برگرفته از کتاب پوکه های طلایی خاطرات آزاده شریعت

خاطرات زیبایی از آزاده محمود شریعت در زندان های رژیم بعث

از بيست وهشت نفري که با هم بوديم يك نفر در بصره زير کتک شهيد شد و در استخبارات هم سه نفر جان خود را دست دادند. بيشتر بچّه⁮ها، اسراي کربلاي چهار و پنج بودند.

کد خبر: ۳۹۶۳۸۱

يکشنبه - ۰۳ بهمن ۱۳۹۵ / 1395 03 November

وسط امتحان‌‌ها بود و برگة اعزام توي دستم. اصلاً هم ناراحت نبودم. دلم غَنج مي⁮رفت. به برگه نگاه کردم. آن‌روز اصلاً فکرش را هم نمي⁮کردم که اين کاغذ پاي مرا به چه ماجراهايي باز مي⁮کند.

بيست و چهارم آذر سال شصت و پنج، اعزام شدم. توي لشکر چهل و يک ثارالله کرمان معاون گروهان بودم. مي⁮گفتند قرار است عمليّات شروع شود. در گروهان از بچّه⁮هاي دانشگاه هم يکي آمده بود. دانشجوي فيزيك بود. هر بار مي⁮ديدمش، دلم گرم‌تر مي⁮شد. شايد به اين خاطر که مي⁮ديدم فقط من نيستم که امتحانات را نيمه⁮کاره ر‌‌ها کرده⁮ام.

رفتيم شلمچه. عاقبت انتظار‌ها به سر رسيد. نيمه‌شب، مرحلة سوم کربلاي پنج با رمز «يا زهرا» شروع شد. گروهان ما نزديک نهر جاسم در منطقة دوعيجي عراق مستقر بود. اول عمليّات، با تک[1] شديد عراق روبه⁮رو شديم. آن‌قدر فشار زياد بود که ايراني⁮‌ها مجبور به عقب⁮نشيني شدند.

منطقه پر از خودي و غيرخودي بود. اول با کلاش مي⁮جنگيدم. ولي يکي از سنگرهاي دشمن با تيربار و دوشکا همه را زمين⁮گير کرده بود. کلاش را گذاشتم و با آرپي⁮چي سنگر را منهدم کردم. بعد با کمک بچّه⁮‌ها تعداد زيادي اسير گرفتيم و عقب فرستاديم.

عراقي⁮‌ها خيلي کشته داده بودند. توي تاريکي وقت راه رفتن يک جاي خالي و صاف پيدا نمي⁮شد. فقط جنازه بود و جنازه. بالاي خاکريز بودم که گلولة توپي نزديکم منفجر شد. در يک لحظه، ترکش به سر، ران، شکم و سينه⁮ام خورد و افتادم زمين.

از زخم‌هايم خون بيرون زد. توان حرکت نداشتم. بيشتر از همه، زخم سينه⁮ام دهان باز کرده بود. دنده⁮هاي شکسته⁮ام ديده مي⁮شد. داغي خون، همة بدنم را گرفته بود. پسرکي بسيجي جلو آمد. چفيه⁮اش را باز کرد و شکمم را بست. سعي کردم هر طور شده با چفيه خودم سينه⁮ام را ببندم.

بوي باروت مشامم را پر کرده بود. ميان انفجارهاي دور و نزديک و خاک و دود افتاده بودم. از اينکه زود زمين⁮گير شدم، حسابي عصباني بودم. صدايي مرا به خود آورد. خوب که دقت کردم ديدم هم‌دانشگاهي⁮ام است؛ همان دانشجوي فيزيک. اصرار داشت مرا عقب ببرد، ولي من نمي⁮توانستم تکان بخورم. از طرفي او بي⁮سيم⁮چي بود و بايد به وظيفه⁮اش مي⁮رسيد.

گفتم:

- تو نبايد وقتت رو براي من تلف کني، برو کنار دست فرمانده!

مدتي مردد بود، ولي ناچار رفت و من تنها شدم. عمليّات ادامه داشت. نزديک صبح آتش دشمن خيلي شديد شد. هواپيما و توپخانه هم به اين حجم عظيم دامن مي⁮زدند. آن‌‌ها در تدارک تک بزرگي بودند.

دور و بر من يک دشت بود؛ پر از جنازة عراقي و ايراني. باد سرد صبحگاهي به صورتم مي⁮خورد. شب داشت مي⁮رفت و جايش را به روشني مي⁮داد. بر عکس دل پر تلاطم من که از اميد خالي مي⁮شد و نااميدي همة زوايايش را پر مي⁮کرد. احساس جاماندن و تنها شدن، مثل درد عميقي در وجودم پيچيد. از هوش رفتم.

با صداي نارنجک عراقي⁮‌ها به هوش آمدم. آفتاب داغ ساعت دو، پوست را مي⁮گزيد. جلو مي⁮آمدند و سنگر‌ها را پاکسازي مي⁮کردند. هر چندلحظه يک‌بار، صداي تير خلاص توي دشت مي⁮پيچيد. لباس‌هايم پاره و خوني بود. خونريزي شديد، رمقي برايم نگذاشته بود. انگشت‌هايم چنگ شده بود و فرقي با جنازه نداشتم. با خودم گفتم:

- تا چند لحظة ديگه يکي از اين تيراي خلاص توي سرت مي‌خوره و تموم!

نيمه⁮بي‌هوش بودم که سردي لوله تفنگ را روي سرم احساس کردم. هرچه قدرت داشتم جمع کردم و به انگشت‌هايم تکاني دادم. اطرافم را ‌گرفته بودند و با هم حرف مي⁮زدند. دست‌هايم را به سختي بالا بردم. چشم‌هايم سياهي مي⁮رفت و دنيا با آدم‌هاي اسلحه به دست دور سرم مي⁮چرخيد.

بعضي‌هاشان سيه⁮⁮چرده⁮تر بودند و شکلشان با بقيه فرق مي⁮کرد. شايد نگاه‌هاي من باعث شد که يکي‌شان با افتخار اشاره کند و بگويد:«هذا سوداني».

انگار حضور ساير کشور‌ها را در خط مقدم خود نوعي مباهات مي⁮دانستند.

يکي‌شان با عجله و وحشت⁮زده دست‌هايم را به پشت بست. ايراني‌‌ها ضدحمله را شروع کردند. منطقه زير آتش بچّه⁮هاي ما بود ولي هنوز پيشروي نکرده بودند.

کشان کشان مرا کنار تانک بردند. بعد روي دو جنازة عراقي پرت کردند و راه افتاديم.

وظيفة گردان ما تصرف جادة آسفالته بصره بود. روي همين اصل حدس زدم که دارند مرا به طرف اين شهر مي⁮برند. حرکت ناآرام تانک مرا بالا و پايين مي⁮انداخت و هر بار دنده‌‌هاي شکسته⁮ام توي گوشت فرو مي⁮رفت و دردم را چند برابر مي‌کرد.

گاه و بي‌گاه هم روي همسفرهاي ساکتم مي⁮افتادم. چند بار هم دست و پاي آن‌‌ها روي من افتاد.

عدة زيادي سرباز به طرفم هجوم آوردند. آن‌جا مقر سپاه هفتم عراق بود و انگار من طعمة جديدشان بودم.

سر و صدا و صحبت ميانشان بالا گرفت. به من و جنازه⁮‌ها اشاره مي⁮كردند. اين‌طور دستگيرم شد كه فكر مي⁮كنند من اين دو نفر را كشته⁮ام. بعضي⁮هاشان عصباني بودند و از نگاهشان کينه و خشم مي⁮باريد. ولي تعدادي با کشتن من مخالف بودند. وقتي مرا گوشه⁮اي ر‌ها کردند، مطمئن شدم که فعلاَ نمي⁮خواهند بميرم. مدتي که گذشت دوباره توجهشان را جلب کردم. يکي‌شان به من نزديک شد. خندة موذيانه⁮اي چهره⁮اش را پر کرده بود. مدام بر مي⁮گشت و به رفقايش لبخند مي⁮زد. نمي⁮دانستم چه مي⁮خواست بکند.

بالاي سرم که رسيد بي⁮رمق چشم به نگاه شيطنت⁮بارش دوختم. انگشتش را تا انتها توي زخم سينه⁮ام فرو برد. درد وحشيانه به همة وجودم چنگ زد. ناله⁮ام كه بلند شد، صداي خنده⁮هايشان فضا را پر کرد. اين کار را تکرار كرد و تكرار خنده⁮‌ها در ميان ناله⁮هاي من.

چهار روز بود که نه آب خورده بودم، نه غذا. مرا با بقية اسرا توي يک کلاس در بصره ريختند و بازجويي⁮‌ها شروع شد. عصر روز چهارم نفري چند خرما دادند.

هر کلاس سي و پنج تا چهل اسير داشت. يکي يکي براي بازجويي مي⁮بردند. بعد فقط صداي جيغ بود که به گوش مي⁮رسيد. کمترين شکنجه، لگدهايي بود که با پوتين به سر مي⁮زدند. منافقين فراري به عراق، زحمت بازجويي و کتک زدن را از روي دوش عراقي⁮‌ها برداشته بودند.

به تجربه فهميديم که بايد سريع جواب بدهيم حتي اگر دروغ باشد. گاهي به دنبال دقيق‌تر کردن اطلاعات براي حملة هوايي بودند. مثلاً وقتي بازجوي من فهميد بچّة تبريزم، يکي يکي کارخانجات تبريز را مي⁮گفت و من بايد سريع مي⁮گفتم که چند کيلومتري تبريز است.

اگر در پاسخ دادن اندکي تأمل کرده يا آهسته و شمرده جواب مي⁮دادم به شدت کتک مي⁮زدند؛ ولي جواب سريع ولو دروغ، نجات⁮بخش بود.

از بصره ما را به بغداد منتقل کردند؛ به سازمان امنيت عراق يا همان استخبارات. خوش آمدگويي با کابل و باتون انجام شد. نمي⁮گذاشتند نماز بخوانيم. با برق و حرارت، بدن‌‌ها را مي⁮سوزاندند. داخل بند هم اوضاع خيلي بد بود. در همان سطلي که بچّه‌‌ها شب دستشويي مي⁮کردند به ما آب مي⁮دادند.

چهار روز ديگر با سخت⁮ترين فشارهاي روحي و جسمي گذشت. از بيست وهشت نفري که با هم بوديم يك نفر در بصره زير کتک شهيد شد و در استخبارات هم سه نفر جان خود را دست دادند. بيشتر بچّه⁮ها، اسراي کربلاي چهار و پنج بودند.

وقتي مطمئن شدند چيزي براي گفتن نداريم ما را به پادگان الرشيد انتقال دادند. الرشيد را براي زنداني⁮هاي سياسي خودشان ساخته بودند. اتاق‌‌ها يك در دو يا دو در سه بود. توي اتاق شش متري، پنچاه نفر را با فشار و لگد و پوتين و ضربات کابل روي هم مي⁮چپاندند. نفس کشيدن براي همه سخت بود چه رسد به خوابيدن و نشستن. دو طبقه مي⁮خوابيديم. بعضي هم سر پا بودند و جايي براي نشستن نداشتند.

جيرة غذائي هر نفر در شبانه روز دو عدد نان جو شبيه نان‌هاي ساندويچي کوچک به نام «سومون» بود. داخل نان کاملاً خمير بود. بچّه⁮‌ها اين خمير‌ها را خشک می‌کردند و در اوقات گرسنگي مي⁮خوردند. بقية جيرة روزانه صد سي⁮سي چاي و پنج قاشق برنج بود. هميشه گرسنه و تشنه بوديم.

اين‌جا هم ظرف قضاي حاجت و آب مشترک بود. به همين دليل اسهال خوني و بيماري‌هاي پوستي مثل گال، شپش، قارچ، ريزش مو، فلج دست و پا و حتي ديوانگي روز به روز شايع‌‌تر مي⁮شد. بيشتر مجروحين دچار کرم⁮زدگي جراحات شده بودند و روز به روز تعداد شهدا افزايش مي⁮يافت. در يک ماهي که در الرشيد بوديم، سي نفر از دوستانمان به شهادت رسيدند. براي کم کردن فشارهاي روحي و جسمي به معنويات پناه برديم. علاوه بر نماز و دعا از قابليت‌هاي بچّه⁮‌ها استفاده مي⁮کرديم. مثلاً دربارة قرآن، احکام يا تاريخ اسلام کلاس مي⁮گذاشتيم. هر کس معلوماتي داشت براي بقيه بازگو مي⁮کرد. به اين ترتيب خودمان را سر پا نگه مي⁮داشتيم.

بسياري از مجروحين بر اثر شدت صدمات حتّي بعد از انتقال به بيمارستان شهيد مي⁮شدند ولي تعدادي هم مداوا مي⁮شدند و به ميان ما بر ⁮مي⁮گشتند. در اين رفت و آمد‌ها اسراي کمپ⁮هاي مختلف با هم ارتباط برقرار مي⁮کردند و روش‌هاي برخورد با بعثي⁮‌ها را به يک⁮ديگر ياد مي⁮دادند.

گاهي از تازه⁮وارد‌ها خبرهاي خوبي از جبهة ايران و پيروزي⁮‌ها به گوشمان مي⁮رسيد و از شدت درد و رنجمان مي⁮کاست. همه‌ی اين ارتباطات در نهايت دقّت و مخفيانه صورت مي⁮گرفت.

1ـ حمله

منبع : کتاب پوکه های طلایی / منتشر شده توسط بنیاد شهید و امور ایثارگران استان سمنان