شیوه های ترویج فرهنگ شهادت در یک پایان نامه

«مقدمه ای بر مفهوم فرهنگ شهادت و شیوه های ترویج آن» عنوان پایان نامه ای است محقق تلاش کرده با ارائه تعریف های مختلف از فرهنگ شهادت، به بررسی موانع و همچنین شیوه های ترویج آن بپردازد.

کد خبر: ۴۳۳۵۳۹

دوشنبه - ۰۱ مرداد ۱۳۹۷ / 1397 01 May

به گزارش نوید شاهد، سال 1378 پایان نامه ای با عنوان «مقدمه ای بر مفهوم فرهنگ شهادت و شیوه های ترویج آن» از سوی معاونت پژوهش بنیاد شهید و امور ایثارگران منتشر شد که «سعید معدنی» محقق آن در تحقیقی مفصل فرهنگ شهادت را مورد بررسی قرار داده است.

این پایان نامه در 138 صفحه و 5 فصل گردآوری شده و محقق آن را به شهید عباس کریمی فرمانده لشگر 27 محمد رسول الله (ص) تقدیم کرده است.

از فصل اول کتاب با عنوان «کلیات» که بگذریم، محقق در مقدمه 4 فصل دیگر کتاب را این گونه معرفی می کند:

«فصل دوم در صدد تعریف و تشریح «فرهنگ شهادت» است. در این فصل برآنیم تا اولا شهادت را به عنوان یک فرهنگ معرفی کرده و با استناد به فصل اول، فرهنگ شهادت را با کلیات فرهنگ تطبیق داده شده و سعی شده مواردی هم چون تعاریف شهادت و فرهنگ شهادت و ویژگی های عمده فرهنگ، فرهنگ شهادت و ابعاد مختلف فرهنگ، برخی کارکردهای فرهنگ شهادت و سرانجام فرهنگ شهادت و پویش های فرهنگی مورد بررسی قرار بگیرد.

در فصل سوم، مفهوم شهید و شهادت را در اندیشه رهبران دینی جمهوری اسلامی ایران یعنی امام خمینی (ره) و مقام معظم رهبری جستجو کرده ایم.

فصل چهارم را درجهت غنابخشی به تحقیق، به آراء برخی از اندیشمندان مسلمان پیرامون موضوع مورد مطالعه مراجعه کرده ایم و این که متفکران اسلامی در این خصوص چه تعاریف و نظریاتی را ابراز کرده اند. این اندیشمندان عبارتند از: آیت الله استاد مرتضی مطهری، دکتر علی شریعتی، آیت الله دکتر سید محمد حسینی بهشتی، آیت الله سید محمود طالقانی، سید مرتضی آوینی، حجت الاسلام عبدالکریم هاشمی نژاد و دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی.

و سرانجام فصل پنجم به بررسی برخی موانع ترویج فرهنگ شهادت اختصاص دارد. پژوهشگر در این فصل، در جستجوی عللی است که چگونگی موانع را تعریف و توصیف می کند.»

محقق در ص 26 درباره یکی از تعاریف فرهنگ شهادت می نویسد:

«فرهنگ شهادت عبارت است از مجموعه آگاهی ها، باورها، آداب و اعتقادات و اعمالی که موجب وصول انسان به عالی ترین و راقی ترین درجه کمال، یعنی مرگ آگاهانه در راه خدا می گردد و نیز هرگونه آثار باقیمانده از شهدا درباره شهادت و شهید نیز سیره، روش و پیام شهیدان و بالاخره تربت پاک و مقدس آنان بخشی از این فرهنگ است.»

همان طور که اشاره شد، در فصل چهارم پایان نامه به موضوع «شهید و شهادت از دیدگاه برخی از اندیشمندان مسلمان» پرداخته شده است. پژوهشگر دیدگاه شهید آوینی دراین زمینه را این گونه روایت می کند:

در اندیشه شهید آوینی، پدیده کربلا، عاشورا، حسین (ع) و شهید، کلماتی آسمانی، مقدس و آرمانی هستند؛ پدیده هایی که وسیله ای برای اوج گرفتن و عروج بسوی خداوند متعال و رب روزی دهنده است. در نگاه شهید آوینی، همگان را به صف کربلائیان راه می دهند، حتی گناهکاران را؛ اما شرط اصلی آن پشیمانی و توبه است «می گویند گناهکاران را نمی پذیرند؛ آری گناهکاران را در این قافله راهی نیست ... اما پشیمانان را می پذیرند. آدم نیز در این قافله ملازم رکاب حسین (ع) است او که سرسلسله خیل پشیمانان است و اگر او نبود باب توبه ای که خداوند با خون حسین میان زمین و آسمان گشوده است، آدم نیز دهشت زده و رها شده و سرگردان در این برهوت گمگشتگی وا می ماند..

را خو را جز شهدا در نمی یابند. گردش خون در رگ های زندگی شیرین است اما ریختن آن در پای محبوب شیرین تر، و نگو شیرین تر، بگو بسیار شیرین تر.

هرکس مجاز به افشای این راز خون و این سرّ نیست و تنها حسین بن علی (ع) است ماذون به افشای این سرّ است. حسین (ع) معلم راز است و شهدا همه حسینی اند، رازداران خزائن مکتوب غیب»

پژوهشگر در فصل پنجم پایان نامه که «نگاهی به برخی راهکارها برای ترویج فرهنگ شهادت» نام دارد، به برخی از موانع ترویج فرهنگ ایثار و شهادت اشاره کرده است. برخی از این موانع عبارتند از:

«-قوت روحیه دنیاطلبی در سطوح مختلف جامعه

-گسترش مظاهر غیرارزش و بعضا ضد ارزشی در سطوح مختلف اجتماع چون مطبوعات، صدا و سیما، جلسات رسمی و ...

-وجود تعارض در تعریف ارزش ها و ضد ارزشها به ویژه در سال های پس از دفاع مقدس

-ضعف اطلاعات نوجوانان و جوانان (اکثریت جامعه ایران) از مسائل قبل از انقلاب، دوران دفاع انقلاب و دفاع مقدس»

گفتنی است علاقه مندان برای مطالعه و بهره بردن از پایان نامه «مقدمه ای بر مفهوم فرهنگ شهادت و شیوه های ترویج آن» نوشته سعید معدنی می توانند به کتابخانه تخصصی ایثار و شهادت مراجعه کنند.