آن قدر به جبهه ¬رفت تا به شهادت رسيد...

کد خبر: ۳۴۶۰۳۱

سه‌شنبه - ۰۵ ارديبهشت ۱۳۹۱ / 1391 05 February

ميزگرد شاهد ياران با حضور حجج اسلام والمسلمين محمد جواد حجتي كرماني ـ نمايندة همدوره ـ و سعيد شاه آبادي، فرزند ارشد شهيد شاه آبادي

شهيد شاه آبادي، در ميان نيروهاي انقلاب به عنوان يك فرد خالص، معتقد، پرجوش، پر تحرك و معتدل شناخته ميشود كه باقيات صالحات انبوهي ـ چه در دوران مبارزه و چه زمان برقراري نظام و نيز در هنگامة دفاع مقدس ـ از خويش بر جاي گذاشت. در ميزگردي كه از نظرتان مي¬گذرد، حجت الاسلام والمسلمين محمد جواد حجتي كرماني، نمايندة همدورة شهيد در مجلس اول، و حجت الاسلام والمسلمين سعيد شاه آبادي، فرزند ارشد آن شهيد عزيز با شاهد ياران به گفت و شنود نشستهاند. با ذكر اين توضيح كه در هنگام تهية اين ويژه¬نامه، هر بار، يك يا چند نفر از اعضاي خانوادة محترم شهيد شاه آبادي، همچون پژوهشگري پيگير و علاقه¬مند، با ما همراه ميشدند و فعالانه در برخي گفت و گوها مشاركت ميجستند.

***
سعيد شاه آبادي: ما در مورد زندگي مرحوم والدمان كه تحقيق مي¬كنيم، ميبينيم مواردي را ايشان در قم داشتند ـ چه در زمينة تحصيل و چه در مورد مبارزاتشان در دهة چهل و ارتباطاتي كه با حزب ملل اسلامي و ديگر حزبها داشتند ـ و سن ما اقتضاء نميكرد كه به صورت مستقيم اطلاعاتي را از ابوي بگيريم. البته يك سري اطلاعات راجع به سال 1350 به بعد داريم كه ايشان به تهران آمدند تا 1357 ـ سال پيروزي انقلاب اسلامي ـ و نيز تا سال1363، ولي ايشان اطلاعات خيلي زيادي از مبارزاتشان نمي¬دادند، مثلاً نقش و تأثيرگذاري خودشان را در تشكيل جامعة روحانيت مبارز يا در فضاي زندانها بيان نميكردند. بنده نميدانم شما از چه سالي و
چه مرحلهاي با مرحوم والد ما آشنا شديد و در كدام يك از اين دورهها ارتباط بيشتري با ايشان داشتيد؟
حجتي كرماني: من در طول سالهاي متمادي، كمابيش با ابوي گرامي شما ارتباط و آشنايي داشتم، اما به خاطر دارم كه در دورة اول مجلس شوراي اسلامي، نزديكي و رفاقت ما بيشتر شد. در آن زمان، من و شهيد شاه آبادي هر دو از تهران نماينده بوديم و جاي نشستن من با ايشان فاصله داشت. آقاي شاه آبادي در يكي از ضلع¬ها، نزديك در ورودي مجلس، مينشستند و من جنب ديوار، كنار مرحوم آسيد علي اكبر ابوترابي بودم.

شهيد شاه آبادي فرزند آيت الله العظمي شاه آباديِ بزرگ ـ استاد حضرت امام(ره) ـ بود. البته من با حاج آقا نور الله، برادر شهيد و عموي گرامي شما نيز آشنايم، اما با شهيد شاه آبادي بيشتر برخورد داشتم و در مجلس و وقت سخنراني و زمان ناهار، در جلسات غير رسمي با يكديگر همصحبت مي-شديم و من با ديدارهاي مكرر آن بزرگوار، ارادتي كه نسبت به ايشان داشتم بيشتر شد.

شهيد شاه آبادي را چگونه انساني مي¬ديديد؟
حجتي كرماني: بنده چند خصلت در شهيد شاه آبادي ديدم: اول، اخلاص بيشائبهاي كه داشت، من در ايشان حتي يك ذره خودنمايي يا خودمحوري كه بخواهد حرف خودش را به كرسي بنشاند، چه در زمينة سياسي، چه اخلاقي و چه تربيتي يا فقهي، نديدم. احساس ميكردم كه حاج شيخ مهدي، اين معنويت را از پدر بزرگوارش به ارث برده و يك روحاني و انسان يكپارچه اخلاص است و شخصيت ايشان من را به رمز اينكه امام چرا تا آن حد به استادشان مرحوم شاه آبادي بزرگ ارادت ميورزيدند و ايشان را مراد خويش ميدانستند واقف كرد. درحقيقت شهيد شاه آبادي يك آينهاي بود كه ما مي-توانستيم آقاي شاه آبادي پدر را در ايشان ببينيم.
حالت ديگري كه من در آقاي شاه آبادي ديدم، جست و خيز و تحركي بود كه داشت و ميتوانم بگويم مثل آهو بود. آهو يك موجود تيزتاز است، و ايشان نيز مثل آهو جست و خيز داشت. او سبك وزن بود وقامت كشيده و لاغر اندامي داشت. راه رفتن و نشست و برخاست آن شهيد ، انسان را به ياد آهوي تيزتاز ميانداخت!
مسألة سوم، اعتدال سياسي ايشان بود. حتي يك بار را هم به خاطر ندارم كه در آن دعواهايي كه در مجلس پيش ميآمد و خيلي هم دعواهاي تندي بود، از آقاي شاه آبادي كلمة تندي شنيده يا عصبانيتشان را ديده باشم.
چهارم، نجابت و رازداري و بيادعايي شهيد شاه آبادي است كه من در شهيد باهنر هم اين خصلتها را ديدهام. ما از 12 سالگي با آقاي باهنر بوديم و تا زمان شهادت ايشان، در تمام اين مدت طولاني كه با يكديگر همدرس بوديم، چه در كرمان و چه در قم، قبل و بعد از انقلاب، حتي يك بار هم عصبانيت آقاي باهنر را نديدم. البته چرا، مثلاً ديده بودم كه ايشان وقتي كه ازچيزي ناراحت مي شوند رنگ چهرهشان سرخ مي شود، اما هيچگاه عصباني نمي شدند. ديگر آنكه آقاي باهنر بسيار كتوم و رازدار بود. يك روز ما در منزل نشسته بوديم كه ناگهان ديدم آقاي باهنر زرد شد و افتاد! من رفتم چيزي بياورم و بدهم تا بخورد و حالش بهتر شود. ايشان گفت: من از ديشب دلم درد مي¬كرد، ولي نميخواستم كه ناراحتتان كنم و چيزي به شما نگفتم. در آنجا من ياد روايتي افتادم كه يكي از علائم مؤمن كتمان درد است. يادم است كه آن روز، جمعه هم بود، به شهيد باهنر گفتم آقاجان، حد اقل ميگفتيد كه ما شما را به بيمارستان مي¬برديم، گفت امروز جمعه است و كسي مشغول كار نيست و شما هم در تهران غريب هستيد و ميترسيدم به شما بگويم كه يكوقت ناراحت بشويد.

ايشان حدود 18 ساعت بيشتر درد كشيده بود و ما نفهميده بوديم، مرحوم شاه آبادي نيز چنين اوصافي داشت، در جلساتي كه با هم مينشستيم احساس ميكردم مطلب دارد، ولي نميخواهد بگويد، اصلاً اهل حرف زدن نبود. مثل اشخاصي نبود كه ميخواهند هميشه حرف خودشان را بزنند و محور باشند. خلاصه آن شهيد بسيار نجيب و با وقار و پرتلاش و خالص بود.

سعيد شاه آبادي: دوستان نزديك ابوي يك تعبير از ايشان داشتند كه ميگفتند «جوشكار» انقلاب هستند. در اختلافات سياسي ايشان حلقة وصل بود. در انتخابات مجلس دوم كه اختلافات سياسي شكل گرفته بود و ايشان كانديدا شده بود، اسم دو نفر مشتركاً در همه ليستها وجود داشت؛ يكي آقاي هاشمي و ديگري شهيد شاه آبادي. بقية افراد يا در ليست اين طرف بودند يا در ليست آن طرف، الان احساس ميشود ¬كه خانوادة انقلاب اين «جوشكار» را كم دارد. در انتخابات دوره اول مجلس شوراي اسلامي يك ائتلافي صورت گرفت كه آيت الله شاه آبادي از طرف جامعة روحانيت مبارز و مقام معظم رهبري از طرف حزب جمهوري اسلامي، «ائتلاف بزرگ» را تشكيل دادند.
آيا شما از اين ائتلاف نكتهاي را به خاطر داريد؟ ‍
حجتي كرماني: من خودم جزء نامزدهاي «ائتلاف بزرگ» بودم و در ذهنم هست كه آن ائتلاف سه ضلع داشت: حزب جمهوري اسلامي، جامعة روحانيت مبارز و سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي. به طوري كه شنيدم، در جلسة تنظيم اعلامية ائتلاف بزرگ، آيت الله خامنه¬اي، ابوشريف ـ عباس آقا زماني، عضو حزب ملل اسلامي و نخستين فرمانده سپاه ـ نقش اصلي را داشتند. به طوري كه به خاطر دارم درصدر اين ليست اسم من را نوشته بودند. به نظرم هم آقاي خامنهاي و هم ابوشريف به خاطر سابقهاي كه با هم داشتيم ميخواستند از اين برادر قديميشان قدرشناسي كنند. در آن ائتلاف 15 نفر در مرحلة اول رأي آوردند و 15 نفر ديگر به مرحله دوم رسيدند، بعد از مرحوم فخرالدين حجازي، دكتر حسن حبيبي،... قرار داشتند. حضرت آقاي خامنهاي نفر پنجم، من نفر ششم و شهيد باهنر هفتم بوديم. من تصورم اين بود كه نمايندگان برحسب همين ترتيب كنار هم مي¬نشينند(!) و خيلي خوشحال بودم از اينكه نفر ششم هستم و يك طرفم آقاي خامنهاي مينشينند و يك طرف شهيد باهنر كه من به هر دو عشق مي-ورزيدم. من با آقاي باهنر بزرگ شده¬ بودم و تمام وجودم عشق به ايشان بود. از زماني هم كه در سال 1337 در قم با آقاي خامنهاي آشنا شدم، تا الآن كه دارم با شما صحبت مي¬كنم، عشق و علاقه و محبت ايشان همچنان در من هست و به رغم همة اختلاف نظرهايي كه در مسائل جاري بين ما وجود دارد، ولي آن عشق و علاقه هميشه هست و خواهد بود. به ياد دارم زماني كه ايشان رئيس جمهور بودند و من مشاور فرهنگيشان بودم و با هم به كرمان رفته بوديم، علماي كرمان با استانداري آنجا اختلاف داشتند. آقاي خامنهاي براي حل اختلاف نشستند و من هم كنار دست ايشان نشستم. آقا دست روي زانوي من گذاشتند و فرمودند: "ببينيد آقايان، من با اين آقاي حجتي اختلاف نظر در مسائل داريم، ولي با هم كار ميكنيم و ايشان مشاور من هستند و اختلاف نظرهاي ما هم همچنان باقي است". مورد ديگر اينكه به دانشگاه رفته بودند دانشجوها به ايشان گفتند كه: آقاي حجتي كه مشاور شماست، آن مطالب را در مورد جنگ در روزنامه نوشته، شما چرا چيزي نمي¬گوييد، ايشان فرمودند: "آيا مشاور من حق ندارد برخلاف نظر من نظري بدهد؟" اين يك نمونه است كه ميشود انسان با كسي اختلاف نظر داشته باشد و در عين حال علاقة قلبي هم بين آنها وجود داشته باشد. من هميشه اين مطلب را با دوستاني كه به من ميگويند تو داراي تناقض هستي و معلوم نيست كه چه مي¬گويي، ميگويم. برخي فكر ميكنند هر كس با هر كس نظر مخالف دارد بايد با او بد باشد، و همين اشتباه دارد مملكت را تهديد ميكند. ما اگر اختلاف نظر داريم، اما قبل از هر چيز مسلمانيم و با هم برادريم و سرنوشت مشترك داريم و ايراني هستيم و از يك آب و خاكيم. بايد بنشينيم و اختلافاتمان را حل كنيم.
به عقيدة خيليها اين نقش تاريخي و بسيار مهم شهيد شاه آبادي، در دوران حيات¬ و نيز بعد ازشهادتشان مغفول مانده است. ايشان چه در جريان آن ائتلاف براي انتخابات مجلس اول و چه بعد از آن، همواره آرامشدهنده بودند و جلوي انحرافات و ريزش آراء را ميگرفتند. به اين دليل كه شما نمايندة مجلس اول بوديد و از آن روزها اطلاعاتي داريد، دوست داريم به نوعي، حقي كه از شهيد شاه آبادي ضايع شده ادا شود.
حجتي كرماني: زماني كه من در تهران انتخاب شدم امام جمعة كرمان بودم و بعد كه بنا شد به مجلس بيايم از امامت جمعه استعفا دادم و به خدمت امام رفتم و امام، آقاي جعفري را كه امام جمعة فعلي كرمان هستند به اين سمت منصوب كردند. در تمام جريانات مقدمات انتخابات و جلسات رايزني براي نامزدها چه جامعة روحانيت مبارز و چه حزب جمهوري اسلامي و چه گروههاي ديگر. من در كرمان بودم و در جلسات جامعه روحانيت مبارز و حزب جمهوري حضور نداشتم، فقط در دوجلسه جامعه روحانيت بودم كه در يك جلسه، شهيد بهشتي را ديدم با آقاي مرواريد بحث ميكردند و يك جلسه هم با شهيد محلاتي رفتيم و اعلامية جامعه روحانيت مبارز در مورد اختلافات با بني صدر را تنظيم كرديم. من عضو روحانيت مبارز نبودم و در هيچيك از اين فعل و انفعالات و مذاكرات براي انتخابات، كه شما ميگوييد شهيد شاه آبادي در انتخابات نقش جوشكاري را داشتند، حضور فيزيكي نداشتم، لذا اين سؤال شما را نميتوانم جواب بدهم، چون كه من هم مثل شما دورادور ناظر بودم. آقازادة شهيد، حاج آقا سعيد بهتر از من وارد هستند. ايشان با اينكه سنشان كمتر بوده، به هر حال اطلاعاتشان دربارة مرحوم پدرشان و نقشي كه مرحوم شهيد داشتند بيشتر از من است، من فقط آنچه را كه ميدانستم عرض كردم، يعني شناخت شخصيت شهيد شاه آبادي به عنوان يك فرد خالص، معتقد، پرجوش، متحرك و معتدل. اينها را كه عرض كردم مشاهداتي است كه من خودم از ايشان داشتم و اين توفيقي بود كه در ايام نمايندگي مجلس خدمت ايشان برسم.
سعيد شاه آبادي: در حد اطلاعات خودم از آن ائتلاف، بايد بگويم اين قضيه در دوره اول انتخابات مجلس به اين شكل اتفاق افتاد كه حزب جمهوري اسلامي يك ليست ارائه داده بود، جامعه روحانيت مبارز تهران هم يك ليست، گروههاي مبارز كه آن موقع شامل شش گروه بودند با هم متحد شده و يك ليست ارائه كرده بودند، بني صدر كه تازه رئيس جمهور شده و «دفتر هماهنگيهاي مردم و رئيس جمهور» را به راه انداخته بود نيز يك ليست عرضه كرده بود و ليستش خيلي هم به اصطلاح «پرت وپلا» بود. اساساً خط بنيصدر و همفكرانش با مرحوم ابوي و ديگر ياران و همراهان حضرت امام بسيار متفاوت بود و خود بني ¬صدر هم در فضاي خاصي رئيس جمهور شده بود. پس براي شهيد شاه آبادي مهم بود كه افرادي از بين اين سه دسته وارد مجلس شوند كه معتقد به خط امام باشند. به علاوه در اولين تجربه انتخابي مجلس شوراي اسلامي كه در نظام جمهوري اسلامي مي خواست شكل بگيرد، معنا نداشت سه گروهي كه همهشان امام را قبول دارند، ليستي متفاوت و مختلف ارائه كنند و اين تشتت آراء و گروههاي خط امامي، موجب بهرهبرداري و رأي آوردن گروه بني صدر يا مجاهدين خلق[منافقين] ميشد. حالا درست بود كه بني صدر رئيس جمهور شده بود و در ظاهر دم از امام مي زد ـ و همه مي-دانستند كه امام را قبول ندارد ـ ولي آن سه گروه كه اين گونه نبودند. اصلاً شهيد ميگفت اينها چرا سه تا ليست جدا دادهاند و بايد ¬بين آنها اختلاف وجود داشته باشد؟
البته بعضاً افراد مشتركي هم بين كانديداهاي اين سه گروه وجود داشت.
سعيد شاه آبادي: بله، مثلاً خود شهيد شاه آبادي از جمله اسامي مشترك بين همة ليستها بودند و حتي در ليست بني صدر هم نامشان بود؛ بالاخره بني صدر بايد به نوعي ظاهرسازي هم مي كرد. خيليهاي ديگر مثل مجاهدين خلق هم در اول ليستشان شهيد شاه آبادي را قرار دادند، چون آن-ها هم بايد يك ظاهرسازياي مي كردند.
در اين شرايط، ايشان براي ائتلاف بين آن سه گروه اصيل و متعهد پا درمياني ميكند. ظاهراً يك جلسهاي تشكيل دادند و در طي حدود چهل و هشت ساعت، اين سه گروه را به اتفاق رساندند و نهايتاً بيست و چهار ساعت قبل از توقف قانوني فعاليتهاي انتخاباتي ـ يعني چهل و هشت ساعت قبل از شروع انتخابات ـ اين ائتلاف حاصل مي شود و مسير مجلس شوراي اسلامي عوض مي شود. در اثر همان ائتلاف بود كه مجاهدين خلق ـ منافقين ـ كه آن موقع دوست داشتند حداقل يك نفرشان مثل مسعود رجوي وارد مجلس بشود تا حداقل يك پايگاه داشته باشند، رأي نياوردند و «گروه هماهنگي» بني صدر هم تقريباً رأي مهمي نياورد. در اين ائتلافي كه شهيد شاه آبادي از طرف جامعه روحانيت مبارز امضا كرد، اطلاعيه مربوط به ائتلاف را حضرت آيت الله خامنهاي از طرف حزب جمهوري اسلامي امضاء كردند و يك نفر ديگر هم از طرف آن شش گروه؛ كه اطلاعيهاش موجود است. اتفاقاً يكي از دوستاني كه در آن ائتلاف حضور داشته، چند وقت پيش من را براي اولين بار ديد و ¬شناخت كه فرزند شهيد هستم، ايشان ميگفت در ماجراي ائتلاف، در جلسهاي كه افراد زيادي حضور داشتند، تعداد كانديداها زياد بود و همه كانديداها سعي داشتند در ائتلاف نهايي حذف نشوند. تنها كسي كه مي گفت من نباشم، آقاي شاه آبادي بود و تازه ميگفت بهتر است من نباشم و فلاني را به جايم بگذاريد. و اين براي همه جالب بود كه چه طور ممكن است يك نفر به عنوان نماينده تام الاختيار جامعه روحانيت مبارز، با حق امضايي كه بتواند هر سي نفر را انتخاب كند، آن وقت خودش در ليست نباشد.
البته نهايتاً خود ايشان هم در ليست بودند، چون آنها به چنين چيزي راضي نشده بودند، ولي در تمام طول آن جلسه طولاني مدت، ابوي ميگفته اجازه بدهيد من نباشم و فلاني را بگذاريد. و در مقابل يك چنين شخصيتي كه همه كارهايش براي خدا بود و بدان شكل ائتلاف انجام شد و آن اثرات وخيرات و بركات را داشت، بعضيها عليه ايشان موضع گرفتند، از جمله دو، سه نفر در بين اعضاي جامعه روحانيت مبارز ـ منظورم آنهايي است كه حذف شده بودند ـ بگذاريد اسم نبرم؛ مصاحبه كرده بودند و روزنامههايشان هنوز هست.
جالب اينكه با وجود كمبود فرصت تا پايان تبليغات قانوني، اين ائتلاف انجام شد و بيست و چهار ساعت بعدش هم انتخابات برگزار شد و اكثر افراد اين ليست هم به مجلس رفتند.
سعيد شاه آبادي: فقط بحث موضعگيريهاي بعد از انتخابات مانده بود. از يك طرف، بني صدر حرص مي خورد از اين قضيه. او روزنامهاي به نام انقلاب اسلامي داشت، اگر به آرشيو اين روزنامه مراجعه كنيد، نفس نگارش سر مقالهاي با عنوان "ائتلاف يا انحصار"، يعني نهايتِ سوختن از اين كه چرا حذف شده بودند. منافقين نيز به گونها ي بين خوديها و آن دو،سه نفري از علماي جامعه روحانيت كه حذف شده و در ائتلاف نبودند سمپاشي مي¬كردند، كه مثلاً اگر آقاي شاه آبادي دفعه ديگر اين كار را بكند، از جامعه روحانيت اخراجش مي كنيم! آن وقت فشار روزنامه ها بر سر "آقا جان" بود كه مصاحبه كنند. يادم است من در خانه بودم و مرتب زنگ مي زدند و اصرار و التماس مي كردند، ولي "آقا جان" حتي يكبار هم عليه دوستان خود مصاحبه نكردند. همه اعضاي جامعه روحانيت مي-دانستند كه ايشان نماينده تام الاختيار بوده و رفته و امضاء كردهاند و همه راضي بودند، چون اصولاً ليست بسيار خوبي بسته شده و چنان نتيجه¬ ارزشمندي هم داده بود. اما در مقابل آن يكي، دو نفري كه چنان موضعگيرياي كرده بودند و يكي از آنها گفته بود ايشان را اخراج مي كنيم يا يك نفر ديگر كه گفته بود ايشان حق چنين كاري را نداشته، حتي در قالب جواب هم حاضر نبودند حرفي عليه هيچيك از دوستان خود بزنند، مبادا يك وقت خوديها را تضعيف كرده باشند. يعني هيچ غل وغش و ناخالصياي در ايشان وجود نداشت.
با همة اين¬ قضايا، ميرسيم به انتخابات دومين دورة مجلس شوراي اسلامي و زماني كه ديگر همة نيروهاي ضد انقلاب از نظام تصفيه شده بودند.
سعيد شاه آبادي: در دوره دوم، دوستان به اصرار ابوي را كانديدا كردند. در واقع قسم شان دادند و به ايشان قبولاندند كه كانديدا شوند. آقاجون جواب داده بودند مرا رها كنيد، من كارهاي ديگري هم بلدم.

خلاصه براي كانديداتوري، آن قدر به آقا جان گفته و قسم شان داده بودند تا سرانجام قبول كردند. حالا مثلاً موقع تبليغات انتخاباتي است، همه چه كار مي كنند در دورة تبليغات انتخاباتي؟ وقت سرخاراندن ندارند، اينجا سخنراني، آنجا سخنراني. در چنين شرايطي، شهيد شاه آبادي مي گذارد و مي رود جبهه. يكي، يكي سنگر ها را ميروند تا همه را ببينند. به هر جايي مي¬روند، از آنجا كه نيروهاي پدافند جمع هستند گرفته تا جزيره مجنون كه تازه فتح شده و هنوز در معرض خطر و در تيررس دشمن است!

بعدها يكي از آقايان مي گفت كه خود شهيد شاه آبادي براي من نقل ميكرد كه خبر رأي آوردنم در انتخابات مجلس دوم را آنجا از راديو شنيدم. خب، رأيشان در مجلس دوم خيلي بالا بود. يادم نيست نفر چندم بودند، ولي يادم است كه با رأي بالا انتخاب شده بودند. بعد گفتند تا شنيده بودم رأيام اينقدر بالا بوده، يك ذره ته دلم خوشحال شدم، همين كه خوشحال شدم، ديدم خيلي بايد با خودم در زمينة تهذيب نفس و تقويت معنوي كار بكنم.
آدمي كه حواسش به خودش جمع است، وقتي ازش تعريف مي كنند و از ته دلش خوشحال مي شود، سريعاً مي فهمد كه اين خوشحالي، ويروسي است كه تازه دارد خودش را نشان مي دهد. يك ويروس يا ميكروبي را كه تازه خودش را دارد نشان مي دهد، اگر پزشك همان موقع بفهمد ـ قبل از اين كه بدخيم شود ـ با آن مي شود يك كاري كرد. هميشه براي¬ هر يك از ما دهها مورد از اين گونه اتفاقها مي افتد، مثلاً تا به من طلبه مي گويند «آيت الله» كلي ذوق مي كنم. اگر يك جايي كم به ما بگويند نمي رويم، اگر بيشتر بگويند، بيشتر تحويلشان ميگيريم. اگر بگويند بَه بَه، چه سخنراني خوبي كردي، چه كار خوبي كردي يا مثلاً فلان كردي، از شنيدن همه اين¬ حرفها خوشحال ميشويم. همه اينها در اثر رشد آن ويروس و ميكروب است كه يك زماني هم بدخيم مي شود. حالا آن خوشحال شدن اوليهات را فقط خودت هستي كه مي فهمي، ولي وقتي كه بدخيم شد، ديگر همه مي فهمند. آن موقع ديگر نميشود كاري كرد. لذا شهيد شاه آبادي حواسش به خودش خيلي جمع بود كه اين آفتهايي كه توسط وسوسههاي شيطاني يا نفس اماره در آن لحظات اول، در درون او خودش را بروز ميدهد ـ همان جا و فوراً ـ ميكروبكشي را شروع كند؛ آن هم با دقت و ظرافت و بدون هيچگونه توجيهي.

ايشان واقعاً معتقد بود و به همه سفارش ميكرد كه حواستان به خودتان باشد و خودش نيز پيوسته در حال مراقبه بود. مخصوصاً در زمينة بي غل وغشي و نداشتن هر گونه ناخالصي. و همگي ميدانيم هر چه از اعمالمان درآن دنيا پذيرفته و قبول بشود، اعمالي است كه ناخالصي توي آنها وجود ندارد. اگر قرار باشد كه خدا فقط به ظاهر اعمال امتياز و نمره اي بدهد، آن منافقي كه براي دورويي دارد عبادت مي كند، خدا بايد به او هم امتياز بدهد. ولي خداوند اعتقاد به يك نكته را از ما ميخواهد كه: "منشأ هيچ چيز در مردم نيست و آنچه هست، همه از خدا و در وجود خداست ـ لا مؤثر في الوجود الا الله" وشهيد شاه آبادي در اعتقاد، نشر و عمل به اين قضيه براي همه درس و الگو بود.
آقاي حجتي، از شهادت آقاي شاه آبادي و نيز تاثير اين واقعه بگوييد كه سرانجام در ششم ارديبهشت 1363 در ميدان جنگ، در منطقهاي كه تازه در عمليات فتح شده بود و هنوز زير آتش دشمن قرار داشت، تير دشمن به صورت آن روحاني بزرگوار و عالم رباني اصابت كرد و ايشان را به فيض عظما رساند.
حجتي كرماني: در مورد شهادت آقاي شاه آبادي من فقط اين مطلب را ميتوانم بگويم ـ در مورد شهيد حاج شيخ عباس شيرازي هم اين عقيده را دارم ـ زماني كه يك نفر در جبهه به صف مقدم ميرود و جنگجو است، شهادت اين گونه افراد طبيعي است، ولي كساني مثل آقاي شاه آبادي كه به عنوان مؤيد جبهه و براي تأييد رزمندگان و نه براي جنگ به منطقه ميرفتند و تير و تفنگ هم نداشتند، شهادت اين گونه افراد به نظر من يك خصوصيت ديگري دارد. حالا ما نميدانيم كه درجات پيش خدا چگونه است، ولي با شناختي كه من از اين 2 يا 3 نفري كه اسم بردم، مخصوصاً آقاي باهنر كه گفتم و آقاي شاه آبادي و آقا شيخ عباس شيرازي(رفسنجاني) و آشيخ محمد مصطفوي كرماني كه اينها مصداق «شاء ان يراك قتيلاً» هستند، احساسم اين است كه اينها را خداوند دوست داشته و آنها را شهيد خواسته است.
نكتة جالب، ويژگي مشترك شهيد شاه آبادي و شهيد باهنر و شهيد شيرازي و شهيد مصطفوي بود كه جزو علما و مبارزيني بودند كه شما با هر چهار نفر آنها مأنوس و محشور بوديد و خنده هيچ وقت از چهره اينها محو نميشد و در تمامي عكسها و فيلمهايي كه از آن بزرگواران باقي مانده، مشهود است كه هميشه خندهاي بر لب داشتند.
حجتي كرماني: بله، شما از روي عكس فهميديد و ما كه خدمتشان بوديم، از نزديك ميديديم. همين طور كه عرض كردم و همين طور كه حاج آقا سعيد فرمودند المؤمن بشره في وجه و حزنه في قلبه. من هيچگاه شاه آبادي را افسرده و نگران نيافتم و اينكه حالت نگراني، افسردگي، حزن يا عصبانيت داشته باشد و آقايان باهنر، شيرازي و مصطفوي هم همين طور بودند و اين شادابي، روحيه باز، علاوه بر ايمان به خدا و توكل به خدا گويي در ذات اينها نهادينه بود. اصولاً بعضي افراد اينگونه هستند، مثل زيبايي ميماند كه اكتسابي نيست. ذات اينها با نجابت و شادماني سرشته شده بودند؛ هم آقاي باهنر و هم آقاي شاه آبادي و هم آقاي شيرازي و هم آقاي مصطفوي. اين تبسمي كه شما مي¬گوييد، به اصطلاح امروزيها نمود و جلوه ظاهري و فيزيكي روحيه آدم است كه برآمده از نشاط روحي و توكل بر خدا و نجابت ذاتي است و اينها سرشتشان اينگونه بود، اينها ذاتاً مردمان شريف و نجيبي بودند. ذاتاً آدمهاي اميدوار، شاد و خوش بيني بودند، به قول امروزيها مثبت انديش و به زندگي خوشبين بودند و انرژي به آدم ميدادند. اين لبخندي كه شما ميگوييد اين عزيزان پيوسته بر لب داشتند، يعني اينكه هيچ دغدغهاي نداشتند و همه چيزشان را واگذار به خدا كرده بودند.
داشتيد از درجات و جايگاه اين شهدا ميگفتيد.
حجتي كرماني: درجات را من نمي توانم بگويم، ممكن است بعضي از شهداي ما از نظر درجه همشأن با شهداي كربلا باشند، ما نمي¬دانيم؛ براي اينكه خدا به افراد به ميزان اخلاص و تقوا پاداش ميدهد. در روايات آمده است: «كل برٍ فوقه بر، حتي يقتل في سبيل الله واِذا قتل في سبيل الله فليس فوقه بر»، يعني هر كار نيكي بالاتر از آن هم وجود دارد مگركسي در راه خدا شهيد بشود كه نيكياي بالاتر از شهادت در راه خدا وجود ندارد. دليلش هم روشن است: شهيد تمام هستياش را در راه خدا ميدهد. آن انساني كه صدقه ميدهد و آن انساني كه جهاد ميكند و كشته نمي¬شود، آن انساني كه زندان مي¬رود، آن انساني كه بيماري ميبيند جانش را نداده، اما شهيد تمام وجودش را در راه خدا داده است. البته كساني كه در جبهه شهيد ميشوند هم درجات متفاوتي دارند كه شهيد شاه آبادي، شهيد مصطفوي كرماني، شهيد باهنر و شهيد شيرازي كه با خلوص و پاكياي كه داشتند ممتازند. اميدواريم كه بركات خون و ياد و نام آنها نصيب همة ما بشود و خدا يك چنين توفيقي را هم نصيب ما بكند.
شهيد شاه آبادي در دورة اول مجلس مورد علاقه عموم بودند، با اينكه در جبهه هيچگونه مسؤوليت رسمي و قانونياي نداشتند، همين كه تعطيلي يا فرصتي پيدا مي¬كردند، عدهاي را جمع ميكردند و با يك مقدار هدايا به خط مقدم جبهه ميرفتند و سنگر به سنگر با رزمندگان همراه ميشدند. عاقبت هم در همين مسير پر افتخار به شهادت رسيدند. راستي چه چيزي باعث ميشد كه ايشان اينقدر زياد به جبهه بروند؟
حجتي كرماني: همانطور كه گفتيد من احساس ميكردم كه تمام نمايندگان مجلس آقاي شاه آبادي را دوست دارند، چون او اهل گروه بازي و اين حرفها نبود، انساني بود كه فقط ميخواست براي خدا كار كند و چون علاقة شديدي به رفتن به جبهه داشت، هر زماني كه مجلس تعطيل مي¬شد، مثل اينكه جايش جبهه¬ بود، براي اعزام بيتابي ميكرد. آن قدر به جبهه ميرفت تا به شهادت برسد و عاقبت هم به آرزويش رسيد.
اميدوارم با انجام اين مصاحبه و ديدار با فرزند برومند آن شهيد عزيز، جناب آشيخ سعيد شاه آبادي عرض ارادتي به آن شهيد عزيز شده باشد.
سعيد شاه آبادي: ممنون از محبت حضرتعالي.
متشكر از هر دو شما عزيزان، كه چنين فرصتي را در اختيار شاهد ياران قرار داديد.‍