گوهر پاك ببايد كه شود قابل فيض...

کد خبر: ۳۴۶۰۱۳

سه‌شنبه - ۰۵ ارديبهشت ۱۳۹۱ / 1391 05 February

«شهيد شاه آبادي و فدائيان اسلام» در گفت و شنود شاهد ياران با محمد مهدي عبدخدايي

شكل گيري شخصيتهاي بارز و تأثيرگذار، معمولاً در دامان انسانهاي بزرگ ديگري اتفاق ميافتد. شهيد شاه آبادي نيز فرزند برومند آيت الله العظمي شاه آبادي(ره) بوده كه بنيانگذار جمهوري اسلامي در جواني خوشه چين خرمن علم، معرفت و عرفان ايشان بودهاند. مرحوم شاه آبادي بزرگ، همچنين ملجأ و راهنماي فدائيان اسلام و علي الخصوص شهيد نواب صفوي بودهاند. به يمن همين ارتباط، شهيد شاه آبادي، در سنين نوجواني، با شجاعت مثال زدني اسطورهاي چون نواب آشنا مي-شود و در سالهاي بعد نيز، از مجاهدتها و شهادت مظلومانة او و يارانش بسيار تأثير ميپذيرد و در طول سالهاي قبل و بعد از پيروزي انقلاب اسلامي، اين شجاعت را از خود بروز ميدهد. طي كردن اين مسير توسط استادزادة حضرت امام نيز ـ همچون نواب و يارانش ـ سرانجام به شهادتي خونين در جبهة حق عليه باطل ميانجامد.
در گفت و شنود ذيل، استاد محمد مهدي عبدخدايي، يكي از معدود بازماندگان فدائيان اسلام، ريشههاي ارتباط شهيد نواب صفوي با آيت الله العظمي شاه آبادي(ره) را بازمينمايد و به نوعي به تداوم آن ارتباط حسي، فيزيكي و معنوي توسط فرزند برومند ايشان با فدائيان اسلام ميپردازد.

***
حاج آقا، در تاريخ معاصر اشارههايي به رابطة حضرت آيت الله العظمي شاه آّبادي با فدائيان اسلام و شهيد نواب صفوي شده است. از اين رابطه چه تحليلها و احياناً خاطراتي داريد؟
مرحوم شهيد نواب صفوي در نجف كه بود، در خدمت علامه اميني و علامه شيخ محمدحسين كاشف الغطاء ـ رضي الله عنهم ـ تلمذ ميكرد كه هر كدام از فحول و بزرگان دنياي شيعه هستند؛ هم در معارف و هم در مسائل سياسي. علامه كاشف الغطاء نامه جالبي دارد به جمعيت تقريب بين المذاهب كه در سال 1333 در پاكستان تشكيل شد و نظر آمريكاييها اين بود كه نوعي جمعيت درست كنند در برابر كمونيسم و دنيا را در برابر شورويها قرار بدهند و ايشان نامه خيلي زيبايي نوشت كه به نامه «كاشف الغطاء» معروف است و حتي بعدها براي اينكه جامعه با مسائل امام آشنا باشد رساله و اعلاميههاي حضرت امام(ره) را قبل از انقلاب در قالب نامه شيخ محمدحسين كاشف الغطاء چاپ ميكردند. علامه اميني هم صاحب الغدير بود و نواب صفوي نزد ايشان تلمذ ميكرد. در جريان كسروي، شهيد نواب صفوي با هدايت اين دو بزرگوار و كمك مالي شهيد محراب آيت الله سيد اسدالله مدني به تهران آمد. وقتي نواب به تهران آمد ابتدا به مدرسه مروي رفت. در آن موقع امامت جماعت مسجد سيد عزيزالله، مرحوم حاج آقا يحيي سجادي بود كه از علماي بزرگ تهران بود. تهران دويست هزار نفر جمعيت داشت، كوچك بود؛ سال 1324. در تهران مرحوم آشتياني بودند و مرحوم آيت الله كاشاني از علماي بزرگ. از جمله روحانيان آرام و مقدسي كه وجود داشت و عرفان خوانده بود و در حال كشف و شهود بود، مرحوم آيت الله العظمي شاه آبادي(ره) بود كه ايشان هم فلسفه خوانده بود، هم عارف و زاهد بود و هم معروف بود به «آرامترين روحاني تهران». البته كساني ديگر هم بودند كه مقالاتي مي¬نوشتند، روزنامه آيين اسلام، پرچم اسلام منتشر ميشد و نيز روزنامه مسلمين به مديريت مرحوم حاج سراج انصاري كه در آن جوابهاي احمد كسروي را ميدادند. اصل موضوع هم اين بود كه نواب صفوي از نجف حركت كرده بود تا بيايد غائله كسروي را تمام كند، لذا خدمت آيت الله شاه آبادي(ره) شرفياب شد. مرحوم شاه آبادي بزرگ، كسروي را ملحد و مهدور الدم ميدانست. نميدانم مرحوم شاه آبادي مسائل سياسي پشت جريان كسروي را خبر داشت يا نه. من امروز پس از شصت و چهار سال فقط نگاهي سياسي به اين جريان ميكنم و نوشتههاي كسروي را از نظر فني جواب نمي¬دهم، چون اين كار به عهده مرحوم آيت الله سيد نور الدين شيرازي، مبلغ غلامحسين تبريزي، شيخ اسدالله مدني، حاج سراج انصاري و خود حضرت آيت الله العظمي شاه آبادي بود. اين بزرگواران اهل قلم بودند. البته حضرت امام كشف الاسرارشان را در برابر كتاب حكمي زاده نوشتند. اين مسأله خيلي مهم بود كه نواب صفوي به چه بايد كسي مراجعه كند و با راهنمايي-هايي كه شده بود، خدمت آيت الله العظمي شاه آبادي ميرسد و آقاي شاه آبادي چون مخالف كسروي بودند، يكي از ارادتمندانشان را مي¬خواهند، هشتصد تومان از آن ارادتمندشان پول ميگيرند و با اين پول يك اسلحه قاچاق براي نواب صفوي خريداري ميشود. جالب اين است كه آن موقع به علت اينكه نيروهاي خارجي تازه داشتند از ايران خارج ميشدند و آذربايجان زير سلطه حزب دموكراتي بود كه از شوروي حمايت مي¬كرد، اسلحة قاچاق هم زياد خريد و فروش مي¬شد، يعني راهها امن نبود و عدهاي براي تأمين جان خود اسلحه داشتند، و چون قاچاق وجود داشت، حتي خود كسروي هم اسلحه داشت. البته شايد هم اسلحه كسروي مجوز نداشته، چون كشور فضايش باز بود. رضاخان رفته بود، نيروهاي كشور از طريق سه قدرت خارجي اشغال شده بود. در آذربايجان بساط فرقه دموكرات داغ بود، در كردستان قاضي محمد بود. خلاصه همه جاي كشور شلوغ بود و راهها امن نبود. سارقان مسلح جلوي ماشينها را ميگرفتند و مردم را لخت مي¬كردند، پس شهرها هم امن نبود. حتي در شهرها بابا شملها و يكه بزن¬ها، لاتها و قداره كش¬ها، هر محلهاي را قرق ميكردند. اصلاً فضاي خاصي حاكم بود، دولت قدرت نداشت. دربار همين قدر در فكر اين بود كه خودش را حفاظت كند، در ضمن از كسروي هم حمايت ميكرد. حمايتش از كسروي از اينجا معلوم ميشود كه دربار به كسروي اشاره كرده بود كه وكالت پزشك احمدي ـ كسي كه در زندان آمپول هوا به تقي اراني و سردار اسعد بختياري و اسدي زده بود ـ و سرپاس مختاري را قبول و از آنها در دادگاه نمايشي دفاع كند. كسروي خودش را يك ناسيوناليست تند ميدانست و مقداري هم افكار فاشيستي داشت و نظريات فكرياش تقريباً از جنس ناسيوناليسمي بود كه به وسيله غرب به خاورميانه آمده بود و نسيماش ايران را گرفته بود. خيليها اين طور ناسيوناليست بودند: تدين، فروغي، تقي زاده و سعيد نفيسي، اينها از ناسيوناليستهايي بودند كه در عين حال كه معتقد بودند وحدت كشور در سايه مليت ايران حفظ مي¬شود، معتقد به اين نيز بودند كه به قول تقي زاده، ما بايد از فرق سر تا نوك انگشت غربي بشويم. حملات كسروي هم به تشيع، همرديف با حملات عبدالوهاب بود كه بنيانگذار مذهب وهابيت است. در آنجا عبدالوهاب هماهنگ با سعود الفيصل شد، عربستان را گرفت و تا كربلا آمد و در كربلا صد هزار نفر كشته داد، در اينجا كسروي نتوانست آن هماهنگي لازم را با رضاخان پيدا كند. جنگ هم شد، همه چيز به هم ريخت، لذا براي خيليها تعجب آور بود كه آيت الله العظمي شاه آبادي، اين مرد بزرگ، عارف، فيلسوف، متدين و عالم چگونه حاضر شده پولي تهيه كند تا با مسأله كسروي حذفي برخورد كنند. اين برخورد حذفي انجام شد و خوشبختانه ديگر مسائل كسروي به عنوان يك دين به نامهايي چون باب و بهائي و ميرزا محمدعلي باب و حسين باب و يحيي صبح ازل و عباس افندي و شوقي افندي در نيامد. پرونده از ريشه بريده شد.

علت چه بود؟
اين بود كه خارجيها نتوانستند جريان را آن گونه كه ميخواستند بزرگ كنند، با اينكه حزب توده از كسروي حمايت ميكرد اما تضاد فكري با كسروي داشت. يا با اينكه بعضي از ناسيوناليستهاي ايران از كسروي حمايت ميكردند باز با هم تضاد مبنايي داشتند، لذا از كسروي حمايتي نشد. مخصوصاً اينكه وقتي نواب صفوي دستگير شد، سيزده هزار تومان براي ايشان قرار صادر شد كه باز با اشاره علماي تهران، من جمله آيت الله العظمي شاه آبادي، بازار تهران اين سيزده هزار تومان را جمع كرد به عنوان وثيقه براي آزاد سازي نواب صفوي؛ كه متعاقب آن نواب صفوي از زندان آزاد شد. آن موقع سيزده هزار تومان پول خيلي زيادي بود. سكه هيجده تومان بود و شما با سيزده هزار تومان ميتوانستيد يك باغ در شميران بخريد. جمعيت تهران هم كم بود. مرحوم شاه آبادي بزرگ تا آخر هم از مرحوم نواب صفوي حمايت مي¬كردند؛ تا آخرين روزهاي حيات¬شان، لذا بعضيها معتقدند يكي از دلايلي كه نواب صفوي و قتله كسروي كه در اسفند 1324 كسروي را در دادگستري كشتند تبرئه شدند توسط سرهنگ باستي، ارادتي بوده كه سرهنگ باستي به آيت الله العظمي شاه آبادي داشته، چون اينها را در دادگاه نظامي محاكمه كردند و رئيس دادگاه سرهنگ باستي بود كه اين عده را به نام فتواي مراجع تبرئه كرد، لذا سيد حسين امامي و دوستان او، قتله كسروي، آزاد شدند و من بعد از آزادي آنها را ديدم. خود نواب صفوي وقتي براي بار اول كسروي را مضروب كرد و به زندان رفت، آمد انتهاي بازار عباس آباد، جوانها را دور خودش جمع كرد و نقشة مرگ كسروي در دادگستري را كشيدند و آقاي حاج سراج انصاري و عدهاي اعلام جرم كردند عليه كسروي. بعد از اين اعلام جرم، كسروي به دادگستري آمد و الّا از كسروي حفاظت ميشد. وقتي او به دادگستري آمد در اتاق بازپرس آقاي كسروي و آقاي حداد پور منشياش كشته شدند.

البته قبلش نواب صفوي با كسروي رو به رو شده، با او مباحثه كرده، كسروي به ايشان گفته كه شما دور اين قبرها براي چه مي¬گرديد؟ مگر شما مرده پرستيد؟ چرا آهن ضريح را مي¬بوسيد؛ اين نوعي بت پرستي است. نواب صفوي در جوابش ميگويد كه شما تا كنون عاشق شده¬ايد؟ اگر عاشق شده باشي از طرف معشوقات هديهاي آورده شود، دستمالي بدهند با آن دستمال همان گونه رفتار ميكنيد كه با دستمالهاي ديگر رفتار مي¬كنيد؟ يا آن را در جيب خود ميگذاريد و هر وقت ياد محبوب-تان ميافتيد دستمال را برميداريد نگاه مي¬كنيد؟ يا مثلاً عكس فرزندتان را كه در جيب خود مي-گذاريد، وقتي دلتان تنگ ميشود به آن عكس نگاه ميكنيد كه چيزي جز مقوا و كاغذ نيست اما تصوير عزيز شما را در بر دارد و وابسته به محبتهاي دروني شماست. مردم ما كه ضريح را مي¬بوسند، معتقدند در داخل اين زميني كه ضريح روي آن گذاشته شده، انساني را دفن كردهاند كه براي حيات همه بشريت جانفشاني كرده، آنها آهن رانمي¬بوسند، به اين وسيله عشقشان را به آن انساني كه با ظالم مبارزه كرده ابراز ميكنند. كسروي در جواب نواب صفوي ميگويد مگر شما قرآن نخوانده¬ايد؟ در قرآن نوشته شده «لاتكرموا موتاكم». نواب صفوي فوري قرآن را درميآورد و ميگويد اين هم قرآن مجيد، آن آيه را نشانم بدهيد. مرحوم نواب صفوي ميگويد كه وقتي چنين حرفي را شنيدم به او گفتم چنين آيهاي در قرآن نيست و شما دروغ مي¬گوييد، آنجا بود كه عناد كسروي براي من مشخص شد، همانجا كسروي مرا به هشتي خانهاش آورد و گفت ديگر اينجا نيايي كه ميدهم بكشندت. و همين، منجر به قتل كسروي ميشود.
حالا ميخواهيم آرام آرام وارد زندگي آيت الله شهيد شيخ مهدي شاه آبادي شويم و نتيجه بگيريم ايشان در زماني كه پدرشان آيت الله العظمي شاه آبادي آن زمان كمكها را به فدائيان اسلام كردند، در سال 1324، نوجواني پانزده ساله بوده و از همانجا با اين گروه آشنا شده است.
حاج آقا مهدي هميشه به فدائيان اسلام اظهار علاقه بسياري ميكرد. قبل از انقلاب هم من ايشان را در جلساتي ديده بودم كه به قول سيد ميگفت: انت هنا، شما در قلب مني. بارها به ما اظهار محبت مي-كرد. وقتي شهيد شاه آبادي نماينده مجلس شد، من يك بار ايشان را در فرودگاه سوريه ديدم. آدم عابد و خيلي زاهدي بود. يك بار هم در سالگرد نواب صفوي مرا به حسينيهشان دعوت كردند.

براي شهيد نواب صفوي مراسم سالگرد مي¬گرفتند؟
بعد از انقلاب گاهي ميگرفتند. قبل از انقلاب كمتر خدمت ايشان رسيدم. يكي، دو بار آن هم به صورت برخوردي و اتفاقي.

در داخل گروه فدائيان اسلام ايشان را نديديد؟
قبل از پيروزي انقلاب فدائيان اسلام ديگر به آن صورت وجود نداشت، با شهادت نواب صفوي منحل شده بود. آن موقع هم كه من جزو فدائيان اسلام بودم ـ حوالي سالهاي 1332، 1333 ـ اينها شايدكمتر ميآمدند. طلبه بودند، در قم به سر مي¬بردند، حقيقتش آنها را نمي¬ديدم، اما بعد از انقلاب كه شهيد شاه آبادي نماينده شد و به مجلس رفت و اخوي من ـ هادي عبد خدايي ـ هم نماينده مجلس بود، چند جلسه ايشان را ديدم كه به فدائيان اظهار علاقه مي¬كرد، مخصوصاً يك روز ايشان را در سوريه در فرودگاه ديدم.

آنجا چه شد؟
شهيد شاه آبادي داشت قرآن ميخواند. در فرودگاه كنار هم نشستيم، با هم بحثهاي زيادي راجع به جنگ عراق و ايران كرديم. ايشان از جنگ ايران و عراق ناراحت بود و ميگفت حضرت امام شايد يكي از نوابغي باشند كه تاريخ شيعه كمتر به خود ديده است. ميگفت امام در خدمت پدرم كه تلمذ مي¬كردند، پدرم ميگفتند اين سيد برجستگيهاي خاصي دارد. خود شهيد هم انسان خيلي خالصي بود. شاه آبادي فضل خوبي هم داشت. مرحوم حاج شيخ مهدي، هم فضل خوبي داشت، هم تقدس خوبي داشت، هم اهل جهاد و مبارزه بود. به همين جهت وارد جريانات انقلاب شد. خيلي خصوصي صحبت ميكرديم. مسائل سياسي را خيلي خوب طرح مي¬كرد، خيلي خوب مي¬فهميد، استعداد خيلي عالياي داشت در درك اينكه ما در كجاي زمان قرار گرفته¬ايم، در منطقه وضعمان چگونه است. در جنگ با عراق چه نيروهايي به عراق كمك ميكنند و ما چگونه ميتوانيم مرزهاي بين الملليمان را حفظ كنيم، لذا معلوم بود كه مثل يك متفكر صحبت ميكند. پدرش عارف بود، خودش هم مقدس بود، معلوم بود كه از عرفان پدرش ارثي هم برده است؛ به هر جهت من ايشان را خيلي آدم بزرگي ديدم.

از آن مجلسي كه در مسجدشان براي فدائيان اسلام ميگرفتند چه چيزهايي را به ياد داريد؟
البته من آنجا سخنراني ميكردم. آقاي شاه آبادي خيلي با خلوص پذيرايي ميكرد. مسجدشان كوچك بود، اما پر مي¬شد؛ خيلي جمعيت ميآمد و همه ارادتمندانش خيلي خالصانه به ايشان اظهار علاقه ميكردند. هر بار كه سالگرد شهيد نواب صفوي و يارانش مي¬شد، ميگفت من حال ديگري پيدا مي¬كنم، حالم عوض ميشود. البته حال او نسبت به امام(ره) هم عوض ميشد. بعد از شنيدن شهادت حاج آقا مهدي خيلي متأثر شدم، درجاتش عالي است، ان شاء الله خداوند متعالي كند.

شهيد شاه آبادي چه جاذبههايي داشت؟ دوستان از جنبههاي روحي، معنوي و جاذبههاي ايشان خيلي صحبت ميكنند.
انرژي مثبت از او ساطع ميشد. مطالب را خيلي ساده ميگفت. خيلي ساده نماز مي¬خواند، تظاهر به تقدس نميكرد. آرامشاش را هميشه حفظ ميكرد. آدمي چندي بُعدي بود، ابعاد مختلف داشت. بيشتر برايش يك چيز مطرح بود و آن هم قداست مذهب و حفظ نظام جمهوري اسلامي بود. به حضرت امام هم اظهار ارادت ميكرد.
هر بار كه شهيد شاه آبادي را مي¬ديديد، چه ويژگيهايي از پدر بزرگوارشان در ذهن شما تداعي مي¬شد؟ چه نسبتي بين اين پدر و پسر برقرار بود؟
ميگويند: ولد العالم نصف العالم. حاج آقا مهدي به غير از تبار درخشان و والايش، خود نيز درس خوانده و عالم بود. من فكر ميكنم تقوا را از پدرش به ارث برده بود. انساني بسيار پرهيزگار بود.
در ماجراي انتخابات مجلس اول اتفاق خيلي بدي داشت ميافتاد و آن، اينكه حزب جمهوري اسلامي و جامعه روحانيت مبارز ـ مثل دورة نخست انتخابات رياست جمهوري كه بني صدر رئيس جمهور شد ـ نزديك بود به انشقاق برسند؛ و اين اصلاً به نفع نظام نوپاي ما نبود. در چنين شرايطي شهيد شاه آبادي نقش خيلي مهم و تاريخياي داشت كه آمد و اينها را كنار هم نشاند و كدخدامنشانه مسائل را حل كرد.

البته اين¬ عزيزان از نظر فكري كه با هم اختلاف نداشتند، ريشة اختلافات سليقهاي بود و آنرا زود مي-شود حل كرد. اختلاف مبنايي را نميتوان حل كرد. روحانيت مبارز از حزب جمهوري اسلامي جدا نبود. پنج نفري كه حزب جمهوري اسلامي را تشكيل داده بودند؛ مقام معظم رهبري، آيت الله شهيد دكتر بهشتي، آيت الله هاشمي رفسنجاني، شهيد سيد عبدالكريم هاشمي نژاد و مرحوم شهيد دكتر باهنر بودند. همه اينها قبلاً عضو روحانيت مبارز نيز بودند. از ميان اين عزيزان سه نفرشان بعداً شهيد شدند، دو بزرگوار هم جزو شهيدان زندهاند. منتها در مورد بني صدر، قضيه متفاوت بود. از نظر سياسي بني صدر طوري بازي ميكرد كه تا دوره¬اي، كمتر كسي دستش را ميخواند. مثلاً در يك مصاحبه از او پرسيده بودند كه اگر روزي شما رو در روي امام بايستيد چگونه خواهد بود؟ گفته بود من از نظر فكري به گونهاي هستم كه هيچ وقت فكر نميكنم رو در روي امام بايستم. در حالي كه ديديم در سال 1359 و بعد هم در ماجراي انفجار دفتر مركزي حزب جمهوري اسلامي، بني صدر رو در روي حضرت امام ايستاد.

به همين سبب، بني صدر ميگفت من مجلسي ميخواهم كه هماهنگ با رئيس جمهور باشد، لذا از اول احمد سلامتيان و نظير اين¬ فرد را به مجلس فرستاد تا خيالش راحتتر باشد.
و شهيد شاه آبادي نگران بود كه داستان انتخابات رياست جمهوري دوباره تكرار نشود و بقية ياران انقلاب، اين داستان ائتلاف را به وجود آوردند كه اكثر كساني كه به مجلس اول آمدند، اكثريت نه همه، از طرفداران حضرت امام و آدمهاي موجهي بودند؛ مرحوم شهيد باهنر و حضرت آيت الله خامنهاي آمدند.
خيليها آمدند. همه اينها خودشان روحاني يا طرفدار روحانيت بودند.
بله، و شهيد شاه آبادي داراي چنين قدرتي بود. وقتي بخواهيم در نظر بگيريم، ميبينيم كه حدود سي، سي و پنج سال بعد از پدر بزرگوارشان كه آن نقش را در تهيه اسلحه، ترور كسروي و بعد هم در تبرئه نواب و يارانش در دادگاه داشتند، ايشان در جايي كه نظام جمهوري اسلامي برقرار شده، در جمع كردن و متحد كردن نيروهاي انقلابي چنين نقشي داشتند. اين چه توانايي و جنمي بود كه شما در ايشان مي¬ديديد؟
وقتي ميگوييم جنم، ما از يك طرف اعتقاداتي داريم كه ميگويد:" شقي، شقي است در بطن مادرش و سعيد، سعيد است در بطن مادرش." دانش ژنتيك ثابت كرده كه مادر، وقتي بچهاش را باردار است، اگر فكر بد كند بر فرزند اثر ميگذارد. بالاخره او فرزند كسي بوده كه هر شب نماز شب مي¬خوانده، زاهد بوده، فرزند يك آدم متهجد و شب زندهدار بوده، زماني نطفهاش منعقد شده كه يا قبل از نماز شب بوده، يا بعد از نماز شب. شايد عدهاي از روشنفكران اين تأثيرات را قبول نداشته باشند، ولي ما اين تأثيرات را قبول داريم كه اين جنم به طور ژنتيك در ايشان وجود داشته؛ لذا از اولين كساني است كه به روحانيت مبارز ملحق ميشود. از اولين كساني است كه وارد مبارزه ميشود. از اولين كساني است كه در بسيج مردمي كمك و ايفاي نقش ميكند. از اولين كساني است كه با بني صدر اختلاف پيدا ميكند. اين جنم¬ را نميتوانيم بگوييم ژنتيكي نيست يا مثلاً اتفاقي است. بايد در نظر داشته باشيم:
«گوهر پاك ببايد كه شود قابل فيض ورنه هر سنگ و گلي لؤلؤ و مرجان نشود»

زماني كه شما سالها در زندان بوديد، شهيد شاه آبادي جزو علمايي بودند كه به ملاقات زنداني-ها ميآمدند يا به خانوادههاي زندانيان كمك ميكردند. از آن دوره خاطراتي داريد؟
من سال 1335 تا 1343 زندان بودم؛ مدت هشت سال. ما در آن زمان زنداني سياسي ـ مذهبي نداشتيم. ملاقاتها و كمكهاي ايشان به زندانيان سياسي بعد از پانزده خرداد سال 1342 بوده است. شايد اصلاً شامل من نشده باشد.

به نظرتان اگر بزرگواراني مثل شهيد شاه آبادي الآن زنده بودند اوضاع جامعة ما چه تفاوتهايي مي¬كرد؟
من فكر ميكنم آنها تلاش ميكردند وحدت ملي را برگردانند و تلاش ميكردند به گونهاي عمل كنند كه جامعه از اين بحرانها بيرون بيايد و شايد چون يكسويهنگر نبودند مثل همان ماجراي جامعه روحانيت مبارز و حزب جمهوري اسلامي وفاق به وجود آوردند، سعي ميكردند جامعه را به طرف وفاق ببرند. ما الان داريم در نوعي برزخ زندگي مي¬كنيم؛ برزخي كه بايد به يك طرفي برويم. هيچ كشوري در خاورميانه برزخ ما را ندارد، عراق، مصر و عربستان ديكتاتوري مطلق هستند و فقط لبنان به خاطر اينكه حزب الله در آنجا قدرت پيدا كرده، جامعه و كشور لبنان را به صورتي كمرنگ شبيه ما كرده. در اين اوضاع، اگر امثال شهيد شاه آبادي¬ بودند گرايششان به طرف گشايش قفلها و درهاي بسته و شكستن يخ اختلافات بود.

من به شخصه، همواره به شيوه شهادت شهيد شاه آبادي فكر مي¬كنم، شما از اول نوجواني با علمايي محشور و مأنوس بوديد كه خودشان مرد عمل بودند، ميرفتند گلوله مي¬زدند، گلوله مي-خوردند و پاكباخته بودند، مثل امام حسين و حضرت عباس(ع) جلو ميرفتند. شهيد شاه آبادي با آن حوزه علميه¬اش، با آن مسجدش، با آن مبارزات و زندانش، با آن امامي كه عاشقانه دوستش ميداشت و به او عشق مي¬ورزيد، رفت وسط ميدان جنگ و جلوي توپ و گلوله ايستاد تا شهيد شد.
يك متفكر ميگويد: خدايا! خوب زندگي كردن را به من بياموز، خوب مردن را خود خواهم آموخت. اين گونه شهادتها نصيب هر كسي نمي¬شود، مگر كساني كه خوب زندگي كردن را آموخته باشند. تقواي زندگي كردن داشته باشند و زمينههاي خوب مردن برايشان فراهم باشد. اينكه ميگويند شهادت هنر مردان خداست يا شهادت قلب تاريخ است يا شهيد شمع تاريخ است يا شهيد زنده است، مرده نيست، جسم او مرده است، همه اينها به خاطر خوب زندگي كردن است. مرحوم شهيد شاه آبادي خوب، باتقوا، با زهد، با پاكيزگي زندگي كرد كه آن گونه گلوله خورد و آن گونه در راه آرمانهاي ايران اسلامي شهيد شد و نامش به سياهة شهداي گرانسنگ اسلام افزوده شد. بايد بگويم بعد از انقلاب كبير فرانسه، تنها انقلاب ديني كه در جهان رخ داد انقلاب ايران بود و شهيد شاه آبادي عزيز ما به خاطر حفظ اين انقلاب اسلامي كه سكولاريسم، لائيسيته و كمونيسم را كنار زده و يك ايدئولوژي و تفكر جديدي را به دنيا ارائه داده شهيد شد. تفكري جديد ـ به افرادش كاري ندارم ـ كه ميتواند مديريت فكري جهان را اداره كند. اين تفكر، همانا تفكر اسلامي است.