شهید «سید حسین دیباج» به روایت اسناد ساواک

20 اردیبهشت ماه 1353توسط ساواک و در پی یورش وحشیانه نیروهای مخفی به منزل وی، ضمن طرح سئوالات و تفتیش، آنها را دستگیر و روانه زندان اوین تهران کردند. طبق آن مدارک، سید حسین تحت سخت ترین باز جویی ها و شکنجه ها قرار گرفته بود و پس از تحمل 8 روز شکنجه های پی در پی که آثار آن در معاینه جسد وی هویدا بود به درجه رفیع شهادت نائل آمده بود.

کد خبر: ۳۹۷۰۲۰

چهارشنبه - ۱۳ بهمن ۱۳۹۵ / 1395 13 November

صفحه يكم......... از.........يك....... صفحه 7– منبع....7157

نسخه شماره. سري...... از....پنج...... نسخه 8– منشأ سيد حسين ديباج

1– به :....... 20 هـ 14................................ 9– تاريخ وقوع : اخيراً

2– از :...... 322........................................ 10– تاريخ رسيدن خبر به منبع..اخيراً...

3– شماره گزارش 5645/322.. 11– تاريخ رسيدن خبر به رهبر عمليات محل

10/8/52

4– تاريخ گزارش 21/8/52 12– ملاحظات حفاظتي......................

5– پيوست............................................ .............................................................

6– گيرندگان خبر.....323...324...... ..............................................................

موضوع : سيد حسين ديباج دانشجوي سال سوم دانشكده پلي‌تكنيك تهران

نامبرده بالا ضمن يك صحبت خصوصي اظهار نموده از برادرم سيد رضا ديباج دانشجوي سال پنجم دانشگاه پهلوي كه از يك سال پيش بازداشت مي‌باشد خبري ندارم و گفته مي‌شود زير شكنجه‌هاي سازمان امنيت كشته شده و مادرم بسيار ناراحت مي‌باشد. دوستش اظهار داشته كه اين فعلاً شايعه است شما كوشش كنيد كه خانواده‌تان ناراحت نباشند.

نظريه شنبه : چنانچه مشاراليه خاطر جمع شود برادرش كشته شده يكي از كارهايي كه ممكن است انجام دهد اين است كه در همدان يك دفعه و همه جانبه در دانشسرا و بين محصلين دبيرستانهاي همدان اين مسئله را منعكس خواهد كرد كه رضا كشته شده تا افكار عمومي را متوجه قضيه نمايد و چون رضا ديباج با توجه به اينكه خودش فرد مذهبي بوده و پدرش معمم و روضه‌خوان مي‌باشد لذا در شهر وجهه‌اي دارد و اكثريت او را مي‌شناسند. ضمناً ياد شده بيشتر از برادرش آمادگي هرگونه فعاليت را دارد همچنين خواهر وي كه فعلاً در سال ششم دبيرستان پروين اعتصامي همدان مشغول تحصيل مي‌باشد طرز فكري مشابه برادرش دارد.

ملاحظات. 322 جهت اطلاع و تحقيق پيرامون چگونگي و نحوه فعاليت و تمايلات سياسي مشاراليه.

2 – هرگونه اقدام مستقيم باعث شناسايي منبع خواهد شد.

رئيس بخش 324..............
28/4/52 از طرف ...............

------------------------------------------

شماره 1618

تاريخ 23- 5 ماه 1351

اداره كل پزشكي قانوني

پروانه دفن

به موجب اين برجه اجازه دفن سيد رضا فرزند ................................. شهرت ديباج سن حدود 25 سال كه بعلت بعداً تعيين مي‌شود در تاريخ .......21 – 5- ماه 1351 درگذشته است داده مي‌شود.

پزشك قانوني

1618
23/5/51

شماره 6256

تاريخ 11- 3 ماه 1353

اداره كل پزشكي قانوني

پروانه دفن

به موجب اين برجه اجازه دفن حسين فرزند مهدي شهرت ديباج سن حدود 23 سال كه بعلت بعداً تعيين مي‌شود در تاريخ .......28 – 2- ماه 1353 درگذشته است داده مي‌شود.

پزشك قانوني

11/3/53

بهمن نادري پور (تهراني) درباره برادران ديباج چنين مي‌گويد:
دو برادر كه فاميل آنها ديباج و از اهالي همدان بودند دستگير و در زندان شهيد شده‌اند. يكي از آنها كه به شيراز مي‌رفته، مي‌گفتند ناراحتي قلبي داشته و به همين علت فوت كرده و برادر دوم به وسيله كميته اوين دستگير شده بود كه در زندان شهيد شده. از چگونگي دقيق شهادت آنها اطلاعي ندارم.

--------------------------------------------------

تيمسار دادستان محترم ارتش

با تقديم عين پرونده ارجاعي كلاسه فوق به شرح آتي مبادرت به صدور قرار نهايي مي‌نمايد:

الف – مشخصات متهم : غير نظامي سيد حسين ديباج فرزند سيد مهدي متولد سال 1330 دارنده شناسنامه شماره 815... صادره از همدان، مسلمان، تبعه ايران، دانشجوي سال سوم دانشكده پلي تكنيك تهران، ساكن تهران، خيابان گرگان، خيابان سلمان فارسي، كوچه صفا، پلاك 46، بدون پيشينه و محكوميت كيفري و عيال و اولاد، بازداشت از تاريخ 22/2/53 تا 28/2/53 و در تاريخ اخير به علت بيماري داخلي (بيماري ريوي جنبي) در بيمارستان شهرباني درگذشته است.

ب – موضوع اتهام: اقدام عليه امنيت كشور

ج – گردش كار و نتيجه تحقيقات : برابر محتويات پرونده بعد از دستگيري حسين عراقچيان و محمد ميراري و اصغر قريشي و... در تحقيق از آنها معلوم گرديده كه متهم نامبرده فعاليتهايي به نفع گروه باصطلاح مجاهدين خلق داشته به همين سبب دستگيري قرار بازداشت مورخه 22/2/53 اين بازپرسي بازداشت و سپس در تاريخ 28/2/53 به علت بيماري داخلي در بيمارستان شهرباني درگذشته است كه پزشك قانوني بعد از معاينه جسد و انجام آزمايشات لازم به موجب نامه شماره 22957/ 10 – 16/4/53 (برگ 10 پرونده) علت مرگ متوفي را بيماري داخلي اعلام كرده است.

ضمناً در بازرسي منزل متهم و در بازرسي بدني اشياء و مداركي به شرح صورتجلسه برگ 21 و 35 به دست آمده است كه مدارك مكشوفه از منزل وي در ساواك نگهداري و وسائل مكشوفه از متهم همراه پرونده به اين بازپرسي تحويل گرديده است.

د – نظريه بازپرس : با توجه به محتويات پرونده و نامه شماره 22957/ 10 – 16/4/53 اداره پزشكي قانوني (برگ 10 پرونده) مستند به بند 1 ماده 85 آيين دادرسي كيفري قرار موقوفي تعقيب نامبرده را به علت فوت، صادر و اعلام مي‌دارد.

وسائل مكشوفه به شرح برگ 22 پرونده كه در ساواك نگهداري مي‌شود بايد معدوم گردند ووسائل و وجوه مكشوفه از متوفي كه ضميمه پرونده به شرح برگ 3 پرونده بايستي به خانواده متوفي تحويل گردد.

بازپرس شعبه 12 دادستاني ارتش
سروان قضائي علي بهداد

-----------------------------------------

شماره .................
تاريخ 11 – 3 - 1353

اداره كل پزشكي قانوني

گزارش معاينه جسد

پزشك قانوني : تشخيص پزشكي قانوني:

دكتر منصور (ناخوانا) بعداً تعيين مي‌شود

بازپرس : جناب سرهنگ عضدي قاجار

مشخصات جسد :

نام : حسين نام پدر : مهدي شهرت : ديباج سن : حدود 23 سال تاريخ معاينه : 11/3/53 ساعت معاينه : 11 صبح محل معاينه : بيمارستان شهرباني شماره پروانه دفن : 6256 شماره فتوگرافي :.................. اعلام فوت (نوع حادثه) : بيمـاري. محـل حـادثـه :................. محـل فـوت : ....... اعـلام كننده: كميته ضد خرابكاري تاريخ فوت : 53/2/28

شرح معاينه جسد: جسد متعلق به مردي است حدود 23 سال سن كه در معاينه شانه‌ها در زير چانه جلوي گردن روي پستان چپ خراشهاي سطحي در سمت راست قفسه سينه كبودي‌هايي در هر دو ساق پا و زخمهاي سطحي در حال التيام در سطح داخلي و كف پاها ديده مي‌شود. علائم خفگي و خفه كردگي مشاهده نمي‌شود . در (ناخوانا) زير پوست آثار ضربه و خونمردگي موجود نيست. جمجمه سالم و بدون شكستگي. جمجمه باز شد مغز ظاهر عادي پس از مرگ را دارد. جلو گردن و قفسه سينه و شكم باز شد دنده‌هاي دو طرف سالم‌است. در فضاي جنبي دو طرف مقدار زيادي مايع زردرنگ ديده مي‌شود. حجم مايع در هر طرف حدود دو ليتر‌است. ريه‌ها متورم‌است و از مقاطع‌آنها چرك‌خارج مي‌شود. قلب وضع عادي دارد و (ناخوانا) نيز طبيعي‌است . در شكم‌علائم ضربه و خونريزي مشاهده نشد. احشا‌ء شكمي ظاهراً بررسي شد، مثانه فاقد ادرار است . مقداري از خون و هم‌چنين احشاء براي آزمايش سم‌شناسي فرستاده شد. علت مرگ پس از دريافت پاسخ آزمايشگاه (ناخوانا) جواز دفن با اعلام كميته ضد خرابكاري بنام فوق صادر شد. 11 – 3 - 53