جایگاه رجز در شعر دفاع مقدس

این مقاله، ضمن اشاره به کاربرد رجز در اشعار حماسی ادوار مختلف شعر فارسی، مقاصد و کارکردهای آن در اشعار دفاع مقدّس را بررسی کرده‏ است.

کد خبر: ۴۱۲۵۹۳

يکشنبه - ۳۰ مهر ۱۳۹۶ / 1396 30 July

پژوهشگران: احمد امیری خراسانی - عصمت اکرمی نیا

چکیده:

سرزمین ایران، همواره سرزمین حماسه، دلیری و شجاعت بوده ‏است. حماسه‌های ملّی - مذهبی فراوان در اعصار گذشته و حال در خصوص تکریم قهرمانان ملّی - مذهبی به نظم در‏آمده و پهلوانی‌ها، رشادت‌ها، آرمان‌ها و خواست‌های ایرانیان را توصیف کرده ‏اند.
ادبیّات پایداری (که شعر دفاع مقدّس، گونه ‏ای از آن است) شاخه‌ای از درخت تنومند ادبیّات حماسی است که در هر روزگاری به شیوۀ خاصی نمود می‌یابد. اگرچه بین سروده‌ها با درونمایه و مضمون مقاومت و پایداری در دوران دفاع مقدّس و پس از جنگ، با مضمون ادب حماسی کلاسیک، تفاوت‌هایی است، وجه اشتراک همۀ آنها ظلم‏‌ستیزی، مبارزه با استبداد داخلی، بیگانه‏ ستیزی، عدالت‏خواهی و دعوت به ‌استقامت در برابر دشمن است.
اغلب سروده‌های آغازین جنگ و سال‌های دفاع مقدّس به قصد تهییج و ترغیب به نبرد و مقاومت و پایداری سروده ‏شده‌اند؛ بنابراین مضمونی، رجز‏گونه دارند.
این مقاله، ضمن اشاره به کاربرد رجز در اشعار حماسی ادوار مختلف شعر فارسی، مقاصد و کارکردهای آن در اشعار دفاع مقدّس را بررسی کرده‏ است. برای نیل بدین مقصود، ابتدا رجز در اشعار دفاع مقدّس استخراج گردیده، پس از آن مقاصد و کار‏کردهای رجز در این اشعار تحلیل شده ‏است.

کلیدواژه ها: حماسه، شعر دفاع مقدس، رجز

دریافت متن کامل مقاله

منبع: نشریه ادبیات پایداری