به مناسبت سالروز آزادسازی خرمشهر منتشر می شود:

تیپ ثارالله در عملیات بیت المقدس/ پیشروی تا نقطه صفر مرزی

تیپ 41 ثارالله، تحت فرماندهی قرارگاه قدس، ماموریت داشت در مرحله اول عملیات، با عبور از رودخانه کرخه کور در منطقه فرسیه، خطوط ، از شمال به جنوب، در امتدادجاده اهواز-خرمشهر، پیشروی و پادگان حمید را آزاد و سپس تا مرز بین المللی پیش رود.

کد خبر: ۴۲۸۸۰۹

پنجشنبه - ۰۳ خرداد ۱۳۹۷ / 1397 03 March

نوید شاهد کرمان، به مناسبت سوم خرداد، سالروز آزادسازی خرمشهر نگاهی داریم به نقش تیپ 41 ثارالله در این عملیات و عملکرد این تیپ در آزادسازی خرمشهر:

نگاه راهبردی به عملیات بیت المقدس

در حالی که اشغال خرمشهر به دست نیروهای دشمن، آخرین برگ برنده عراق برای واداشتن ایران به شرکت در مذاکرات صلح تلقی می شد، آزادسازی این شهر می توانست سمبل تحمیل اراده سیاسی جمهوری اسلامی ایران بر متحاوز و اثبات برتری نظامی اش باشد.

بر همین اساس با توجه به اینکه منطقه عمومی غرب کارون، آخرین منطقه مهمی بود که همچنان در اشغال عراق قرار داشت، از یک سو فرماندهان نظامی ایران برای اجرای عملیات در این منطقه اشتراک نظر داشتند و از سوی دیگر عراق نیز که طراحی عملیات آزادسازی خرمشهر را پس از عملیات فتح المبین قطعی و مسجل می پنداشت، با در نظر گرفتن اهمیت این شهر و جایگاه آن در دفاع از بصره، بر ضرورت حفظ این منطقه اصرار داشت. از این رو تنها عاملی که می توانست موفقیت را نصیب جمهوری اسلامی کند اتخاذ تاکتیکی بود که دشمن از پیش ناتوان باشد.

طرح رزمایش کلی

قرارگاه مرکزی کربلا، با فرماندهی مشترک سپاه و ارتش، هدایت عملیات را با سه قرارگاه اصلی قدس، فتح و نصر بر عهده داشت و این عملیات را در سه محور و در سه مرحله طرح ریزی کرد. قرارگاه قدس که تیپ ثارالله نیز تحت امر آن بود، ماموریت داشت بعد از عبور از دب حردان و کرخع نور، از شمال به جنوب، در سه مرحلع مرز بین المللی را تامین کند.

منطقع عملیاتی: جبهه جنوبی، جنوب اهواز-خرمشهر

تاریخ عملیات: 10 اردیبهشت1361 تا 3 خرداد 1361

رمز عملیات: یا علی بن ابیطالب(ع)

هدف عملیات: آزادسازی هویزه و خرمشهر

استعداد نیروی خودی: 144 گردان

استعداد تیپ ثارالله: 9 گردان

وضعیت تیپ ثارالله

تیپ 41 ثارالله بعد از فراغت از عملیات فتح المبین، یگان های خود را به حمیدیه منتقل کرد و در منطقه فرسیه، از سیدجابر تا کوهه واقع در ساحل شمالی رودخانه کرخه کور، به طول یک کیلومتر خط گرفت. واحد اطلاعات و عملیات تیپ ثارالله، که برای نخستین بار به طور مستقل، عملیات شناسایی انجام داده بود، دو معبر در سید جابر و کوهه، برای نفوذ تیپ 41 ثارالله به موضع عراقی ها را انتخاب کرد.

ماموریت تیپ

تیپ 41 ثارالله، تحت فرماندهی قرارگاه قدس، ماموریت داشت در مرحله اول عملیات، با عبور از رودخانه کرخه کور در منطقه فرسیه، خطوط از شمال به جنوب، در امتدادجاده اهواز-خرمشهر، پیشروی و پادگان حمید را آزاد کند. سپس تا مرز بین المللی پیش رود.

شرح عملیات

ساعات نخست عملیات، گردان های شهید بهشتی و شهید باهنر تیپ ثارالله که به ترتیب با گردان های 1 و 2 تیپ 58 ذوالفقار ادغام شده بودند، از محورهای سیدجابر و کوهه وارد عمل شدند و پس از نبردی سخت، خطوط اول و دوم دشمن را در هر دو محور تصرف کردند. اما پیشروی تیپ های مجاور که جناح راست و چپ تیپ ثارالله را باید پوشش می دادند، کافی نبود و نتوانتستد با تیپ ثارالله ادغام کنند.

لذا پس از روشن شدن هوا، گردان های ادغامی تیپ ثارالله که در عمق مواضع دشمن پیشروی کرده بودند، از جناحین به شدت تحت فشار نیروهای زرهی و پیاده دشمن قرار گرفتند، در نهایت گردان شهید بهشتی به دلیل عدم پوشش جناح راست توسط تیپ های مجاور خطوط دشمن را ترک می کند و عدم الحاق در جناح چپ تیپ ثارالله نیز موقعیت گردان ادغامی شهید باهنر را به خطر انداخته و این گردان از سه طرف در محاصره قرار می گیرد و سرانجام به خاکریز اول عقب نشینی می کند.

در روز 18 اردیبهشت1361 و در مرحله دوم عملیات، پیشروی قرارگاه های فتح و نصر باعث عقب نشینی لشکرهای 5 و6 عراق که در منطقه حضور داشتند شد و این عقب نشینی قوای عراقی، پیشروی تیپ ثارالله تا مرزهای بین المللی را به دنبال داشت. نیروهای تیپ ثارالله هدف های مرحله دوم و سوم خود را تامین کرده، ضمن بازپس گیری پادگان حمید، تا نقطه صفر مرزی در منطقه کوشک پیشروی کردند و پشت دژ مرزی خط دفاعی تشکیل دادند.

این موفقیت در حالی حاصل شد که 3 گردان از تیپ ثارالله، به تیپ محمد رسول الله مامور شده بودند تا در مرحله سوم عملیات برای آزادی شلمچه با قوای دشمن بجنگند.

در مرحله چهارم عملیات بیت المقدس که نیروهای خودی پشت دروازه خرمشهر برای آزادسازی شهر متمرکز شده بودند، 3 گردان تیپ ثارالله به نام های خونین شهر1 و 2 و گردان ابوالفضل(ع) همراه گردان شهید رجایی(شامل رزمندگان استان های شمالی کشور که به تیپ ثارالله مامور شده بودند) ماموریت تامین جناح شمالی عملیات را به عهده گرفتند. همچنین آنها به تانک های دشمن که در کوشک موضه گرفته بودند و قصد ایجاد رخنه در جناح شمالی جبهه خودی و تهدید جاده خرمشهر-اهواز را داشتند، حمله و 37 تانک را منهدم کردند.

نتایج راهبردی

عملیات بیت المقدس منجر به آزادسازی منطقه‌ای به وسعت 6000 کیلومتر مربع از جمله آزاد سازی شهر خرمشهر ـ هویزه، جاده اهواز ـ خرمشهر و منطقه جفیر و 180 کیلومتر مرز از خرمشهر تا شلمچه و کوشک ـ طلائیه تا هورالهویزه گردید.

با فتح خرمشهر، موقعیت راهبردی ایران در خاورمیانه به شدت تقویت شد، به طوری که رژیم اشغالگر قدس احساس خطر کرد و برای نمایش قدرت خود، سرزمین های جنوب لبنان را به اشغال درآورد.

منبع: اطلس لشکر 41 ثارالله