بررسی متون جهاد و شهادت در نثرنوشته های کهن فارسی

«م‍ت‍ون‌ ج‍ه‍اد و ش‍ه‍ادت‌ در ن‍ث‍ر ن‍وش‍ت‍ه‌ه‍ای‌ ف‍ارس‍ی‌ (ق‍رن‌ س‍وم‌ ت‍ا ه‍ش‍ت‍م‌ ه‍ج‍ری‌)» نوشته پرویز عباسی، اثری پژوهشی در حوزه جهاد و شهادت است که سال 1381 از سوی «نشر شاهد» به چاپ رسید.

کد خبر: ۴۳۰۴۷۱

چهارشنبه - ۲۳ خرداد ۱۳۹۷ / 1397 23 March

به گزارش نوید شاهد، نویسنده در مقدمه کتاب به معرفی کوتاهی از کتاب پرداخته و به مخاطب می گوید:
«در تحقیقی که پیشاروی دارید، کوشیده ایم تا تمامی متون مربوط به شهادت در نثر نوشته های فارسی پیش از قرن نهم هجری را بررسی و استخراج کنیم. نظر به نسبت ویژه ای که میان جهاد و شهادت وجود دارد، بخش هایی از متون جهادیه را نیز استخراج و نقل کرده ایم. نثرهای مربوط به سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین را نیز در این میان فرا جمع آورده ایم. چرا که شهادت بدون پرداختن به زندگی سالار شهیدان در ادب پارسی و اسلامی فهم ناپذیر خواهد بود.

در بررسی حاضر تمامی متون نثر مربوط به قرن نهم هجری و پیش از آن مورد بررسی قرار گرفته اند و هر متنی که به نحوی به موضوعات «جهاد و شهادت و حسین» مربوط بوده مورد بررسی قرار گرفته است.»

روش نویسنده در نگارش کتاب به این صورت است که ابتدای هر بخش به معرفی کوتاهی از کتاب و نویسنده آن پرداخته و در ادامه بخش هایی از متن که با موضوع جهاد و شهادت قرابت دارد، درج کرده است.

مطالب این اثر از 70 کتاب مرجع انتخاب شده است. این کتاب ها عبارتند از:

«تاریخ بلعمی، ترجمه تفسیر طبری، قصص الانبیا نیشابوری، کشف المحجوب هجویری، بیان الادیان، سیرالملوک، تاریخ سیستان، تاریخ گردیزی، وجه دین، قابوس نامه، قیام مختار ثقفی، تاریخ بیهقی، کیمیای سعادت، احیاء علوم الدین، مناقب الصوفیه، خلاصه سیرت رسول الله، قصص الانبیا خواجه محمد جویری، رساله قشیریه، روض الجنان و روح الجنان (تفسیر ابوالفتوح)، شرف النبی، کتاب النقض، کشف الاسرار و عده الابرار، لطایف التفسیر، بحر الفواید، عبهر العاشقین، مکارم الاخلاق، الفتوح، آداب الحرب و الشجاعه، نزهه الکرام و بستان العوام، آداب المریدین، روح الارواح فی شرح اسماء ملک الفتاح، شهاب الاخبار، طبقات ناصری، تفسیر کمبریج، فضائل بلخ، مقصد الاقبال، جوامع الحکایات، کامل بهایی، تبصره العوام، مصنفات فارسی علاء الدوله سمنانی، سیرت رسول الله، اخلاق ناصری، المعجم فی معاییر اشعار العجم، کلیات عبید ذاکانی، تاریخ گزیده، تحفه الاخوان، ذخیره الملوک، خیر المجالس، سمط العلی، نظام التواریخ، تاریخ رویان، سلک السلوک، هزار مزار، تجارب السلف، انیس الناس، مجمع البحرین، شرح گلشن روز، ینبوع الاسرار فی نصائح الابرار، شرح خصوص الحکم خوارزمی، جواهر الاسرار، مواهب علیّه، اخلاق محسنی، اشعه اللمعات، روضه الشهدا، معارج النبوه فی مدارج الفتوه، فتوت نامه، روضه الاحباب، سلوک الملوک، تفسیر شاهی یا آیات الاحکام و تفسیر گازر»

پرویز عباسی این تحقیق را زیرنظر دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی انجام داده و در گردآوری مطالب از روش تاریخی بهره برده است. جامعه آماری کتاب شامل تمام متون فارسی از قرن سوم تا هشتم هجری قمری می شود.

کتاب «متون جهاد و شهادت در نثرنوشته های فارسی (قرون سوم تا هشتم هجری)» در 964 صفحه به کوشش دفتر تحقیق و پژوهش معاونت پژوهش و تبلیغات بنیاد شهید توسط پرویز عباسی گردآوری شده است.