آسیب‌شناسی خاطره‌نگاری در حوزه دفاع مقدس/3

تحقیقات کامل، آثار خاطره‌نگاری را کاربردی می‌کند

رحیم مخدومی معتقد است که متاسفانه تحقیقات کاملی برای بیشتر خاطره‌نگاری‌های دوران دفاع مقدس انجام نمی‌شود و به همین دلیل بسیاری از این آثار امکان اقتباس ادبی را نمی‌یابند.

کد خبر: ۳۹۸۷۹۳

سه‌شنبه - ۱۰ اسفند ۱۳۹۵ / 1395 10 December

رحیم مخدومی درباره امکان بهره‌گیری از خاطرات برای خلق اثر ثانویه در قالب رمان به نوید شاهد گفت: برخی کتاب‌های خاطرات حوزه دفاع مقدس همان انتظاری را که از یک رمان داریم برآورده می‌کنند. یعنی تصویر کاملی از یک اتفاق را ارایه می‌دهند و پازل‌های متعدد، متوع و پر فراز و نشیب را ارایه می‌کنند.

نویسنده «چه کسی ماشه را خواهد کشید؟» ادامه داد: البته برخی خاطرات رزمندگان، آنقدر جذاب‌اند که به آسانی قابلیت تبدیل شدن به یک خاطره داستان را دارند و کافی است تا نویسنده خاطرات با فن داستان‌نویسی آشنا باشد تا آن خاطره به شبیه به یک رمان مستند روایت شود.

مخدومی با اشاره به خاطراتی که قابلیت تبدیل شدن به رمان را ندارند، افزود: در این‌جا باید تحلیل نویسنده به کمکش بیاید تا بتوان متن خاطره را داستانی کند. بیشتر افرادی که در حوزه ادبیات داستانی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس آثاری را خلق می‌کنند افرادی‌اند که خودشان این وقایع را از نزدیک لمس کرده‌اند. این گونه است که می‌بینیم پایه بیشتر ادبیات معاصر ما خاطرات است.

وی این امر را نشان‌دهنده بهره‌مندی ادبیات معاصر از دو واقعه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس دانست و تصریح کرد: به هر حال، نویسنده در پی سوژه ناب است و خاطره‌های دوران «انقلاب اسلامی» و «دفاع مقدس» سوژه‌های مناسبی را در اختیار داستان‌نویسان قرار می‌دهد.

به گفته خالق «یک آسمان هیایو»، امتیار نگارش خاطرات دوران دفاع مقدس به شیوه داستانی این است که می‌تواند نویسنده را از تخیل بی‌نیاز کند زیرا نگارنده با رویدادی واقعی روبروست. به همین دلیل اکنون قالب «خاطره‌رمان» با استقبال بسیاری از سوی مخاطبان مواجه شده است و آمار فروش این آثار در سال با سایر کتاب‌های ادبی قابل قیاس نیست. دلیل این فروش خوب، احساس همزاد‌پنداری مخاطب با سوژه است.

وی درباره دلیل غیر کاربردی بودن برخی آثار منتشر شده حوزه خاطره برای اقتباس ادبی توضیح داد: انجام تحقیقات برای ثبت خاطرات بسیار مهم است. در واقع 50 درصد یک اثر خوب را تحقیقات متنوع شکل می‌دهند.

مخدومی تاکید کرد: باید تمام تاریکخانه‌های ذهن راوی را در جریان مصاحبه‌ها و تحقیقات کشف کرد و اگر چنین اتفاقی رخ دهد، می‌توان امید‌وار بود که اثری جامع و کاربردی تدوین شده است. اما متاسفانه مدت‌هاست که این امر رخ نمی‌دهد و شمار آثار جذاب حوزه خاطره‌نگاری دفاع مقدس اندک است.

نویسنده «معلم فراری» ادامه داد: نباید در امر تحقیقات برای نگارش یک اثر کم گذاشت زیرا فقط نیمی از یک اثر خوب به واسطه قلم و نثر خوب نویسندگان شکل می‌گیرد که اگر تحقیقات اثر کامل نباشد، نمی‌توان قلم و نثر را به درستی به کار گرفت.

رحیم مخدومی سال 1345 در ورامین متولد شد و تحصیلات خود را تا مقطع لیسانس در رشته علوم تربیتی ادامه داد. وی به ضمن اشتغال به معلمی، با نهاد‌ها و سازمان‌هایی چون بسیج، سپاه، جهاد سازندگی و سازمان تبلیغات اسلامی همکاری‌های فرهنگی داشته و دارد. کتاب «جنگ پابرهنه»، «نرگس»، «مالک خیبر» و «پروانه‌های عرصه خبر» از جمله آثار اوست. مخدومی برگزیده کتاب سال دفاع مقدس و جشنواره کتاب معلم بوده است.

انتهای پیام