند. جرم آن ها شرکت در مراسم برائت از مشرکین بود. این واقعه در تاریخ ایران به نام «جمعه خونین مکه» ثبت شده است و یادآوری آن پس از گذشت 31 سال هنوز هم غم انگیز است.

شهید «خدیجه جمشیدی» یکی از حاجیانی است که در این حادثه به شهادت رسید؛ بانویی جوان که براثر استنشاق گاز سمی شهید شد. در آستانه سالگرد این حادثه خونبار، با مریم جمشیدی، فرزند شهید خدیجه جمشیدی در نوید شاهد به گفت و گو نشستیم تا یاد این شهیدان مظلوم را زنده بداریم.

فوت به دلیل بی توجهی سعودی ها

مریم جمشیدی، متولد1354 فرزند دوم و دختر بزرگ شهید جمشیدی است. هنگام شهادت مادر 12 ساله بوده و آن روزها را کامل و با جزئیات به خاطر سپرده است. او درباره سفرحج مادر می گوید: مادرم همراه پدر، عمه و مادربزرگم (مادر پدر) سال 1366راهی سفر حج شد. از آنجایی که جوان (34 ساله) بود از او می خواهند روز «برائت» در انتظامات باشد. لحظه شهادت مادر و عمه ام کنار هم بوده اند. عمه تعریف می کند بعد از این که پلیس سعودی شروع به پخش گازهای سمی کرد، حجاج روی یکدیگر می افتند. مادر و عمه ام سعی می کنند دست همدیگر را بگیرند اما موفق نمی شوند. عمه را یک نفر نجات می دهد اما مادرم شهید می شود. عمه ام می گوید مادرم زنده بود اما به دلیل به توجهی سعودی ها فوت کرد.

جنازه شهید «خدیجه جمشیدی» پس از 59 روز شناسایی می شود. دختر شهید درباره روزهایی که منتظر شنیدن خبری از وضعیت مادرشان بودند، اظهار می کند: بعد از حادثه حجاج فوری به کشور بازگشتند. سری اول شهدا را که آوردند، روی جنازه مادرم اسم یک آقا می خورد به همین دلیل جنازه را اول به اصفهان منتقل می کنند. در آن ایام پدر و خاله ام برای شناسایی می رفتند اما جنازه را بین اجساد شهدا پیدا نمی کردند. بعد از آن پدر برای شناسایی جنازه به مکه اعزام شد اما جنازه آنجا هم نبود تا این که بعد از بازگشت پدر، پیکر مادرم شناسایی شد.

جمشیدی ادامه می دهد: مادر براثر استنشاق گاز سمی به شهادت می رسد. روی جنازه مادرم نام یک مرد را درج می کنند که ما نمی دانیم علتش چه بوده است. خاله ام از روی دندان و نشانه هایی خاص جنازه را شناسایی می کند.

نام شهید در لیست مفقودالاثرها

نام شهید جمشیدی به عنوان مفقود الاثر اعلام می شود بنابراین خانواده تا آخرین لحظه امیدوار بودند که مادر بعد از پایان تنش ها به خانه برگردد. دختر شهید حال و هوای خانه شان که آن روزها در پاکدشت ورامین ساکن بودند این گونه توصیف می کند: مادرم پیش از سفر ما را به خرید برد. در آن زمان دختر داییم منزل ما سکونت داشت و مادرم از او خواسته بود باز هم برای من خرید کند. با دختر داییم به خانه برمی گشتیم که دیدم اقوام خانه ما جمع شده اند. از برادرم پرسیدم چه خبر شده؟ ایشان گفت که اسم مادر را در لیست مفقود الاثرها اعلام کرده اند.

او می گوید: در آن 59 روز همچنان امیدوار بودیم زیرا شنیده بودیم بعضی از حجاج را دزدیده یا زندانی کرده اند. پدرم که برای شناسایی به مکه رفت، مادرم به خواب یکی از دوستانش آمد و گفت «من ایرانم، کجا دنبال من می گردید؟» و بعد از آن جنازه پیدا شد.

مادرم قالی باف بود

شهید خدیجه جمشیدی کمک خرج خانه بوده و به گفته دخترش اگرچه 6 فرزند قد و نیم قد داشته اما قالی باف بوده و برای کمک به مخارج خانه کشاورزی می کرده است. دختر شهید درباره رفتار و منش مادرش می گوید: به گفته نزدیکان، مهربانی مادرم زبانزد بوده و همیشه روی حجاب تاکید داشته است. یکی از پسردایی هایم به نام اکبر جمشیدی در عملیات والفجر 7 به شهادت می رسد. مادرم به ایشان وابستگی شدیدی داشته و همیشه می گفته «دوست دارم پیش اکبر بروم».

مریم جمشیدی فوق لیسانس مدیریت آموزشی دارد و در مقام معلم خدمت می کند. گاهی قضاوت ها درباره حاجیانی که سال 66 به شهادت رسیدند او را ناراحت کرده است. در این باره خاطره ای تعریف می کند: بسیاری از دوستان و همکارانم نمی دانند من فرزند شهید هستم. یک بار با یکی از دوستانم درباره حادثه «حج 1366» صحبت می کردیم. ایشان گفت «آنهایی که شهید شدند، اغتشاشگر بودند» اما زمانی که متوجه شد مادر من هم در همان حج به شهادت رسیده، معذرت خواهی کرد. این تعبیر را از خیلی ها شنیدیم. چطور می شود زنی به سن و سال مادر من که 6 فرزند خود را می گذارد و به برای انجام فرایض دینی به حج می رود، اغتشاشگر باشد. ایشان و دیگر شهدای حج سیاستمدار نبودند و سابقه فعالیت سیاسی نداشت.

فرزند شهید جمشیدی از حادثه منا در سال 1394 نیز سخن گفته و شرایط خانواده این شهیدان را دشوارتر دانسته و می گوید: هنگامی که حادثه منا اتفاق افتاد، حال خانواده شهدا درک کرده و با آنها همدرد بود اما با این تفاوت که خانواده شهدای منا حال بدتری داشتند زیرا سال 66 حجاج به واسطه آب جوش و گاز سمی فوری به شهادت رسیدند اما شهدای سال 1394 مرگ سختی داشتند و این موضوع خانواده شان را اذیت می کند.

عاقب بخیری فرزندان

فرزندان شهید جمشیدی اگرچه هنگام شهادت مادر سن و سال کمی داشته اند اما با همت و تلاش در دانشگاه تحصیل کرده اند. پسر بزرگ شهید دانشجوی دکتری مهندسی کشاورزی است و پسر دوم در رشته حقوق فارغ التحصیل شده است. یکی از دختران شهید دندانپزشکی خوانده، یکی دیگر کارشناسی علوم تجربی و دختر آخر دبیر علوم اجتماعی است.

به گفته مریم جمشیدی، مادر شهیدش به رعایت حجاب تاکید داشته است به گونه ای که روی سنگ مزار ایشان نوشته شده «مراقب دین اسلام باشید و حجاب را حفظ کنید».

شهید در وصیت نامه اش نوشته است:

«به نام خداوند بخشنده و مهربان و با سلام و درود به امام زمان و نائب برحقش امام خمینی، رهبر مسلمین جهان.

وصیتم به فرزندانم از این قرار است:

دختران عزیزم شما را سفارش به حجاب می نمایم. فرزندان عزیزم همواره اخلاق خوب داشته باشید که اخلاق و ایمان خوب شما باعث شادی من می شود. عزیزانم از نماز خود کوتاهی نکنید و در سلام کردن پیشی بگیرید.

و باز به دختران عزیزم سفارش می کنم که حجاب خودتان را رعایت نمایید.

24/4/66- خدیجه جمشیدی»

یادش گرامی.